Diabetes bij jongeren

kinderdiabetesOngeveer 8000 jongeren in de leeftijd tot 20 jaar betrokken in 2008 in Nederland diabetesmedicatie van de openbare apotheken. Dit aantal is de afgelopen vier jaar niet gewijzigd. Toch komen er jaarlijks in de groep tot 15 jaar gemiddeld veertig nieuwe insulinegebruikers per levensjaar bij.

Van diabetes mellitus komen de varianten type 1 en type 2 het meeste voor. Bij diabetes type 1 maakt de alvleesklier geen insuline meer aan en moet insuline worden toegediend. Dit type diabetes heette vroeger ook wel juveniele diabetes, omdat het al op jonge leeftijd kan voorkomen. Dit in tegenstelling tot diabetes type 2, dat voorheen ouderdomsdiabetes werd genoemd.

Bij diabetes type 2 maakt het lichaam zelf nog wel insuline aan, maar te weinig om aan de behoefte te voldoen. Bij dit type kunnen orale bloedglucoseverlagende middelen worden toegepast, die de alvleesklier aanzetten meer insuline te maken ter verlaging van het bloedglucosegehalte. Doordat de alvleesklier in de loop der tijd steeds minder functioneert, komt het voor dat mensen met diabetes type 2 ook insuline moeten gaan gebruiken. Zwaarlijvigheid is een belangrijke oorzaak van dit type diabetes, dat om die reden ook steeds vaker voorkomt bij jongeren.

Zwangerschapsdiabetes is een tijdelijke vorm van diabetes, waarbij in de meeste gevallen dieetadviezen volstaan en geen medicatie nodig is. In 15% van de gevallen is evenwel behandeling met insuline nodig. Na de zwangerschap is het bloedglucosegehalte snel weer normaal. Toch krijgt de helft van de vrouwen met zwangerschapdiabetes binnen vijf jaar na de bevalling diabetes type 2.
De laatste jaren zijn ‘nieuwe’ typen ontdekt en beschreven (www.dvn.nl), zoals MODY, LADA en MIDD. Deze typen komen veel minder vaak voor.

Gebruikers
Nederlandse openbare apothekers verstrekten in 2008 diabetesmedicatie aan 680.000 mensen. Van hen ontvingen 125.000 uitsluitend insuline en 450.000 alleen orale bloedglucoseverlagende geneesmiddelen, terwijl 105.000 mensen beide gebruikten.

Van de mensen die in 2008 diabetesmedicatie gebruikten zijn 8000 jonger dan 20 jaar. Vrijwel al deze gebruikers ontvingen uitsluitend insuline. Het aantal gebruikers van orale glucoseverlagende geneesmiddelen is tot die leeftijd zeer beperkt. In de leeftijdsjaren daarna stijgt het aantal gebruikers in eerste instantie licht en daarna sterker.
Opvallend is dat in de groep tot 15 jaar het aantal gebruikers van insuline jaarlijks per levensjaar met ongeveer 40 toeneemt (1 op 5000 kinderen per leeftijdsjaar), terwijl dat aantal in de volgende tien levensjaren globaal gelijk blijft, om daarna weer in ongeveer dezelfde mate toe te nemen. Hierdoor treedt geen wijziging op in het aantal insulinegebruikers in de leeftijd tot 20 jaar.

Verschillende insulines
In 2008 verstrekten apothekers 60.000 keer insuline aan een jongere beneden 20 jaar. Het merendeel van die verstrekkingen, 62%, betrof een snelwerkende insuline, 29% een langwerkende insuline. Uit de tabel blijkt dat de enkelvoudige variant van middellangwerkende insuline en de vaste combinatie van middellangwerkende en snelwerkende insuline in de afgelopen jaren minder vaak zijn verstrekt, ten gunste van de enkelvoudige snel- en langwerkende insulines. Een gelijk beeld is waarneembaar bij de groep bestaande uit alle leeftijden.
[Stichting Farmaceutische Kengetallen]

Klinieken doen valse beloftes over stamceltherapie bij diabetes type 1

Diverse klinieken beloven gehele of gedeeltelijke genezing voor mensen met diabetes type 1, door het inspuiten van stamcellen. Wetenschappelijk is de werking hiervan niet bewezen.

De door deze centra gebruikte technieken zijn volstrekt onbewezen. Het gaat daarbij om naar verhouding grote ingrepen en procedures (beenmergpuncties, catheterisatie van slagaders) die een reëel risico hebben. Nederlandse specialisten vinden dan ook dat die ingrepen niet uitgevoerd zouden mogen worden, zelfs niet door gekwalificeerd personeel.

Ook het centrum Diabeter (voor diabetes type 1) adviseert tegen dergelijke behandelingen, zolang er geen bewijs is dat deze behandelingen veilig zijn, werkzaam zijn en zolang deze klinieken behandelingen op onduidelijke, oncontroleerbare en soms ondeugdelijke wijze uitvoeren. Deze behandeling wordt overigens om de zelfde redenen niet door zorgverzekeraars vergoed.

