Diabetespatiënten veel fitter na wandeltraining

wandelenProf. dr. Maria Hopman, inspanningsfysioloog van het UMC St Radboud, het Diabetes Fonds en Coöperatie VGZ focussen tijdens het Nijmeegse Vierdaagse onderzoek op diabetes. Hopman startte dit jaar al tijdens de Vierdaagse voorbereidingen. Ze onderzocht wat het effect van vier maanden wandeltraining is op lichamelijke fitheid, insulinegevoeligheid en op het risico op hart- en vaatziekten.

Hiervoor volgde ze dertig wandelaars met diabetes tijdens hun wandeltraining. Uit de eerste metingen blijkt dat de wandelaars zo’n 10 procent fitter zijn dan voor de training. Hun gewicht en buikomvang blijken echter niet veranderd.

Temperatuurspil, plaszakken en bloedsuikerwaarden
Hopman breidt haar onderzoek tijdens de Nijmeegse Vierdaagse uit. De komende vier dagen volgt ze in totaal 100 mensen met diabetes type 1 en type 2. De deelnemers slikken allemaal een speciale pil waarmee de lichaamstemperatuur gemeten wordt. Door gebruik te maken van plaszakken voor onderweg, en bloedbepalingen bij aankomst op de Wedren wordt hun vochtbalans in kaart gebracht. Ook worden bij elke deelnemer het gewicht en de buikomvang gemeten voor de start en finish. Tot slot meten de wandelaars met diabetes hun bloedsuikerwaarden vooraf, tijdens het wandelen en bij aankomst. Hopman wil met haar onderzoek de fysieke risico’s tijdens langdurig wandelen in kaart te brengen en mensen met diabetes nog beter kunnen adviseren.

Veel bewegen
In Nederland hebben ruim 1 miljoen mensen diabetes en elk jaar komen er 70.000 nieuwe patiënten bij. Veel bewegen helpt om diabetes type 2 te voorkomen. En door veel te bewegen hoeven mensen met diabetes type 1 en 2 vaak minder insuline toe te dienen of minder medicatie te slikken. Een actieve leefstijl helpt om lagere bloedsuikers te krijgen en om deze beter in balans te houden op de langere termijn.
[UMC St Radboud]

Diabetesonderzoek tijdens de Vierdaagse

wandelenMaria Hopman, inspanningsfysioloog van het UMC St Radboud, volgt dit jaar dertig mensen met diabetes tijdens hun voorbereiding op de Nijmeegse Vierdaagse.

Ze onderzoekt wat het effect van vier maanden voorbereidende wandeltraining is op lichamelijke fitheid, insulinegevoeligheid en het risico op hart- en vaatziekten bij mensen met diabetes type 1 en 2.

Tijdens de Vierdaagse breidt Hopman haar onderzoek uit. Dan worden nog zeventig wandelaars met diabetes type 1 en 2 gevolgd, met als doel de fysieke risico’s tijdens langdurig wandelen in kaart te brengen en mensen met diabetes nog beter te kunnen adviseren. Van de deelnemers worden tijdens de vier wandeldagen de temperatuur, suikerhuishouding, vochtbalans en het inspanningsniveau in kaart gebracht.

Bewegen helpt
In Nederland hebben ruim 1 miljoen mensen diabetes en elk jaar komen er 70.000 nieuwe patiënten bij. Zo’n 90 procent van hen heeft diabetes type 2. Bewegen helpt om diabetes type 2 te voorkomen en heeft ook een positief effect als mensen al diabetes hebben.
[UMC St Radboud]

Postercampagne Kinder Diabetes Zorg Limburg

kinderdiabetesDe zes Limburgse ziekenhuizen zijn een gezamenlijke postercampagne gestart om suikerziekte bij kinderen (diabetes type 1) in een zo vroeg mogelijk stadium op te sporen. Op deze manier kunnen ziekenhuisopnames worden voorkomen of de opnameduur verkort.

Aandacht bedoeld om de ziekte zo vroeg mogelijk op te sporen
De campagne vloeit voort uit een samenwerking tussen de ziekenhuizen die vorig jaar oktober gestart is. De bedoeling is om de campagne later ook landelijk uit te rollen.

