Stichting DON steunt onderzoek naar oorzaak type 1 diabetes

diabeteszorgDON Prijs 2011, 5000 euro voor onderzoek dr. Barbara Schulte
Stichting Diabetes Onderzoek Nederland (DON) reikte dit jaar voor de tweede maal de DON Prijs uit. De prijs geldt als aanmoediging voor aanstormend onderzoekstalent voor verder fundamenteel onderzoek naar de genezing van diabetes. Dr. Barbara Schulte wist snel te overtuigen met haar onderzoek naar de oorsprong van type 1 diabetes. Dr. Schulte verricht bijzonder verdienstelijk onderzoek en durft buiten de gebaande paden te treden. Niet alleen de keuze van het onderzoek en de methode die gehanteerd wordt maar ook haar gedrevenheid maken haar tot een veelbelovend onderzoeker.

“Dr. Barbara Schulte richt zich specifiek op type 1 diabetes. Zij is ervan overtuigd dat genezing van type 1 diabetes pas echt werkelijkheid kan worden wanneer we meer weten over hoe type 1 diabetes zich ontwikkelt. Zij tracht met haar onderzoek inzicht te verkrijgen in de oorzaak van deze slopende ziekte. Dit sluit naadloos aan bij één van de belangrijkste doelen van stichting DON: het stimuleren van onderzoeken die zijn gericht op genezing van type 1 diabetes,” licht Robin Angelier, bestuurslid stichting DON toe.

Dr. Barbara Schulte studeerde medische biologie en promoveerde in juni 2010 aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Schulte is verbonden aan het Radboud Universiteit Nijmegen Medisch Centrum (RUNMC) en het Nijmegen Centre for Molecular Life Science, afdeling Tumor Immunologie.

Barbara Schulte over haar onderzoek naar het ontstaan van type 1 diabetes: “Type 1 diabetes is een auto-immuunziekte. Dat betekent dat je immuunsysteem cellen van je eigen lichaam aanvalt en kapotmaakt. Normaliter worden door ons immuunsysteem alleen ziekteverwekkers aangevallen en opgeruimd. In het geval van type 1 diabetes worden de insuline-producerende bètacellen ook aangevallen. Bij type 1 diabetes is het immuunsysteem uit balans. Ik denk dat het immuunsysteem uit balans kan raken door bepaalde virussen die de alvleesklier kunnen infecteren. Het immuunsysteem vecht dan tegen het virus maar kan een vergissing maken en vervolgens ook gezonde insuline-producerende cellen van het eigen lichaam kapotmaken.”

Interventie-therapie
“We kunnen mogelijk beter een passende interventie-therapie tegen type 1 diabetes ontwikkelen als we het ontstaan ervan kennen. Als we precies weten waar het misgaat kunnen we namelijk exact op dat punt ingrijpen en type 1 diabetes proberen te voorkómen. Ik onderzoek daarom hoe een witte bloedcel beslissingen neemt om wel of niet actief te worden en probeer inzicht te krijgen hoe de balans in het immuunsysteem wordt bewaard. Er is de afgelopen decennia veel bekend geworden over regulatie van ons immuunsysteem en het wordt steeds duidelijker dat (kleine) fouten in het immuunsysteem bij veel ziekten een belangrijke rol spelen. Mijn onderzoek is gericht op het vinden van de achterliggende oorzaak van de ontwikkeling van type 1 diabetes.”

Humane situatie
Uniek aan dit onderzoek is dat de humane situatie bestudeerd wordt waardoor behaalde resultaten direct op type 1 diabetes in mensen van toepassing zijn. Dikwijls maken onderzoekers gebruik van proefdiermodellen om de onderliggende oorzaak van een ziekte te achterhalen. Ook al bieden dergelijke studies veel inzicht in mogelijke mechanismen, het blijft moeilijk vindingen uit muizenstudies direct te vertalen naar de mens.

Stichting DON Prijs
Het geldbedrag dat gemoeid is met het winnen van de stichting DON Prijs maakt het mogelijk dat dr. Schulte een groot internationaal diabetescongres kan bezoeken, het ISPAD jaarcongres in Miami, Florida. Het thema dit jaar is ‘Mogelijkheden om diabetes en zijn complicaties te voorkomen’. “Ik kan daar mijn onderzoek presenteren, kennismaken met andere toonaangevende diabetes-onderzoekers en mogelijkheden tot samenwerking bespreken. Dit kan een enorme boost geven aan mijn onderzoek naar het ontstaan van type 1 diabetes en daarmee bijdragen aan het vinden van de mogelijke oorzaak”, aldus de winnaar van de DON Prijs 2011.