‘Stamceltherapie’ in Brazilië
De werkwijze van de kliniek heeft overigens niets te maken met de therapie die onlangs door Amerikaans-Braziliaanse onderzoekers werd gepresenteerd. Vijftien patiënten met diabetes kregen eigen beenmerg teruggespoten nadat het eigen afweersysteem, inclusief de ontsporing die tot type 1 diabetes leidt, volledig was ‘gewist’. Hoewel de meeste patiënten in elk geval tijdelijk geen insuline meer hoefden te spuiten, wat inderdaad opmerkelijk was, is deze behandeling toch onacceptabel: de kans op overlijden is groot. We hebben het afweersysteem immers hard nodig ter bescherming tegen infecties, maar ook is er een grote kans op kanker.

Onderzoek naar stamcellen wel belangrijk
Het Diabetes Fonds ondersteunt wel het belang van verder stamcelonderzoek. Zie vraag en antwoord over diabetesonderzoek en stamcellen.

[Diabetes Fonds]

NDF Zorgstandaard nu ook voor diabetes type 1

De NDF Zorgstandaard is uitgebreid met twee addenda voor diabetes type 1: volwassenen en kinderen. De NDF Zorgstandaard biedt een raamwerk voor goede diabeteszorg die de mens met diabetes centraal stelt. Daarbij gaat het niet alleen om de kwaliteit van de behandeling maar ook om de organisatie van de totale diabetes zorgketen.

Namens de KNMP heeft mevr. drs. M.J. van den Berg-de Witte, apotheker te Alphen aan den Rijn, meegewerkt aan de ontwikkeling van deze addenda. Wij zijn haar hiervoor zeer erkentelijk. In de zorgstandaard wordt aandacht besteed aan de ondersteuning van medicatiegebruik en therapietrouw en de rol van de apotheker hierbij.

De zorgstandaard omschrijft waar goede zorg aan moet voldoen. De zorgstandaard biedt daarmee een handvat voor zorgverleners om afspraken te maken over de zorg die ieder mens met diabetes type 1 zou moeten krijgen. Bovendien kan de patiënt op basis van de zorgstandaard zien wat onder ‘goede zorg’ wordt verstaan.

Tot nu toe beperkte de standaard zich tot de zorg voor volwassenen met diabetes type 2, verreweg de meest voorkomende variant. Door zowel zorgverleners als zorgvragers werd echter al lang aangedrongen op een uitbreiding van de standaard met type 1.
In de addenda type 1 wordt veel aandacht gegeven aan de behandeling tijdens de transitiefase omdat een optimaal verlopende transitie een goede overgang van kinder- naar volwassenzorg borgt. De addenda bieden duidelijke kwaliteitscriteria en beschrijven de overgang van nieuwe ontwikkelingen naar standaard care.

Nederland telt zo’n 60.0000 mensen met diabetes type 1. Daaronder 6.000 kinderen, waarvan er 400 jonger zijn dan 4 jaar. De meeste van hen worden niet in de eerste lijn begeleid maar klinisch behandeld in de tweede lijn.

De addenda zullen officieel gepresenteerd worden tijdens de NDF conferentie Diabetes en depressie op 24 maart in Nieuwegein. Maar ze zijn nu al te downloaden via www.diabetesfederatie.nl
[KNMP]

Informatieavond over toekomst diabetes

Genezing van type 1 diabetes: de toekomst is begonnen!
Diabeter organiseert informatieavond over toekomst diabetes met toonaangevende gastsprekers, waaronder dr. Bart Roep (LUMC).

Diabeteszorg voor kinderen en jongeren is continu in beweging. Een goede behandeling is voor kinderen en jongeren met diabetes letterlijk van levensbelang. Diabetesbehandelcentrum Diabeter organiseert op donderdagavond 22 januari een informatieavond over de ontwikkelingen op het gebied van het voorkomen en genezen van type 1 diabetes en rond diabetesbehandeling. Het doel van deze informatieavond is om ouders van kinderen met diabetes of tieners met type 1 diabetes (vanaf 15 jaar) te informeren over nieuwe ontwikkelingen en de laatste stand van zaken op diabetesgebied.

Toonaangevende sprekers
Een van de toonaangevende sprekers deze avond is Bart Roep. Roep, associate professor of medicine van de afdeling Immunohematologie en Bloedbank bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), verricht al jaren onderzoek naar het ontstaan en de genezing van type 1 diabetes. Hij is een internationale autoriteit op dit gebied en ontving recent een prestigieuze Vici-subsidie voor zijn vernieuwende diabetesonderzoek gericht op uiteindelijk genezing. Op 22 januari vertelt hij over de ontwikkelingen op dit gebied en de verwachtingen die we wel of niet mogen hebben hierover. Daarnaast spreken dr. Henk Veeze en dr. Henk-Jan Aanstoot, kinderarts-diabetologen van Diabeter. Veeze gaat deze avond in op nieuwe behandelingsmethoden, zoals verbeterde pompen en de toepassing van de glucosesensor. Ook vertelt hij meer over technische ontwikkelingen, vernieuwingen en resultaten waar hij bij Diabeter en in internationaal verband aan werkt. Aanstoot geeft uitleg over researchprojecten die nu lopen en wat ze kunnen opleveren. Ook vertelt hij meer over onderzoeken naar de uitkomsten en verbeteringen van de huidige diabeteszorg op zowel medisch als psychosociaal gebied.

