Micro-organismen in darmen hebben directe invloed op suikerstofwisseling en diabetesrisico

Het microbioom, de micro-organismen in onze darmen, heeft een directe invloed op de suikerstofwisseling en het risico op diabetes. Onderzoekers van onder meer het UMCG en de universiteit van Oxford (VK) tonen dit aan. De resultaten van hun onderzoek zijn op 18 februari 2019 gepubliceerd in het tijdschrift Nature Genetics.

De micro-organismen in onze darmen, het microbioom genoemd, spelen een belangrijke rol bij het verteren van voedsel en zijn bijvoorbeeld in verband gebracht met obesitas. Dat het microbioom in onze darmen een belangrijke invloed op onze gezondheid heeft, was al langer bekend. Maar hoewel er iedere week tientallen nieuwe mogelijke verbanden worden vastgesteld tussen darmbacteriën en gezondheid, is het lastig om aan te tonen dat die bacteriën hiervoor direct verantwoordelijk zijn.

Lees verder op de website van het UMCG.

Slim meetapparaatje voorspelt diabetes

Slim meetapparaatje voorspelt diabetes, hart- en vaatziekten en overlijden
De weerkaatsing van licht door de huid (autofluorescentie), gemeten met een eenvoudig apparaat waarop de onderarm gelegd wordt, kan het risico op type 2-diabetes, hart- en vaatziekten en overlijden voorspellen. Dat blijkt uit onderzoek onder bijna 73.000 deelnemers aan de biobank Lifelines. Onderzoekers onder leiding van Bruce Wolffenbuttel, hoogleraar Endocrinologie in het UMCG, publiceerden hun bevindingen in het wetenschappelijke tijdschrift Diabetologia.​

Uit eerder onderzoek bleek al dat patiënten met diabetes type 2 een hoger niveau van bepaalde chemicaliën hebben, de zogenaamde versuikeringsproducten (AGE’s). Doordat sommige AGE’s au​tofluorescentie in de huid geven, zijn bij deze patiënten ook hogere niveaus van autofluorescentie van de huid te zien.

Die AGE’s zijn te meten met een AGE-reader. Het is een meetapparaat ter grootte van een baksteen, waarop de onderarm gelegd wordt. Het licht van de AGE-reader schijnt op de arm en de huid van de arm weerkaatst het licht in een andere golflente. Door het licht in de veranderde golflengte te meten, kun je zien of de autofluorescentie van de huid is verhoogd. Deze simpele meetmethode doet geen pijn en kost slechts tien seconden.

De onderzoekers hebben nu gekeken of de autofluorescentie de ontwikkeling van type 2 diabetes, hart- en vaatziekten en overlijden bij mensen die (nog) niet ziek zijn kan voorspellen.

Lees verder op de website van het UMCG.

Twee miljoen voor doorbraak diabetes type 2 onderzoek

Het Diabetes Fonds en ZonMw financieren gezamenlijk 2 miljoen euro in het programma Diabetes II Doorbraakprojecten. Het programma biedt onderzoekers de mogelijkheid om nieuwe ideeën voor de oplossing van diabetes type 2 in korte tijd te bewijzen. Om ze daarna uitgebreid te kunnen onderzoeken. Centraal staat hierbij: wat gaat hét verschil maken bij het voorkomen en stoppen van diabetes type 2?

Ruim 1,1 miljoen Nederlanders hebben diabetes type 2 en dit zal de komende jaren alleen maar toenemen. De gevolgen van deze aandoening zijn groot, mede door het risico op ingrijpende complicaties. Onderzoek heeft al veel kennis opgeleverd over de achterliggende mechanismen, maar er is nog geen oplossing om diabetes type 2 te stoppen.

Diabetes II Doorbraakprogramma
ZonMw en het Diabetes Fonds combineren hun expertise en starten vandaag met het programma. Daarmee kan een volgende stap gezet worden om diabetes type 2 terug te dringen. Dit programma is uniek, want het stimuleert wetenschappers hun ideeën te toetsen met mogelijk baanbrekende oplossingen.

20 gehonoreerde projecten
Er starten 20 onderzoeksprojecten binnen het programma Diabetes II Doorbraakprojecten. Deze projecten hebben betrekking op één of meerdere van de volgende onderwerpen: veroudering, biomarkers, datasets, gezonde leefstijl, risicogroepen, insulineongevoeligheid, zwangerschapsdiabetes, laag sociaal economische klasse en kinderen met diabetes type 2. De projecten die gehonoreerd zijn, zijn kortlopende pilotprojecten met een maximale duur van een jaar. Meer informatie over de 20 projecten vindt u op onze programmapagina Partnership Diabetes.