Kinder Diabetes Zorg Limburg
Kinder Diabetes Zorg Limburg (KDZL), zoals het provinciale samenwerkingsverband heet, verspreidt de posters onder scholen, kinderdagverblijven, GGD, thuiszorg en huisartsen. Op de poster staat welke symptomen op de ziekte diabetes type 1 wijzen. Wanneer die signalen beter herkend worden, is de kans veel groter dat de ziekte in een vroeger stadium ontdekt wordt, zodat de behandeling eerder kan worden gestart. Het zo vroeg mogelijk onderkennen van de ziekte en starten met de behandeling heeft als voordeel dat er gedurende een langere tijd een betere instelling mogelijk is van de diabetesregulatie. Daarnaast wordt een ziekenhuisopname, die bij jonge (diabetes)patiënten doorgaans als traumatisch ervaren wordt, mogelijk voorkomen.

Samenwerking
In oktober 2011 hebben de zes Limburgse ziekenhuizen een samenwerkingsverband opgericht om de zorg voor kinderen met diabetes type 1 beter te coördineren en te optimaliseren. Kinder Diabetes Zorg Limburg heeft in ieder ziekenhuis een eigen behandelteam voor kinderdiabetes. Bovendien is door intensieve samenwerking tussen de teams een continue en optimale zorg voor alle patiënten gegarandeerd.

Toename
Diabetes type 1 (of suikerziekte) komt steeds vaker voor bij kinderen en jongeren. Op dit moment zijn er in Nederland ruim 6000 kinderen en jongeren die lijden aan deze auto-immuunziekte; in Limburg zijn het er 500. De meest recente prognose is dat het aantal kinderen en jongeren met diabetes type 1 in 2025 zal zijn verdubbeld.
[academisch ziekenhuis Maastricht]

Nieuwe tracervloeistof verbetert onderzoek en behandeling diabetes type 1

Met behulp van Positron Emission Tomografie (PET) kan onderzoek en behandeling van diabetes mogelijk aanzienlijk verbeterd worden. Dat blijkt uit onderzoek van UMCG-promovendus Valentina Di Gialleonardo.

Ontsteking in de alvleesklier en afbraak van beta-cellen in de alvleesklier (meer specifiek: in de eilandjes van Langerhans) spelen een belangrijke rol bij diabetes mellitus type 1. Di Gialleonardo ontwikkelde een speciale PET-tracervloeistof waarmee de functionaliteit van beta-cellen en de infiltratie van geactiveerde immuuncellen kan worden gedetecteerd. Nadat tracervloeistof wordt toegediend aan de patiënt, bindt het eiwit [18F]FB-interleukin-2 aan de interleukine-2 receptor (CD25) op geactiveerde immuuncellen. Met een PET-scanner kan dit nauwkeurig in beeld worden gebracht.

De ontwikkelde methoden om de activiteit in de alvleesklier af te beelden, kunnen belangrijke toepassingen krijgen in het diabetesonderzoek, waardoor meer inzicht in de ziekte kan worden verkregen. Wanneer de PET-tracers beschikbaar komen in de kliniek, kunnen ze worden gebruikt voor vroege diagnostiek, het volgen van het ziekteverloop en de effectiviteit van de behandeling.

Curriculum Vitae
Valentina Di Gialleonardo (Italië, 1983) studeerde biotechnologie te Rome. Ze verrichtte haar onderzoek aan de afdeling Nucleaire Geneeskunde en Moleculaire Beeldvorming van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). Het onderzoek werd mede gefinancierd door Novartis, GlaxoSmithKline, Novo Nordisk, Convidien, Eckert & Ziegler, de Stichting Ina Veenstra-Rademaker en Von Gahlen. Di Gialleonardo blijft ook na haar promotie werkzaam als onderzoeker in het UMCG. De titel van haar proefschrift luidt: “Imaging of insulitis and beta cell mass in type 1 diabetes mellitus”.

