Blootstelling aan te veel kwik verhoogt kans op diabetes

Mensen die op jonge leeftijd aan hoge hoeveelheden kwik zijn blootgesteld, hebben mogelijk meer kans op diabetes. De grootste bron van kwik in voeding is vis. Maar vis bevat ook andere belangrijke voedingsstoffen als omega-vetzuren en magnesium. Deze voedingsstoffen zijn juist heel gezond en kunnen het risico op diabetes verlagen. Het is daarom belangrijk om vis niet compleet te vermijden.

Kwik
Kwik is een metaalsoort dat via milieuvervuiling terecht kan komen in voeding. Vooral vis kan iets hogere hoeveelheden kwik bevatten. Dit geldt met name voor roofvissen zoals zwaardvis, haai, koningsmakreel en tonijn. In Nederland bevat snoekbaars de meeste kwik. Deze vissen worden ouder waardoor ze meer tijd hebben om kwik te verzamelen in hun lichaam. Daarnaast krijgen ze kwik binnen via de andere vissen die ze opeten. Je kunt ook kwik binnenkrijgen via de vullingen in je gebit.

Lees verder op de website van Leesbaaronderzoek.nl

Nieuw onderzoek toont voordelen aan van korte pennaalden bij alle diabetespatiënten

BD Micro-Fine 4mm pennaald4 mm pennaalden zorgen voor een equivalente glycemiecontrole zonder toename van het aantal gerapporteerde huidlekken voor zowel zwaarlijvige als niet-zwaarlijvige patiënten
Uit een recente post hoc-analyse van een onderzoek naar het gebruik van 4 mm pennaalden voor de injectie van medicatie voor diabetes blijkt dat niet enkel slanke en jonge mensen hier baat bij hebben.

Vroeger waren er clinici met twijfels over injecties met 4 mm pennaalden uit angst voor lekken en een slechte glycemiecontrole. Het artikel “Glycemic control, reported pain and leakage with a 4mm x 32 G pen needle in obese and non-obese adults with diabetes: a post hoc analysis” schept nu echter nieuw vertrouwen. Hieruit blijkt dat, in vergelijking met pennaalden van 5 mm en 8 mm, de 4 mm pennaalden een equivalente glycemiecontrole bieden zonder toename van het aantal gerapporteerde huidlekken en dit bij zowel zwaarlijvige als niet-zwaarlijvige patiënten.

De populariteit van pennaalden tussen 4 en 6 mm neemt toe, zo blijkt uit de verkoop in apotheken in de Benelux. 57,8% van de pennaalden die door Belgische apotheken worden verkocht, zijn korte naalden; in Nederlandse apotheken is dat cijfer zelfs 72,8%.

22% van de Belgische diabetesverpleegkundigen en 27% van hun Nederlandse collega’s schrijven een 4 mm pennaald voor bij de start van de behandeling, hoewel dit nog altijd sterk afhangt van het BMI van de patiënt. De nieuwe bevindingen bevestigen nu dat een 4 mm pennaald ook doeltreffend kan worden gebruikt bij zwaarlijvige patiënten. Tijdens het onderzoek werd een 4 mm pennaald afzonderlijk vergeleken met een 5 mm pennaald en een 8 mm pennaald. Bij beide vergelijkingsgroepen was de glycemiecontrole identiek en werden er minder lekken gerapporteerd als gevolg van het gebruik van de 4 mm pennaald. Hoewel de pijnperceptie subjectief is, werd er een opmerkelijke vermindering van pijn vastgesteld bij gebruik van de 4 mm pennaald in vergelijking met de 8 mm pennaald. De testpersonen met een BMI lager of gelijk aan 30 bevestigden dat ze de voorkeur geven aan de 4 mm pennaald in plaats van de 5 mm pennaald.

Bovendien is volgens de patiënten de 4 mm pennaald niet alleen minder pijnlijk, maar ook gebruiksvriendelijker. , , Dit kan het gevolg zijn van het feit dat bij gebruik van een 4 mm pennaald de injectie eenvoudiger verloopt en in de meeste gevallen geen huidplooi hoeft worden gevormd. Door het gebruik van een 4 mm pennaald wordt het risico op intramusculaire injecties verminderd en dus ook het risico op hypoglycemie. Hierdoor zijn er meer injectieplaatsen mogelijk en wordt het risico op lipohypertrofie verkleind.

