MVV Maastricht en De Maastricht Studie, ’s werelds grootste onderzoek naar oorzaken en gevolgen van diabetes type 2, gaan een structureel samenwerkingsverband met elkaar aan. De samenwerkingsovereenkomst is afgelopen vrijdag 2 maart, voorafgaand aan de wedstrijd MVV Maastricht – FC Dordrecht, ondertekend.

De strijd tegen suikerziekte sluit naadloos aan bij een campagne om meer te bewegen en gezonder te eten. Bewegen en gezond leven zijn leidende thema’s van MVV Maastricht. De club voelt zich betrokken bij de gezondheid van de mensen in de regio Maastricht en is ervan overtuigd dat zij hierin samen met de selectiespelers en jeugdspelers een voorbeeldrol kan vervullen, en actief kan bijdragen aan een gezonde, sportieve en ontspannende leefstijl. Dat laatste geldt uiteraard ook voor De Maastricht Studie, die in de samenwerking tevens een uitgelezen kans ziet om meer naamsbekendheid te krijgen.

De Maastrichtse voetbalclub presenteert de samenwerking tijdens de nationale “Meer dan Voetbalweek”. Dat is een landelijke campagne die aandacht vraagt voor de brede rol van voetbal in de maatschappij. De competitiewedstrijd MVV Maastricht – FC Dordrecht aanstaande vrijdag is de eerste gelegenheid om het samenwerkingsverband (nationaal) uit te dragen. Daarna zullen er gedurende de gehele maand maart acties en evenementen zijn om aandacht te vragen voor de strijd tegen diabetes type 2.

Het samenwerkingsverband wordt gesteund door het Diabetes Fonds, de gemeente Maastricht en door farmaceutisch bedrijf Novo Nordisk, in het kader van zijn maatschappelijke changing diabetes-programma. Vertegenwoordigers van deze partners zullen op 2 maart aanwezig zijn bij de ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst en bij de aansluitende competitiewedstrijd MVV Maastricht – FC Dordrecht.

De Maastricht Studie is een zogenoemde cohortstudie naar oorzaken en gevolgen van diabetes type 2. Tienduizend mensen uit Maastricht en directe omgeving worden met dat doel opgeroepen deel te nemen aan de studie. Zowel mensen met als zonder diabetes type 2 kunnen zich opgeven. Het onderzoek is zeer uitgebreid, maar tevens weinig belastend. Gekeken wordt onder meer naar de relatie tussen diabetes en het ontstaan van andere chronische ziekten. Diabetes type 2 is in recordtempo op weg om de belangrijkste volksziekte te worden. Inmiddels lijden ruim een miljoen Nederlanders aan de ziekte, die erfelijke componenten heeft maar ook veel te maken heeft met een ongezonde leefstijl (te veel en ongezond eten, te weinig bewegen).

Meer informatie over het samenwerkingsverband en over De Maastricht Studie is te vinden op de MVV-website en op www.demaastrichtstudie.nl.

Novo Nordisk opent een Research & Development (R&D) centrum gericht op diabetes type 1 in Seattle (VS). Novo Nordisk draagt al 90 jaar bij aan het veranderen van de toekomst van diabete s door investering in en ondersteuning van onderzoek ter verbetering van diabetesbehandeling- en zorg. In het nieuwe R&D centrum combineert het bedrijf haar innovatie en leiderschap in diabetesbehandeling met haar toenemende expertise in immunotherapie. Het centrum zal naar verwachting komende zomer van start gaan.

Het nieuwe R&D centrum heeft een unieke onderzoeksaanpak waarbij onder één dak fundamenteel wetenschappelijk onderzoek gecombineerd wordt met vroegtijdige proof-of-concept-testtrajecten. Deze aanpak biedt het centrum de noodzakelijke wetenschappelijke basis om bij onderzoekstrajecten in een vroeg stadium over te stappen van dierlijke modellen naar kleinschalige klinische proefopstellingen voor diabetes type 1.

Onderzoek diabetes type 1 bleef achter
In de afgelopen decennia richtten diabetesonderzoekers en farmaceutische bedrijven zich voornamelijk op diabetes type 2, vanwege de enorme toename van mensen met deze ziekte. Diabetes type 1 is een vorm van diabetes mellitus waarbij een behandeling met insuline noodzakelijk is. Helaas is de wetenschappelijke ontwikkeling in de behandeling van diabetes type 1 de laatste jaren achter gebleven.