Promotie Valentina Di Gialleonardo
Imaging of insulitis and beta cell mass in type 1 diabetes mellitus
25 juni 2012
Promotor: prof.dr. A. Signore en prof.dr. R.A.J. Dierckx
[UMCG]

Kinderen met diabetes gaan op bezoek bij onderzoeker Bart Roep

kinderdiabetesDoor onderzoek komt genezing van diabetes type 1 steeds dichterbij. Zeker voor kinderen is dat hoopvol. Daarom organiseert het Diabetes Fonds op woensdag 6 juni een ontmoeting speciaal voor kinderen met onderzoeker professor Bart Roep in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Om vragen te stellen en in het laboratorium te zien hoe dat onderzoek er in het echt aan toe gaat. Kinderen kunnen zich voor a.s. vrijdag aanmelden.

Eerder dit jaar deed professor Bart Roep van het LUMC een belangrijke ontdekking dat ons weer een stapje dichter bij genezing van diabetes type 1 heeft gebracht. Naar aanleiding van dat nieuws kwamen er veel reacties binnen bij het Diabetes Fonds, ook van kinderen. Zoals een brief van Bram (5) en zijn moeder: “Ik ga een mooi schilderij maken en de bloemetjes sturen we op naar mijnheer Bart. Want mijnheer Bart gaat mij beter maken. – Bedankt voor de hoop die we weer hebben gekregen.”

De vele ontroerende reacties inspireerden het Diabetes Fonds om een ontmoeting te organiseren voor kinderen en ouders met Bart Roep. De middag met Bart Roep sluit aan bij de huidige campagne van het Diabetes Fonds die meer begrip vraagt voor kinderen met diabetes type 1.

Aanmelden
Op woensdagmiddag 6 juni laat Bart Roep in Leiden aan de kinderen op een speelse manier zien hoe diabetesonderzoek gebeurt en beantwoordt vragen van ouders en kinderen. Kinderen tussen de 5 en 12 jaar kunnen zich tot vrijdag 1 juni 12.00 uur aanmelden, met één ouder of begeleider per kind. Er is plek voor tien kinderen; op basis van leeftijd en motivatie wordt er een selectie gemaakt. Aanmelden kan via het contactformulier op de site van het Diabetes Fonds.

Kinderen met diabetes stuiten op veel onbegrip

kinderdiabetesEr is veel te weinig begrip voor kinderen met diabetes en hun omgeving. Kinderen met diabetes krijgen nog te vaak te horen dat het hun eigen schuld is dat ze deze ziekte hebben. Volkomen onterecht; stelt het Diabetes Fonds aan het begin van een campagne die vandaag begint.  Diabetes is naast astma de meest voorkomende chronische ziekte bij kinderen. Naar schatting zijn er 6.000 kinderen van 0 tot 18 jaar met diabetes in Nederland. Maar liefst 98% van deze kinderen lijdt aan diabetes type 1. Vaak wordt deze vorm van diabetes nog verward met diabetes type 2.

Geen eigen schuld, dikke bult
Hanneke Dessing, waarnemend directeur Diabetes Fonds: “Veel onbegrip komt voort uit onwetendheid over het verschil tussen diabetes type 1 en diabetes type 2. Kinderen en tieners krijgen vaak dingen te horen als ‘je hebt vast te veel gesnoept’, ‘hoe kan jij diabetes hebben, je bent toch helemaal niet dik?’ of ‘eigen schuld, dikke bult.’ Ook hun ouders worden er op aangesproken; dat ze niet goed genoeg voor hun kind hebben gezorgd.”

Ziekte zwaar onderschat
Ook onderschatten veel mensen de ziekte. Ze denken dat het niet zo erg is en dat je er met een pilletje slikken van af bent. Dessing: “Veel mensen weten niet dat deze kinderen dagelijks insuline spuiten, vaak het eten moeten afwegen, koolhydraten berekenen, regelmatig in de nacht extra moeten prikken; kortom samen met hun ouders hard moeten werken om diabetes onder controle te houden. En dat is heel belangrijk, want diabetes kan op latere leeftijd tot ernstige complicaties leiden als hartfalen, nierschade en blindheid. Door al op jonge leeftijd goed met diabetes om te gaan, kun je dergelijke complicaties zo veel mogelijk beperken. We hopen als Diabetes Fonds ook dat meer begrip leidt tot meer bereidheid om geld te geven aan onderzoek om diabetes de wereld uit te helpen.”