Mike Smith, European Clinical Marketing Manager – BD Medical, zegt: “Clinici kunnen opgetogen zijn met deze bevindingen aangezien ze aantonen dat niet enkel jonge en slanke patiënten baat hebben bij het gebruik van een 4 mm pennaald. De technologie van 4 mm naalden behoort tot de meest geavanceerde vergeleken met andere naalden en staat garant voor een van de meest comfortabele en eenvoudige injecties, waarbij het in de meeste gevallen onnodig is om vooraf een huidplooi te vormen. Permanente scholing is echter wenselijk om de voordelen van korte naalden toegankelijk te maken voor patiënten van alle lichaamstypen.”
[BD Medical]

DNA-variant beïnvloedt kans op diabetes en medicijnwerking

diabetes vrouwEen DNA-variatie nabij het gen voor een spijsverteringsenzym beïnvloedt niet alleen de kans op het krijgen van diabetes, maar ook het effect van diabetesmedicijnen. Die ontdekking beschrijft dr. Leen ’t Hart van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) samen met het VU medisch centrum en Deense, Duitse, Engelse en Zweedse onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Diabetes. Deze kennis geeft nieuwe aanknopingspunten voor het voorkomen en effectiever behandelen van diabetes.

Het spijsverteringsenzym chymotrypsine breekt eiwitten in een maaltijd af zodat de darmen ze kunnen opnemen. De onderzoekers ontdekten dat ongeveer twintig procent van de bevolking een DNA-variant heeft nabij het gen voor chymotrypsine waardoor ze meer chymotrypsine aanmaken. “Bekend was al dat mensen met die variant minder snel type 2 diabetes krijgen”, vertelt Leen ’t Hart, onderzoeker bij de afdelingen Moleculaire Celbiologie en Moleculaire Epidemiologie van het LUMC.

Darmhormoon
“Bij gezonde vrijwilligers zagen we dat mensen met de DNA-variant tot wel 40 procent meer insuline afgeven na stimulatie met GLP-1, glucagon-like peptide-1”, aldus ’t Hart. GLP-1 is een darmhormoon dat vrijkomt tijdens het eten en dat er onder andere voor zorgt dat er meer insuline wordt aangemaakt waardoor de bloedsuikerspiegel na een maaltijd niet te veel stijgt. De verminderde kans op type 2 diabetes komt dus waarschijnlijk doordat de DNA-variant mensen gevoeliger maakt voor de werking van het GLP-1, schrijven de onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Diabetes ( 15 mei online).

Personalized medicine
Hoewel de mensen met de gevonden genetische variant – genaamd rs7202877-G – dus een verminderde kans op type 2 diabetes hebben, blijken type 2 diabetespatiënten met de variant juist slechter te reageren op relatief nieuwe diabetesmedicijnen die de werking van het GLP-1 beïnvloeden, de zogenaamde DPP4-remmers. “Hoe dat komt weten we nog niet precies, maar het heeft mogelijk te maken met een verhoogde activiteit van het enzym chymotrypsine in de darm. We willen dat verder uitzoeken”, aldus ’t Hart, die onderzoek doet naar personalized medicine bij diabetes, dat wil zeggen op maat gesneden therapie voor iedere patiënt, rekening houdend met iemands genetische eigenschappen.

Consortium
Aan dit onderzoekt werkten naast onderzoekers van het LUMC diverse onderzoeksgroepen mee van onder andere het Nederlands Tweelingen Register en het Diabetes Zorgsysteem West-Friesland van de VU en VUmc te Amsterdam, de Eberhards Karls Universiteit Tübingen, Duitsland en de Universiteit van Dundee, Engeland. Het onderzoek is uitgevoerd met behulp van subsidies van onder andere het Diabetes Fonds Nederland en de Biobanking and Biomolecular Research Infrastructuur Nederland (BBMRI-NL).
[LUMC]

BD lanceert in heel Europa een website voor de veiligheid van gezondheidsmedewerkers

De website werd ontwikkeld om gezondheidsmedewerkers te helpen veiliger te werken en het risico op prikaccidenten te minimaliseren
BD (Becton, Dickinson and Company), een toonaangevend internationaal bedrijf in medische technologie, heeft in heel Europa een nieuwe veiligheidswebsite gelanceerd. Deze werd ontwikkeld om gezondheidsorganisaties te helpen om de veiligheid van gezondheidsmedewerkers te verbeteren en aan te sluiten bij de wetgeving betreffende de preventie van prikaccidenten die van kracht is. Deze website vindt u op: www.bd.com/europe/safety/nl

Elke dag lopen gezondheidsmedewerkers in heel Europa het risico prikaccidenten op te lopen wat kan leiden tot een infectie door 30 potentieel gevaarlijke, door bloed overgedragen pathogenen zoals Hepatitis B, Hepatitis C en HIV. Prikaccidenten vormen een ernstig beroepsrisico voor gezondheidsmedewerkers: jaarlijks zijn er in de Europese Unie naar schatting één miljoen gevallen, en in Nederland alleen al tellen we tot 15.000 gevallen per jaar.