Details informatieavond
De informatieavond vindt plaats op donderdagavond 22 januari in de Grote Zaal in het Isala Theater in Capelle aan den IJssel. Het officiële programma start om 19:30 en duurt tot ca. 22:00 uur. Ouders met kinderen met diabetes of tieners met diabetes (vanaf 15 jaar) kunnen zich aanmelden via http://diabeter.merrick.nl of bellen met 010 – 280 72 77 (kies 9). Aan deelname zijn geen kosten verbonden. Meer informatie over het programma vindt u op www.diabeter.nl. In verband met het beperkte aantal plaatsen zijn er per gezin maximaal drie personen uitgenodigd.

Over Diabeter
Diabeter is het eerste zelfstandige, nationaal opererende diabetescentrum dat volledig is gespecialiseerd in de behandeling van kinderen en jongvolwassenen met diabetes. Het diabetesbehandelcentrum is een stichting zonder winstoogmerk. Op 1 oktober 2006 werd de eerste vestiging in Rotterdam geopend die de mogelijkheid bood om zorg te bieden aan patiënten uit heel Nederland. Met de opening van de tweede vestiging – Diabeter-Oost – in november 2008 in Deventer, worden nog meer kinderen en jongvolwassenen bereikt. Diabeter verricht naast de zorg en behandeling van diabetespatiënten ook wetenschappelijk onderzoek naar de oorzaken van diabetes, het voorkomen van diabetes en het verbeteren van de behandeling van de ziekte. Kijk voor meer informatie over het behandelcentrum op www.diabeter.nl.

Uniek project voor Diabetes type I patiënten van start

Azivo en Diabetespoli MC Haaglanden initiëren een test met Freestyle Navigator glucosemeting
In samenwerking met Abbott Diabetes Care en Diabetespoli MC Haaglanden is Azivo Zorgverzekeraar een project gestart voor een specifieke groep Diabetes Mellitus type I patiënten. Met behulp van Freestyle Navigator wordt glucose gedurende 24 uur per dag real-time gemeten. De Navigator zou hierdoor bijdragen aan een aanzienlijke verbetering van de kwaliteit van leven voor deze groep patiënten.

Ernstige hypo´s voorkomen
Door de real-time glucose meting kan ontregeling van de bloedwaarde worden voorkomen. Dit heeft een beter gereguleerde diabetes tot gevolg. Doordat trends in het bloedsuikerverloop te zien zijn, kan de patiënt dalingen en stijgingen van de bloedsuiker beter en sneller onderkennen en hier sneller op anticiperen. Ernstige hypo en hyperglycaemiëen, waarvoor in veel gevallen een ziekenhuisopname noodzakelijk is, kunnen hierdoor worden voorkomen. Ook het risico op ongevallen tijdens autorijden of werk wordt aanzienlijk verkleind. Dit betekent voor de patiënt met type I diabetes een aanzienlijke verbetering van leven.

Betere kwaliteit van leven
Azivo is al enige tijd bezig met preventieprojecten voor patiënten met Diabetes type II. John van der Stel, accountmanager farmacie: ´De problemen rondom type II diabetes zijn door diverse instanties landelijk in kaart gebracht. Het is inmiddels bekend hoe dit type diabetes voorkomen kan worden en hoe klachten kunnen worden ingeperkt. Natuurlijk zijn we blij dat we deze groep patiënten inmiddels goed kunnen ondersteunen en adviseren, maar het zat ons niet lekker dat de groep type I patiënten buiten de boot vielen. We zijn daarom blij met de samenwerking van de diabetespoli MC Haaglanden en de firma Abbott. Enkele proefmomenten in het MCH hebben inmiddels de meerwaarde van de Navigator laten zien. Als deze proef goed blijkt te werken, kunnen we straks aan alle diabetespatiënten een betere kwaliteit van leven geven. En dat is waar Azivo altijd naar streeft.´

Voor de proef zijn door dr. Geelhoed, internist, en diabetesverpleegkundige mevrouw Krijgsman een aantal Azivo-verzekerden geselecteerd. Deze verzekerden gebruiken de speciale sensor een half jaar tot een jaar. In samenwerking met de firma Abbott, leverancier van Freestyle Navigator, zal het psychologisch welbevinden van de patiënten worden gemeten.
[Azivo]