Over stichting DON
Maarten de Gruyter, zelf diabetespatiënt, richtte in 2006 de stichting Diabetes Onderzoek Nederland (DON) op. Wereldwijd hebben 350 miljoen mensen diabetes. Jaarlijks komen hier alleen al in Nederland 71.000 patiënten bij. Diabetes is een van de meest voorkomende ziekten bij kinderen en tieners. Gedreven door de ambitie om diabetes de wereld uit te helpen, houdt stichting DON zich intensief bezig met fondsenwerving. Al het geld is bestemd voor fundamenteel wetenschappelijk onderzoek dat zich richt op het voorkomen en genezen van deze slopende ziekte, die bekend staat als de belangrijkste oorzaak van nierfalen, blindheid, amputaties van ledematen en hart- en vaatziekten.

Bart Roep wint prijs voor baanbrekend diabetesonderzoek

diabeteszorgOp donderdag 14 april kreeg prof. dr. Bart Roep in Utrecht de Corona-Gallina Onderzoeksprijs uitgereikt. Roep van het Leids Universitair Medisch Centrum doet sinds eind jaren ’80 baanbrekend onderzoek naar hoe diabetes type 1 ontstaat. Een vakkundige jury koos Roep uit drie genomineerde wetenschappers. Roep en zijn onderzoeksteam kijken vooral naar wat er in het afweersysteem misgaat, het startpunt van diabetes type 1. Ze zijn nu dicht bij manieren om diabetes type 1 te voorkomen en te genezen.

Roep: “Al duizenden jaren kunnen mensen alleen de symptomen van diabetes type 1 behandelen. Het is nu tijd om de oorzaak van de ziekte aan te pakken. We zijn begonnen met een vraag die onoplosbaar leek, maar we hebben hem toch opgelost! Nu weten we hoe diabetes type 1 ontstaat en kunnen dat nu daadwerkelijk vertalen naar een therapie. Het is voor mij een persoonlijk levensdoel geworden om diabetes type 1 te genezen.” Het Diabetes Fonds financierde (en nog steeds) een belangrijk deel van Roeps onderzoek.

Corona-Gallina Onderzoeksprijs
De Corona-Gallina Onderzoeksprijs is dé prijs voor de wetenschapper die op een verrassende en onderscheidende manier fundamenteel onderzoek heeft gedaan naar diabetes. De prijs van 50.000 euro dient als stimulans voor verder wetenschappelijk diabetesonderzoek. De geldprijs is beschikbaar gesteld door de Stichting Corona-Gallina, opgericht door een bevlogen donateur van het Diabetes Fonds, dat werkt aan oplossingen voor diabetes. Met wetenschappelijk onderzoek, want dat is de basis voor betere behandelingen. Daarvoor zamelt het Diabetes Fonds geld in.
[DiabetesFonds]

Huidige zorg zwangere type 1-diabeten adequaat

zwangere vrouwKinderen van moeders met diabetes mellitus type 1 (DM1) hebben, wanneer zij 6-8 jaar oud zijn, vergelijkbare cardiovasculaire en metabole uitkomsten als hun leeftijdsgenootjes met niet-diabetische moeders. Dit is waarschijnlijk het gevolg van de huidige zorg voor zwangeren met diabetes mellitus type 1. Dat concludeert Maarten Rijpert (UMC Utrecht) c.s. in Early Human Development.

De onderzoekers bepaalden diverse cardiovasculaire en metabole parameters bij kinderen (6-8 jaar) van vrouwen met diabetes mellitus type 1. Ook bestudeerden zij de effecten van bekende complicaties bij DM1-zwangerschappen zoals suboptimale maternale glykemische controle, vroeggeboorte en macrosomie (een te hoog geboortegewicht).

De onderzoekers vergeleken een groep kinderen van diabetes mellitus type 1-moeders (n = 213) met een controlegroep kinderen van niet-diabetische moeders (n=79). Van de kinderen bepaalden zij BMI, bloeddruk en diverse glucoseregulatie- en vetmetabolismemarkers, zoals glucose, insuline, HbA1c, cholesterol en triglyceriden.