Vooruitdenkende gezondheidsorganisaties in heel Europa waren zich al bewust van het voordeel van de invoer van veiligere werkpraktijken en handelden vroegtijdig, nog voor de verplichte deadline. De voordelen van een dergelijke aanpak zijn duidelijk. Voor organisaties die verpleegkundigen en gezondheidsmedewerkers vertegenwoordigen, illustreert het invoeren van een nieuw veiligheidsklimaat de verandering op verschillende niveaus.

De EU-richtlijn met betrekking tot de preventie van prikaccidenten is broodnodig om een dwingend kader te creëren voor het voorkomen van dergelijke verwondingen en moest 11 mei 2013 ten laatste opgenomen zijn in de nationale wetgeving in alle EU-lidstaten. In Nederland is de richtlijn in 2011 al omgezet in wetgeving; in België gebeurde dat in mei 2013. De nieuwe veiligheidswebsite van BD werd ontwikkeld om gezondheidsmedewerkers en hun organisaties te helpen om te voldoen aan de eisen van deze nieuwe wetgeving.

Alexandre Conroy, president BD Europa, Midden-Oosten, Afrika en Amerika, benadrukt het veiligheidsbeleid van BD: “BD zet zich in voor de bewustmaking rond de dagelijkse risico’s die gezondheidsmedewerkers lopen en de voorzorgsmaatregelen die ze kunnen nemen om de veiligheid te verbeteren. We hopen dat deze website een belangrijk portaal wordt voor informatie, begeleiding en best practices binnen de industrie.”

De website geeft ook een overzicht van het gelanceerde programma voor de veiligheid van de gezondheidsmedewerker. Dit volledige pakket is gebaseerd op een holistische benadering van veiligheid en biedt de tools en het advies die nodig zijn om prikaccidenten voorgoed verleden tijd te maken. Een economisch model, een handleiding voor risicobeoordeling, omschakeling naar veiligheid en opleiding zijn in deze context cruciale elementen. De website omvat ook een overzicht van het BD-gamma van medische apparaten met ingebouwde veiligheidsmechanismen, en van andere nuttige bronnen. BD biedt een uitgebreide set tools om instellingen te ondersteunen die streven naar een rechtlijnige, probleemloze en kostenefficiënte overgang naar veiligere werkpraktijken en naar de implementatie van de nieuwe EU-richtlijn.

De BD-veiligheidswebsite vindt u op www.bd.com/europe/safety/nl. De website bestaat ook in het Engels, Frans, Duits, Spaans en Italiaans.
[BD Medical]

Diabetespatiënten nemen hun medicatie beter in met slimme medicijndoos

Een medicijndoos die ervoor zorgt dat een patiënt automatisch een sms’je krijgt als hij zijn pil vergeet, verbetert de therapietrouw van diabetespatiënten niet alleen op korte maar ook op lange termijn, zo blijkt uit onderzoek bij het NIVEL waarop Marcia Vervloet woensdag 22 mei promoveert aan Tilburg University.

Voor veel patiënten is het lastig op tijd hun pillen in te nemen. Hierdoor is de behandeling minder effectief dan mogelijk, en dit maakt de behandeling bovendien duurder dan nodig. Gebrekkige therapietrouw kan verschillende oorzaken hebben. Patiënten vergeten hun medicatie nogal eens, maar er zijn er ook die hun pillen bewust overslaan. Marcia Vervloet onderzocht een oplossing op maat voor diabetespatiënten die vergeten hun medicatie te nemen. Bij diabetes is het belangrijk de middelen op tijd in te nemen om schommelingen in de bloedsuikerspiegel te voorkomen.