Over het Diabetes Fonds
Het Diabetes Fonds vindt dat iedereen een gezond leven verdient, zonder diabetes en de complicaties ervan. Daarom wil het Diabetes Fonds Nederland gezonder maken en diabetes genezen. Enerzijds door wetenschappelijk onderzoek te financieren naar betere behandelingen, genezing en complicaties van diabetes type 1 en type 2. Anderzijds door de gezonde keuze makkelijker te maken. Voor meer informatie over diabetes kunt u terecht op de website van het Diabetes Fonds www.diabetesfonds.nl.

Over ZonMw
ZonMw financiert gezondheidsonderzoek én stimuleert het gebruik van de ontwikkelde kennis. Daarmee draagt ZonMw bij aan het verbeteren van de zorg en gezondheid. Met allerlei subsidieprogramma’s wordt de totale innovatiecyclus gestimuleerd. Van fundamenteel onderzoek tot implementatie van nieuwe behandelingen, preventieve interventies of verbeteringen in de structuur van de gezondheidszorg.
[ZonMw]

De plannen van JDRF voor een wereld zonder Type 1 Diabetes

JDRF is de enige organisatie in de wereld met een strategisch plan voor nieuwe behandelmethoden en uiteindelijk genezing voor Type 1 Diabetes (T1D). Deze behandelmethoden gaan het leven van mensen met Type 1 structureel verbeteren. Ons plan is doortastend, toekomstgericht en realistisch. Onze investeringen leveren significante vooruitgang op. We zien in dat T1D niet met één ‘Eureka-moment’ opgelost kan worden. Er is veel onderzoek nodig op verschillende gebieden. JDRF zorgt ervoor dat vooruitgang wordt geboekt en dat, na klinisch onderzoek, nieuwe technieken zo snel mogelijk beschikbaar komen voor mensen met T1D. Dit zijn de plannen voor boekjaar 2018-2019 (juli 2018 tot en met juni 2019).

Lees verder op de website van JDRF

Hoop voor de toekomst dankzij JDRF

Onderzoekers die al jaren door JDRF gefinancierd worden aan Harvard en MIT hebben het voor elkaar gekregen om muizen met Type 1 Diabetes bijna 6 maanden insuline-onafhankelijk te maken. Hoe? Met een inkapselingssysteem!

Aan MIT werkten dr. Anderson en dr. Langer aan het hoesje van het inkapselingssysteem. Het gaat om een capsule van ongeveer 15 centimeter die wordt geïmplanteerd. Deze capsule bestaat uit een materiaal wat gemaakt is van bruine algen, waardoor het door het menselijk lichaam wordt geaccepteerd. Deze capsule is in eerste instantie zonder inhoud getest en kan 6 maanden blijven zitten zonder dat littekenweefsel wordt gevormd.

Na deze test is tijdens een volgende test de capsule geïmplanteerd met daarin eilandcellen van dr. Melton van Harvard. Deze eilandcellen nemen de functie van de bètacellen over en bleven over de hele testperiode (174 dagen) insuline produceren.

Lees verder op de website van JDRF.

Patiënten met diabetes type 2 gezocht voor onderzoek

De afdelingen Radiologie en Endocrinologie van het Leids Universitair Medisch Centrum doen wetenschappelijk onderzoek naar de invloed van het nieuwe medicijn liraglutide op hart en bloedvaten bij patiënten met diabetes type 2.

Liraglutide verlaagt de bloedsuikers, zorgt voor gewichtsverlies en heeft mogelijk een gunstig effect op hart en bloedvaten. U kunt meedoen aan het onderzoek als u aan alle volgende punten voldoet:

  • U heeft diabetes mellitus (suikerziekte) type 2
  • U gebruikt metformine (insuline en SU-preparaten ook toegestaan)
  • U bent ouder dan 18 jaar en jonger dan 70 jaar
  • U heeft geen hartinfarct gehad
  • Uw HbA1c waarde is te hoog (hoger dan 52 mmol/mol)

Het onderzoek is dubbelblind en gerandomiseerd. Dit houdt in dat via loting wordt bepaald of u liraglutide of een placebo krijgt en zowel u als de onderzoeker niet weten waarvoor u heeft geloot. U moet de studiemedicatie gedurende 26 weken onderhuids inspuiten. Voor en na de behandeling wordt een MRI-scan gemaakt van uw hart, grote bloedvaten, lever en nieren. Ook wordt bloedonderzoek verricht. Voor deelname krijgt u een financiële vergoeding van 500 euro en een reiskostenvergoeding.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met dhr. M.B. Bizino, arts-onderzoeker.
Tel: 071-5298060
E-mail: m.b.bizino@lumc.nl
[LUMC]