Diabetes type 1
Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte, waarbij het eigen afweersysteem de oorzaak is. Normaal ruimt de afweer alleen ziektes op in het lichaam. Bij diabetes type 1 vergist het afweersysteem zich. Het vernielt per ongeluk de cellen die insuline aanmaken. Kinderen en volwassenen met diabetes type 1 moeten een paar keer per dag zichzelf insuline inspuiten of een insulinepomp dragen. Diabetes type 2 is een totaal andere ziekte: het lichaam heeft nog wel insuline, maar te weinig. Overgewicht en weinig beweging, maar ook erfelijke aanleg vergroten de kans.

Campagne
Het Diabetes Fonds wil met de campagne de komende weken zoveel mogelijk aandacht generen voor kinderen en tieners met diabetes en hun omgeving. Naast extra informatie op de website en een nieuwe brochure over diabetes in het gezin, zijn er de komende weken verschillende acties. De aftrap is vandaag op basisschool Mariaschool in Paterswolde, waar een 11 jarige leerlinge met diabetes de Suikerklontjesrace organiseert om meer bewustwording voor haar ziekte te krijgen. Daarnaast gaan kinderen op 6 juni in gesprek met professor Bart Roep van het LUMC over zijn onderzoek naar de genezing van diabetes type 1. En onderzoeker Maartje de Wit beantwoordt van 18-20 juni via Twitter en Facebook vragen van tieners met diabetes en hun familie.
[Diabetes Fonds]

Samenwerking tussen Diabetes Fonds, TNO en bedrijfsleven

diabetesfondsHet Diabetes Fonds en TNO starten een vernieuwend gezamenlijk onderzoeksprogramma om door lichttechnologie pijnloze bloedsuikermetingen mogelijk te maken én ‘slapende’ insuline producerende cellen op te sporen. Met dat laatste komt de genezing van diabetes weer een stap dichterbij. Beide partijen hebben vorige week de samenwerkingsovereenkomst ondertekend.

De komende paar jaar schuiven diverse experts van TNO, Diabetes Fonds en bedrijfsleven bij elkaar aan om twee nieuwe meetmethoden te ontwikkelen die gebaseerd zijn op een techniek die licht gebruikt: optische spectroscopie. Met deze techniek kan geanalyseerd worden uit welke stoffen in dit geval bloed bestaat. In de eerste paar jaar van het onderzoek wordt de basis voor meten in bloed uitgewerkt.

Innovaties mogelijk door samenwerking
Samen weet je meer dan alleen, en je kúnt ook meer. Dat is het idee achter het nieuwe samenwerkingsverband. Het Diabetes Fonds weet wat patiënten nodig hebben. TNO beschikt over de modernste kennis en technologieën, en bedrijven zijn goed in het vertalen van kennis naar een concreet product. De betrokkenheid van het bedrijfsleven is juist belangrijk om de innovaties zo snel mogelijk beschikbaar te krijgen voor patiënten.

Bloedsuiker pijnloos meten
Wie diabetes heeft en insuline gebruikt, moet meerdere keren per dag met een gemene vingerprik zijn bloedsuiker meten. Ook kleine kinderen, zelfs vaak ’s nachts nog. Pijnlijk, en het levert beurze en mettertijd gevoelloze vingertoppen op. Lichttechnologie kan een betrouwbare nieuwe en pijnloze manier worden om de bloedsuiker te meten.

Genezing diabetes type 1 dichterbij brengen
Door onderzoek naar diabetes type 1 komen we steeds dichter bij een therapie waarbij het lichaam zelf weer insuline kan maken. Onlangs is ontdekt dat veel patiënten nog cellen hebben die insuline kunnen maken – bètacellen genoemd – alleen zijn ze niet actief. Belangrijk om te weten voor genezende therapie, is hoeveel ‘slapende’ cellen iemand nog heeft. Dat kan per persoon verschillen. Door lichttechnologie zouden de aanwezige bètacellen opgespoord kunnen worden.