Uit de vergelijking kwamen geen verschillen in glucoseregulatie, vetmetabolisme en het aantal componenten van metabool syndroom (overgewicht, hypertensie, dyslipidemie en een gestoorde suikerspiegel) naar voren tussen de 2 groepen. Kinderen van DM1-moeders hadden een iets hogere systolische bloeddruk en de gevolgen van complicaties bij DM1-zwangerschappen waren beperkt: macrosomie was alleen gerelateerd aan obesitas en een niet-optimale maternale suikercontrole tijdens de vroege zwangerschap was gerelateerd aan een iets hogere HbA1c-spiegel bij de kinderen.

De onderzoekers vermoeden dat de gunstige langetermijnuitkomsten het resultaat zijn van goede zwangerschapszorg en adequate maternale glykemische controle tijdens de zwangerschap. Zij willen het cohort kinderen verder volgen om te zien of de resultaten standhouden en of de iets verhoogde systolische bloeddruk een aanwijzing is voor vroeg verstoorde renale of vasculaire mechanismen.
[Medicalfacts]

Vaccin kan mogelijk diabetes type 1 voorkomen

Volgens de Finse krant Turun Sanomat denken Finse onderzoekers nieuwe ontdekkingen te hebben gedaan, die ertoe kunnen leiden dat in de toekomst diabetes type 1 kan worden voorkomen. Diabetes type 1 openbaart zich vaak tijdens de jeugd.

Onderzoek in Turku, Tampere en Oulu lijkt er op te wijzen dat deze soort diabest maximaal 2 jaar kan worden vastgesteld voordat de eerste symptomen zich openbaren.

Olli Simell, professor in de pediatrie in het universiteitsziekenhuis van Turku, zegt in de krant dat er via bloedproeven bewijs is gevonden dat de alvleesklier beschadigd is. Deze proeven werden gedaan bij kinderen voordat de symptomen van diabetes type 1 zich openbaarden. De bevindingen kunnen er tot leiden dat men in de nabije toekomst kan worden ingeënt om de ziekte te voorkomen.

“Afwijkingen in vetten kunnen het ontstaan van diabetes versnellen. Je zou er aan kunnen denken om deze vetten direct te vervangen door goede vetten, of om de schadelijke elementen te verwijderen uit de lichamen van kinderen die jonger zijn dan één jaar,” aldus Simell in de Turun Sanomat.

De bevindingen zijn onderdeel van het DIPP Project (Diabetes Prediction and Prevention Project), dat in 1994 in Finland werd opgestart. In het onderzoek zijn 150.000 pasgeboren kinderen in de universitaire ziekenhuizen van Turku, Tampere en Oulu gescreend op een verhoogd genetisch risico op het krijgen van diabetes type 1.

Volgens de Turun Sanomat is het aantal gevallen van diabetes type 1 de afgelopen 10 jaar met 30% toegenomen en komt de ziekte naar verhouding vaker voor in Finland dan elders in de wereld. Jaarlijks wordt bij circa 400 kinderen in Finland diabetes type 1 vastgesteld. Naar schatting hebben ongeveer 50.000 mensen in Finland de ziekte.
[Finlandsite]

Novo Nordisk steunt Stichting Diabetes Onderzoek Nederland

diabeteszorgNovo Nordisk steunt Stichting Diabetes Onderzoek Nederland komende vijf jaar met financiële bijdrage
Novo Nordisk doneert van 2010 tot en met 2014 jaarlijks 20.000 euro aan de Stichting Diabetes Onderzoek Nederland (Stichting DON). Vanuit de Changing Diabetes filosofie hecht Novo Nordisk grote waarde aan het ondersteunen van nationaal en internationaal onderzoek ter verbetering van diabetesbehandeling en -zorg. De bijdrage van Novo Nordisk wordt in eerste instantie gebruikt voor basaal wetenschappelijk onderzoek naar mogelijkheden om mensen met diabetes in de toekomst te behandelen door middel van celtherapie, waardoor zij weer zelf insuline kunnen aanmaken. Dit onderzoek wordt uitgevoerd in het Hubrecht Instituut en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).