“Novo Nordisk zet zich sinds de oprichting in 1923 in om het leven van mensen met diabetes te verbeteren. “We zien het als onze missie om het onderzoek naar diabetes type 1 naar een hoger niveau te brengen. Met het nieuwe R&D centrum gericht op diabetes type 1, willen we het proces versnellen om nieuwe en innovatieve manieren te vinden om mensen met diabetes type 1 te behandelen. Onze visie is erop gericht om diabetes te voorkomen, te behandelen en uiteindelijk te kunnen genezen”, aldus Mads Krogsgaard Thomsen, executive vice president and chief science officer bij Novo Nordisk

Wereldwijd 6.000 onderzoekers
Wereldwijd zijn ongeveer 6.000 medewerkers van Novo Nordisk actief in onderzoek en ontwikkeling. Novo Nordisk heeft onderzoeksinstituten in Måløv (Denmark), Beijing (China) en Seattle (VS).
[Persbericht Novo Nordisk]

De laatste jaren laten steeds meer onderzoeken zien dat diabetes mellitus type 1 kan leiden tot veranderingen in de hersenen. Voor het eerst brengt grootschalig onderzoek door Eelco van Duinkerken deze veranderingen in de hersenen ten gevolge van diabetes type 1 in kaart. Van Duinkerken promoveerde op 24 februari bij VUmc.

Door hoge bloedsuikers als gevolg van diabetes mellitus type 1 treedt schade op aan kleine bloedvaten. Deze schade kan zich onder andere manifesteren in de hersenen. Het gaat daarbij met name om veranderingen in cognitieve functies als de snelheid waarmee informatie wordt verwerkt, het tegelijkertijd uitvoeren van verschillende handelingen en soms ook het geheugen. Daarnaast blijkt dat er ook veranderingen zijn in de structuur en functie van de hersenen.

Onderzoeken naar hersenveranderingen als gevolg van diabetes type 1 waren tot nu toe klein in aantal en omvang. Daar brengt het onderzoek van Van Duinkerken verandering in. Aan het onderzoek werd meegewerkt door 159 mensen, verdeeld in drie groepen: een groep met diabetes type 1 en complicaties als teken van langdurige hoge bloedsuikers, een groep met diabetes type 1 maar zonder complicaties en een gezonde controlegroep.

Met gebruikmaking van moderne technieken als MRI, MEG en fMRI geeft het onderzoek een goed beeld van de veranderingen die de hersenen van diabetes type 1 patiënten ondergaan als gevolg van de ziekte en de langdurige aanwezigheid van hoge bloedsuikers. De resultaten bieden een goede basis voor verder onderzoek naar de wijze waarop de hersenveranderingen zich in de tijd ontwikkelen en daarmee naar mogelijke behandelingen van hersencomplicaties bij diabetes type 1.

Het onderzoek is mogelijk gemaakt door het Diabetesfonds.
[VU Medisch Centrum]

In de alvleesklier van patiënten met diabetes type 1 bevinden zich nog wel bètacellen. Dat blijkt uit onderzoek gepubliceerd in het Journal of Experimental Medicine. Patiënten met diabetes type 1 hebben een tekort aan insuline, dat normaalgesproken door de bètacellen wordt gemaakt.

In de medische wereld werd altijd aangenomen dat mensen met diabetes type 1 helemaal geen cellen meer hebben die insuline aanmaken. Nu blijkt dat veel mensen die cellen nog wel hebben, alleen zijn ze niet actief. Volgens LUMC-onderzoeker prof. dr. Bart Roep geeft dat hoop op behandeling en genezing”.

Het onderzoek van het Leids Universitair Centrum is mede mogelijk gemaakt door het Diabetes Fonds.

Hoe beïnvloeden erfelijke factoren de reactie op diabetesmedicijnen bij ouderen? Om die vraag te beantwoorden ontvangt onderzoeker Leen ’t Hart van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) een subsidie van 600.000 euro van ZonMw.

De komende vier jaar gaat dr. ing. Leen ’t Hart van de afdeling Moleculaire Celbiologie en de sectie Moleculaire Epidemiologie van het LUMC kijken naar het medicijngebruik, bijwerkingen en complicaties van meer dan vijfduizend oudere patiënten met diabetes type 2. Samen met onderzoekers van de VUmc, de Universiteit Utrecht en de afdeling Ouderengeneeskunde van het LUMC krijgt hij hiervoor de subsidie van het ZonMw-programma Priority Medicines Ouderen.

Medicijngebruik terugdringen
“We willen meer inzicht krijgen in hoe glucoseverlagende middelen bij ouderen werken en wat de invloed van hun genen daarop is”, vertelt ’t Hart. “Op dit moment is het nog niet mogelijk te voorspellen wie goed reageert op een bepaald glucoseverlagend medicijn. Als we daar wel toe in staat zijn, kunnen we bij deze groep mogelijk het medicijngebruik terugdringen.”

Diabetes type 2
Diabetes type 2 is een van de meest voorkomende ziektes bij ouderen. Wanneer de ziekte niet goed behandeld wordt, kunnen complicaties, zoals hart- en vaatziekten, nierschade en blindheid optreden. Behandeling van een nieuwe patiënt begint met glucoseverlagende pillen. Deze middelen werken lang niet bij iedereen goed, waardoor de behandeling niet altijd optimaal is en de patiënt vaak meerdere geneesmiddelen tegelijkertijd moet gebruiken. Daarnaast krijgt een deel van de patiënten last van ongewenste bijwerkingen.
[LUMC]