Doorbraken
Hanneke Dessing, waarnemend directeur van het Diabetes Fonds: ‘We zijn trots op deze unieke samenwerking. Want dit is een concrete stap naar de praktijk, die twee doorbraken kan betekenen voor vele mensen met diabetes in Nederland.’

Arnold Stokking, managing director Industriële Innovatie van TNO: ‘We verwachten veel van bedrijven die mee willen werken zodat het tot betere producten leidt in de bestrijding van diabetes. De samenwerking met het Diabetesfonds is een mooi voorbeeld hoe dicht ons werk als innovatieorganisatie staat bij de mensen.´

Over het van ’t Hoff Programma van TNO
Op dit gebied van de optische spectroscopie is tot nu toe vooral geleerd door proberen, vallen en opstaan. Het nieuwe van ’t Hoff Programma van TNO wil een steviger basis leggen voor medische toepassingen van deze technologie.

De kracht van het onderzoeksprogramma is dat verschillende experts samenwerken: vanuit de kennishoek, de technische en de commerciële wereld. Daardoor kan techniek snel worden vertaald naar doorbraken voor de medische praktijk, in Nederland en internationaal. Dat maakt dit initiatief uniek.

Daarnaast heeft de gezamenlijke aanpak het voordeel dat de partners het risico en de kosten delen, terwijl ieder er door de samenwerking zelf ook beter op wordt. De eerste en belangrijke resultaten worden binnen een tot drie jaar verwacht. Concrete producten volgen in de jaren erna.
[Diabetes Fonds]

Geen effect zelfcontrole bij bepaalde diabetespatiënten

diabetes bloedglucoseZelfcontrole van glucose in het bloed draagt niet bij aan het verminderen van onrustgevoelens en het verbeteren van zelfzorgmaatregelen bij type 2 diabetespatiënten die geen insuline gebruiken. Dit is een van de conclusies uit het onderzoek van Uriëll Malanda waarmee hij op 11 mei is gepromoveerd bij VUmc.

Door zelf de glucosespiegel te meten, krijgen diabetespatiënten informatie over de hoogte van de glucosespiegel in hun bloed. Met de informatie van de glucosemetingen kunnen ze inzicht krijgen in de effecten van voeding, beweging en medicijnen. Deze vorm van zelfmanagement zou onrustgevoelens verminderen. Het is algemeen geaccepteerd dat type 1 en type 2 diabetespatiënten die insuline gebruiken met deze informatie zelfstandig aanpassingen in leefstijlgedrag en medicatiegebruik kunnen maken.

Geen bewijs
Malanda heeft in zijn onderzoek echter geen bewijs gevonden dat zelfcontrole van glucose in het bloed bijdraagt aan het verminderen van onrustgevoelens en het verbeteren van zelfzorgmaatregelen bij type 2 diabetespatiënten die geen insuline gebruiken. Daarnaast zijn er geen aanwijzingen dat zelfcontrole helpt bij het verbeteren van de glucose-instelling bij deze groep patiënten.

IN CONTROL-studie
Malanda kwam tot deze conclusie na het uitvoeren van de gerandomiseerde IN CONTROL-studie. Voor dit onderzoek zijn 181 diabetespatiënten die geen insuline gebruiken willekeurig verdeeld over drie groepen. De patiënten in deze groepen hebben hun glucosespiegel gemeten in het bloed, in de urine of geen zelfcontrole uitgevoerd. Na een jaar blijkt er geen verschil te zijn in glucose-instelling en onrustgevoelens tussen de deelnemers in de drie groepen. Ook blijkt dat na een jaar alle deelnemers even goed om kunnen gaan met zelfzorgmaatregelen die bij diabetes horen. Een nadere analyse laat zien dat het proces van zelfcontrole onvoldoende (bruikbare) feedback geeft om aanpassingen in zelfzorgmaatregelen te kunnen maken.

Advies
Mede gezien de relatief hoge kosten van zelfcontrole adviseert Malanda op dit moment om type 2 diabetespatiënten die niet met insuline behandeld worden, niet zelf hun glucosespiegels te laten controleren.
[VUmc]