Stichting DON heeft als doel om financiers te werven zodat basaal wetenschappelijk onderzoek naar de behandeling van diabetes mogelijk wordt gemaakt. De stichting financiert het onderzoek van het LUMC met een totaalbedrag van 750.000 euro. Het onderzoeksproject aan het LUMC staat onder leiding van internist dr. Eelco de Koning en prof. Ton Rabelink. “Deze donatie is ontzettend belangrijk voor ons want basaal onderzoek is erg kostbaar en diabetesonderzoek is van groot belang om nieuwe therapieën, zoals celtherapie, te ontwikkelen. Wij hopen dat meer farmaceutische bedrijven, net als Novo Nordisk, de stap nemen om fundamenteel diabetesonderzoek te ondersteunen en zo een belangrijke bijdrage te leveren aan het verbeteren van het leven van mensen met diabetes”, aldus dr. Eelco de Koning.

Celtherapie
Een van de belangrijkste onderzoekthema’s in het LUMC is beta-celtherapie, oftewel het vervangen van insulineproducerende cellen. Deze insulineproducerende cellen maken deel uit van de eilandjes van Langerhans in de alvleesklier. Nu al kunnen eilandjes van Langerhans na isolatie uit een donor alvleesklier getransplanteerd worden bij mensen met diabetes type 1 waardoor zij weer zelf insuline aanmaken. Door een tekort aan orgaandonoren kan deze transplantatie echter slechts bij een beperkt aantal mensen worden uitgevoerd. Het onderzoek richt zich op alternatieve celbronnen om beta-cellen te maken. Door het onderzoek te steunen hoopt Novo Nordisk een bijdrage te leveren aan het veranderen van de toekomst van diabetes.

Over Stichting Diabetes Onderzoek Nederland
Stichting Diabetes Onderzoek Nederland (DON) is in 2006 opgericht door Maarten de Gruyter (35) die zelf diabetes heeft. Gedreven door de ambitie om diabetes de wereld uit te helpen houdt stichting DON zich intensief bezig met fondsenwerving. Het doel van Stichting DON is het ondersteunen van fundamenteel wetenschappelijk diabetesonderzoek alsmede het faciliteren van specifiek wetenschappelijk onderzoek naar en goede initiatieven op het gebied van diabetes. De stichting zet zich daarbij ook actief in voor het creëren van een breder draagvlak voor het opzetten en ondersteunen van diabetesonderzoeken. Meer informatie op: www.sdon.nl.

Over Changing Diabetes
Novo Nordisk beschouwt het als haar missie om de toekomst van diabetes te veranderen. Om dit vorm te geven, heeft de organisatie het ‘Changing Diabetes’-programma ontwikkeld. Dit programma omvat diverse nationale en internationale initiatieven, die zich richten op communicatie met en voorlichting aan mensen met diabetes, familie, vrienden, docenten, politici, artsen, zorgverzekeraars, overheid en andere betrokkenen. Met Changing Diabetes wil Novo Nordisk bereiken dat de behandeling van de ziekte, de diabeteszorg, de wijze waarop de maatschappij met de ziekte omgaat en de toekomst van diabetes veranderen en verbeteren. Meer informatie op: www.changingdiabetes.nl.

Over Novo Nordisk
Novo Nordisk is een wereldwijd farmaceutisch bedrijf met bijna 90 jaar ervaring op het gebied van diabeteszorg. Het bedrijf heeft een groot aanbod van innovatieve geneesmiddelen, geavanceerde toedieningssystemen en diensten om de zorg en behandeling van mensen met diabetes te optimaliseren. Bovendien is Novo Nordisk toonaangevend op het gebied van stollingsstoornissen, groeihormoontherapie en hormonale substitutietherapie. Meer informatie op www.novonordisk.nl

Speciale flesvoeding voor baby’s vermindert mogelijk kans op diabetes type 1

kinderdiabetesKinderen die als baby speciale flesvoeding kregen wanneer de borstvoeding stopte, hebben later in hun leven mogelijk minder kans op diabetes type 1. Dat blijkt uit een studie van onderzoekers uit Finland. Resultaten van het onderzoek verschenen gisteren in het belangrijke vaktijdschrift The New England Journal of Medicine.

Dit onderzoek laat zien dat voeding op heel jonge leeftijd invloed heeft op het ontstaan van diabetes type 1 op latere leeftijd. In de toekomst kan diabetes type 1 op deze manier mogelijk voor een deel worden voorkomen.

Aan dit onderzoek deden 230 kinderen mee, die erfelijk gezien een verhoogde kans op diabetes type 1 hadden. Zij kregen als baby in principe borstvoeding. Maar zodra ze stopten met borstvoeding, of als dat te weinig was, kregen ze flesvoeding. De ene helft van de kinderen kreeg voeding met voorverteerde eiwitten (Nutramigen), en de andere helft kreeg voeding met gewone koemelkeiwitten.