Minder diabetes type-2 bij erfelijke vorm van verhoogd cholesterol

insuline injectieDiabetes type-2 komt minder voor bij mensen met familiaire hypercholesterolemie, een erfelijke aandoening gekenmerkt door een verhoogd cholesterolgehalte. Dit is ontdekt door onderzoekers van de afdeling Vasculaire Geneeskunde van het AMC. De resultaten openen een nieuwe weg in de zoektocht naar medicijnen tegen diabetes-2. Het onderzoek is dinsdag gepubliceerd in het Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift JAMA.

‘We hebben dit onderzocht bij een specifieke patiëntengroep, maar het is een duidelijke aanwijzing dat de stofwisseling van cholesterol van invloed is op de aanmaak van insuline in de alvleesklier. Dat biedt mogelijk aanknopingspunten voor nieuwe medicijnen tegen diabetes-2’, zegt dr. Kees Hovingh, staflid bij de afdeling Vasculaire Geneeskunde in het AMC.

Het vermoeden dat de stofwisseling van cholesterol een link heeft met diabetes-2, bestond al langer. Van statines (cholesterolverlagende medicijnen) is bekend dat ze de kans op diabetes-2 vergroten. De reden hiervoor is onduidelijk. Een theorie is dat statines de opname van cholesterol in alvleeskliercellen stimuleren en dat daardoor de aanmaak van insuline in de alvleesklier (eilandjes van Langerhans) wordt geremd. In patiënten met diabetes-type 2 maakt de alvleesklier geleidelijk minder insuline aan waardoor de suikerhuishouding in het lichaam verstoord raakt.

De hypothese is onderzocht door het vóórkomen van diabetes-2 bij mensen met een erfelijk verhoogd cholesterol te vergelijken met familieleden zonder verhoogd cholesterol. Wat bleek? De groep met een hoog cholesterol had 51 procent minder kans op diabetes type-2. Dat heeft volgens de onderzoekers te maken met een defect (mutatie) in het gen dat betrokken is bij de aanmaak van het zogenoemde ‘slechte’ cholesterol LDL. Dat is een sterke aanwijzing dat de cholesterol-stofwisseling in alvleeskliercellen inderdaad van invloed is op de productie van insuline.
Als andere studies deze bevindingen bevestigen, biedt het mogelijkheden voor een nieuwe benadering van de behandeling van diabetes type-2.
[Academisch Medisch Centrum]

Onderzoekers UMCG krijgen subsidie Diabetesfonds voor ontrafelen mechanismen diabetes

insuline injectieOnderzoekers van het UMCG ontvangen een subsidie van 275.000 euro van het Diabetesfonds. Met dit geld gaat Jana van Vliet-Ostaptchouk van de afdeling Endocrinologie onderzoek doen naar verstoringen van het endocriene systeem in het lichaam, die worden veroorzaakt door blootstelling aan bepaalde milieuverontreinigende stoffen. Haar onderzoek richt zich vooral op het zichtbaar maken van de onderliggende mechanismen van het ontstaan van diabetes.

De huidige epidemie van type2-diabetes (T2D) vormt een belangrijk risico voor de moderne samenleving. Recente gegevens wijzen erop dat blootstelling aan bepaalde milieuverontreinigende stoffen, zogeheten endocriene disruptors (EDC), een belangrijke rol kan spelen in de wereldwijde toename van diabetes. Onderzoek laat zien dat EDC het endocriene systeem in het lichaam op diverse manieren verstoren.

Van Vliet-Ostaptchouk wil in haar onderzoek de relatie tussen EDC, verstoring van de glucosestofwisseling en verhoogd risico op type2-diabetes nagaan. Tevens wil zij nagaan of dit risico verandert door genetische aanleg en leefstijl. Zij vergelijkt de bloostellingen aan EDC’s en de interactie met erfelijke factoren en voedingsgewoonten en hoeveelheid lichaamsbeweging, tussen gezonde mensen, mensen met overgewicht en een groep van 1500 patiënten met type2-diabetes.

Voor haar onderzoek maakt Van Vliet gebruik van de gegevens van de LifeLines-biobank. Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Dr. A.M. Andersson van het Center of Endocrine Disruptors, Copenhagen University Hospital. Mede-aanvrager voor de subsidie is Prof. B. Wolffenbuttel van het UMCG. De studie gaat in totaal 4 jaar duren.
[UMCG]