Onderzoekers UMCG krijgen subsidie Diabetesfonds voor ontrafelen mechanismen diabetes

insuline injectieOnderzoekers van het UMCG ontvangen een subsidie van 275.000 euro van het Diabetesfonds. Met dit geld gaat Jana van Vliet-Ostaptchouk van de afdeling Endocrinologie onderzoek doen naar verstoringen van het endocriene systeem in het lichaam, die worden veroorzaakt door blootstelling aan bepaalde milieuverontreinigende stoffen. Haar onderzoek richt zich vooral op het zichtbaar maken van de onderliggende mechanismen van het ontstaan van diabetes.

De huidige epidemie van type2-diabetes (T2D) vormt een belangrijk risico voor de moderne samenleving. Recente gegevens wijzen erop dat blootstelling aan bepaalde milieuverontreinigende stoffen, zogeheten endocriene disruptors (EDC), een belangrijke rol kan spelen in de wereldwijde toename van diabetes. Onderzoek laat zien dat EDC het endocriene systeem in het lichaam op diverse manieren verstoren.

Van Vliet-Ostaptchouk wil in haar onderzoek de relatie tussen EDC, verstoring van de glucosestofwisseling en verhoogd risico op type2-diabetes nagaan. Tevens wil zij nagaan of dit risico verandert door genetische aanleg en leefstijl. Zij vergelijkt de bloostellingen aan EDC’s en de interactie met erfelijke factoren en voedingsgewoonten en hoeveelheid lichaamsbeweging, tussen gezonde mensen, mensen met overgewicht en een groep van 1500 patiënten met type2-diabetes.

Voor haar onderzoek maakt Van Vliet gebruik van de gegevens van de LifeLines-biobank. Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Dr. A.M. Andersson van het Center of Endocrine Disruptors, Copenhagen University Hospital. Mede-aanvrager voor de subsidie is Prof. B. Wolffenbuttel van het UMCG. De studie gaat in totaal 4 jaar duren.
[UMCG]

Vluchtige vetzuren uit voedingsvezels gaan overgewicht en diabetes tegen

Vluchtige vetzuren stimuleren de vetverbranding en kunnen obesitas en diabetes behandelen en voorkomen. Dat blijkt uit het proefschrift van moleculair bioloog Gijs den Besten van het UMCG, die op 23 juni promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen. De resultaten van het onderzoek ondersteunen het idee om in de preventie en behandeling van ernstig overgewicht en diabetes, vluchtige vetzuren te gebruiken.

Veranderingen in het eetpatroon en een structureel gebrek aan beweging leiden tot een stijgend aantal mensen met ernstig overgewicht en diabetes. Uit eerder onderzoek bleek dat voedingsvezels een positief effect kunnen hebben op onder meer energie-inname, lichaamsgewicht en insulinegevoeligheid. Onbekend was echter nog wat hieraan ten grondslag ligt. In zijn promotieonderzoek heeft Den Besten zich gebogen over de rol die vluchtige vetzuren hierin hebben.

Meer vetten verbranden
De bacteriën die in de darmen aanwezig zijn, zetten voedingsvezels uit bijvoorbeeld volkorenbrood, groenten en fruit om in vluchtige vetzuren. Den Besten onderzocht de werking van de voedingsvezel guargom en de individuele vluchtige vetzuren in muizen. Uit zijn onderzoek blijkt dat de positieve werking van de voedingsvezels sterk samenhangt met de opname van vluchtige vetzuren. De gunstige effecten vinden voornamelijk plaats in de lever en het vetweefsel. Vluchtige vetzuren zetten deze weefsels aan om meer vetten te verbranden in plaats van aan te maken. Hierdoor slaat het lichaam minder vetten op.

Behandelen en voorkomen
Vluchtige vetzuren helpen dus overgewicht en diabetes te voorkomen. Ook blijkt uit zijn onderzoek dat vluchtige vetzuren niet alleen preventief werken, maar ook een bestaande situatie van overgewicht en diabetes kunnen verminderen. De resultaten van het onderzoek van Den Besten geven aan dat het zeer interessant is om vluchtige vetzuren toe te voegen aan een dieet ter voorkoming of behandeling van obesitas en diabetes. Hij adviseert dan ook een klinische studie hieraan te wijden.