De kinderen die als baby Nutramigen hadden gekregen, bleken na tien jaar gemiddeld zo’n 50% minder vaak bepaalde antistoffen te hebben. Die antistoffen spelen een belangrijke rol in het ontstaan van diabetes type 1. Ze helpen namelijk het afweersysteem om de insulineproducerende bètacellen in de alvleesklier aan te vallen en te vernietigen.

Of Nutramigen ook daadwerkelijk de kans op diabetes type 1 verkleint, is in dit onderzoek niet bewezen. In 2017 zal moeten blijken of dat zo is, want dan is de studie pas helemaal afgerond.

De eiwitten in Nutramigen zijn als het ware in kleinere stukjes geknipt, waardoor ze makkelijker verteerd worden. Maar we weten niet waarom dat de kans op het ontstaan van diabetes type 1 vermindert. Misschien heeft Nutramigen invloed op de doorlaatbaarheid van de darmen. Of misschien remt het de aanval op de bètacellen in de alvleesklier. Wat ook nog kan, is dat het de darmflora verbetert. Maar op dit moment is het verband tussen deze dingen en diabetes type 1 nog niet helemaal duidelijk.

Dit onderzoek maakt deel uit van een lopend grootschalig internationaal onderzoek, waarvan het Diabetes Fonds het Nederlandse deel heeft betaald. Over de eerste resultaten van het Nederlandse deel van dit onderzoek kunt u hier meer lezen.

Voorlichtingsbijeenkomst voor mensen met diabetes type 1 en 2 en hun familie en vrienden

diabetesOp 15 november 2010 is er een voorlichtingsbijeenkomst voor mensen met diabetes type 1 en 2 en hun familie en vrienden in het Diabetescentrum van het VU medisch centrum.

Programma:
19.15 – 19.30 uur
Ontvangst koffie/thee bezoek informatiestands farmaceutische industrie

19.30 – 19.40 uur Inleiding
Prof. dr. F.J. Snoek, hoogleraar medische psychologie

19.35 – 19.55 uur
Wat doet type 1 diabetes met het brein? Drs. E. van Duinkerken, medisch psycholoog

19.55 – 20.25 uur
Helpt internet-therapie bij depressieve klachten? Drs. K.M.P. van Bastelaar, medisch sycholoog

20.25 – 20.55 uur
Pauze

20.55 – 21.25 uur
Kunnen medicijnen voor hoge bloedruk diabetes voorkomen?
Drs. N.J. van der Zijl, arts-onderzoeker

21.25 – 21.55 uur
Darmhormonen en diabetes: behandeling met guts! Drs. M.C.M. Bunck, arts-onderzoeker

21.55 – 22.00 uur
Gesprek met de zaal en afsluiting Prof. dr. F.J. Snoek, hoogleraar medische psychologie

Aanmelding (deelname gratis)
Aanmelding via via e-mail: ij.vanthull@vumc.nl, of via de website www.vumc.nl/diabetescentrum

750.000 euro voor diabetesonderzoek

diabeteszorgHet Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) krijgt 750.000 euro van Stichting Diabetes Onderzoek Nederland (DON) voor onderzoek naar celtherapie voor diabetes. Hiermee wil Ton Rabelink, hoogleraar nierziekten in het LUMC, een methode ontwikkelen om stamcellen uit de alvleesklier te laten uitrijpen tot functionerende bètacellen.

Bètacellen reguleren het suikergehalte in het bloed en zijn bij mensen met diabetes aangetast. Rabelink en onderzoeker dr. Eelco de Koning hopen over vijf jaar in staat te zijn om bètacellen uit donoralvleesklieren op te kweken tot transplanteerbare bètacellen.

Op dit moment voert het LUMC jaarlijks 20 tot 25 alvleeskliertransplantaties uit bij diabetespatiënten. Hiermee kan de ziekte genezen worden, maar niet alle patiënten komen voor deze zware operatie in aanmerking. Nog eens tien tot vijftien patiënten krijgen uit alvleesklieren geïsoleerde bètacellen ingespoten, een minder belastende ingreep. Als het de onderzoekers lukt om bètacellen te kweken, kunnen nog meer patiënten met diabetes type 1 genezen worden met celtherapie.