Curriculum Vitae
Gijs den Besten (Zeist, 1986) studeerde moleculaire biologie en biotechnologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij verrichtte zijn promotieonderzoek in het UMCG onder begeleiding van Prof. dr. Dirk Jan Reijngoud, hoogleraar laboratoriumgeneeskunde, en Prof. dr. Barbara Bakker, hoogleraar medische systeembiologie. De titel van zijn proefschrift is: ‘Elucidating the mechanisms of actions of short-chain fatty acids’. Den Besten deed zijn onderzoek bij de afdeling maag-darm-levergeneeskunde van het UMCG. Het Netherlands Consortium for System Biology heeft het onderzoek gefinancierd. Na zijn promotie gaat Den Besten aan het werk als clinical research associate bij GlaxoSmithKline.
[UMCG]

JDRF doneert $300.000 aan onderzoek naar Type 1 Diabetes van Radboud UMC

JDRF diabetesJDRF (Juvenile Diabetes Research Foundation) heeft een bedrag van 299.410 dollar toegekend aan een programma geleid door Prof. dr Martin Gotthardt (Radboud Universitair Medisch Centrum – Radboud UMC) in samenwerking met dr. Maarten Brom (Radboud UMC). Deze grant wordt uitgereikt in het kader van het onderzoek naar bètacel imaging: een manier om de insulineproducerende cellen in de alvleesklier weer te geven. Dit onderzoek kan van grote invloed zijn op de behandeling van Type 1 Diabetes (T1D).

Onderzoek vormt basis voor betere behandeling van mensen T1D
Maarten de Groot, voorzitter van JDRF Nederland, is erg blij met de uitreiking van deze beurs. “Het onderzoek van Prof. Dr. Gotthardt en Dr. Brom richt zich op het aantonen van bètacellen in de alvleesklier. Bètacellen zijn de insulineproducerende cellen in het lichaam. Hoewel er vroeger anders over werd gedacht, is nu bekend dat ook mensen met T1D bètacellen hebben. Dit onderzoek kan een groot verschil maken op het gebied van de behandeling van T1D, maar heeft ook implicaties voor preventie en regeneratie.”

Prof. Dr. Gotthardt: “dit onderzoek zou in de toekomst de mogelijkheid kunnen bieden om behandelmethoden beter af te stemmen op de patiënt en het aantal werkende bètacellen in de alvleesklier. Met imaging-technieken kan de aanwezigheid van deze belangrijke cellen steeds beter worden aangetoond. We doen dit door middel van een bepaald eiwit (Exendin-3) dat een signaal afgeeft. Dit signaal kan van buitenaf gemeten worden met behulp van een speciale camera. De sterkte van het signaal geeft aan hoeveel bètacellen er nog aanwezig zijn.”

JDRF heeft een strategisch T1D-onderzoeksplan wat erop gericht is om een continue stroom van nieuwe therapieën te leveren. Het onderzoek van Prof. Dr. Gotthardt en dr. Brom wordt gefinancierd als onderdeel van het regeneratieprogramma van JDRF, wat tot doel heeft om ervoor te zorgen dat de bètacellen van mensen met T1D weer gaan werken, en de auto-immuun aanval wordt tegengegaan: kortweg een biologische genezing voor T1D. “Op dit moment zijn er geen middelen beschikbaar om vast te stellen in hoeverre iemand met T1D nog (werkende) bètacellen heeft. Het onderzoek van professor Gotthardt en dr. Brom kan gebruikt worden in een relatief simpele en non-invasieve procedure, en kan daarmee het onderzoek op het gebied van regeneratie versnellen”, aldus Albert HwA, senior wetenschapper van JDRF International.

T1D
In Nederland hebben circa 150.000 mensen T1D, waaronder 15.000 kinderen en jongvolwassenen. T1D is een auto-immuunziekte met levenslang ingrijpende gevolgen. Bij T1D maakt het lichaam geen insuline aan waardoor de bloedglucosespiegel niet meer wordt geregeld. Hierdoor ontstaat het risico op ernstige complicaties zoals hart-, oog en nieraandoeningen, zenuwbeschadigingen en beroertes. Mensen met T1D moeten constant, nauwlettend hun bloedglucosespiegel in de gaten houden en dagelijks meerdere malen insuline-injecties toedienen, of moeten 24/7 een insulinepomp aan het lichaam dragen.

Over JDRF
JDRF is wereldwijd de leidende organisatie als het gaat om wetenschappelijk onderzoek naar het genezen, voorkomen en behandelen van Type 1 Diabetes (T1D). T1D is een auto-immuunziekte waarbij het lichaam cellen vernielt die insuline aanmaken. Sinds de oprichting in 1970 heeft JDRF ruim 2,0 miljard dollar aan T1D-onderzoek gefinancierd in 27 landen, waarvan meer dan 20 miljoen euro in Nederland. Hiermee heeft JDRF bijgedragen aan nagenoeg alle wetenschappelijke vooruitgang op het gebied van deze ziekte. Vanaf eind 2010 heeft Nederland een eigen JDRF-vestiging. Met de resultaten van vandaag draagt JDRF bij aan de hoop voor morgen. Een wereld zonder T1D. Voor meer informatie: www.jdrf.nl