Sms’je bij vergeten
“Met zogenoemde Real Time Medication Monitoring (RTMM) worden patiënten herinnerd aan hun medicatie”, stelt Marcia Vervloet. “Dit systeem maakt gebruik van een medicijndoos die registreert wanneer hij opengaat. Als het doosje niet binnen de afgesproken tijd opengaat, wordt automatisch een sms’je gestuurd om de patiënt aan zijn medicatie te herinneren. Een patiënt krijgt dus alleen een sms’je als hij zijn medicijn vergeet in te nemen.” Vervloet onderzocht het effect van RTMM onder 161 patiënten uit veertig apotheken. De patiënten gebruikten minstens een jaar orale diabetesmedicatie en hadden in het voorgaande jaar minder dan 80% van hun medicatie opgehaald bij de apotheek. Zij werden verdeeld over drie groepen. Twee groepen kregen het medicijndoosje. Eén groep kreeg wel sms-herinneringen, de andere groep niet. De derde groep – zonder medicijndoosje – vormde de controlegroep.

Lange termijn
Patiënten die sms-herinneringen kregen, namen trouwer hun medicatie dan de controlegroep. Dit effect hield ook aan op lange termijn: anderhalf jaar nadat de sms’jes waren gestopt. Daarnaast namen zij ook meer doseringen binnen de afgesproken tijd dan de patiënten die wel de pillendoos gebruikten maar geen sms’jes kregen en zij leken ook minder doseringen te missen.

In eerdere onderzoeken zijn alleen kortetermijneffecten van elektronische herinneringen bestudeerd. Bovendien werd in die onderzoeken een herinnering verstuurd ongeacht of een patiënt zijn medicatie wel of niet had ingenomen. Hierdoor kunnen patiënten gewend raken aan de herinneringen en verliezen ze hun attentiewaarde. Marcia Vervloet heeft met haar onderzoek kunnen aantonen dat het slimme medicijndoosje met herinnerings-sms’jes ook effectief is op de lange termijn.

Routine
“Patiënten vergeten vooral hun medicatie op momenten dat hun dagelijkse routine wordt doorbroken. Bijvoorbeeld in het weekend en vakanties. Deze momenten vormen belangrijke aandachtspunten”, vertelt Marcia Vervloet. “Voor zorgverleners kan dit slimme medicijndoosje een effectief middel zijn om patiënten die hun medicatie vergeten of onregelmatig innemen te ondersteunen. En om hun zelfmanagement te versterken. Niet alleen voor patiënten met diabetes, maar ook bij andere chronische aandoeningen.”
[NIVEL]

Ontdekking NOX1 gen baant weg voor behandeling van vasculaire complicaties bij diabetes

Een Australisch-Nederlands onderzoeksteam onder leiding van prof. Harald Schmidt van het Maastricht UMC+ en prof. Karin Jandeleit-Dahm van het Baker IDI Heart & Diabetes Institute in Melbourne, hebben de rol van een specifiek enzym bevestigd in de ontwikkeling van diabetische atherosclerose. Door het gen te onderdrukken dat codeert voor dit enzym of door de werking ervan te remmen, konden onderzoekers schade door ontstekingen of fibrose significant verminderen.

Deze ontdekking maakt de weg vrij voor een nieuwe aanpak van preventie en behandeling van cardiovasculaire aandoeningen bij diabetespatiënten.
In een reactie op de onderzoeksresultaten zegt prof. Jandeleit-Dahm, hoofd Diabetic Complications Research bij Baker IDI: “Dit is een zeer belangrijke doorbraak, omdat cardiovasculaire aandoeningen de grootste bron van sterfte vormen bij diabetespatiënten.”

Vasculaire complicaties
Diabetespatiënten zijn gevoelig voor vasculaire complicaties zoals atherosclerose – een aandoening waarbij de wand van de slagaders verdikt, doordat zich plaques opbouwen. Als gevolg hiervan hebben mensen met diabetes een verhoogd risico op een beroerte of een hartinfarct en als gevolg daarvan een grotere overlijdenskans. De precieze oorzaken van deze versnelde ontwikkeling van atherosclerose zijn nog niet opgehelderd, maar het lijkt erop dat oxidatieve stress ten gevolge van hoge bloedsuikerspiegels een rol speelt.

In dit onderzoek is de samenhang ontdekt tussen het gen NOX1 en toxische hoeveelheden van zuurstofradicalen (oxidatieve stress) in de wanden van bloedvaten. Samen met andere ontstekings-gerelateerde chemische stoffen leidt dit tot de vorming van atherosclerotische plaques.

Lees verder op de website van het academisch ziekenhuis Maastricht.

Onderzoek van diabetesverpleegkundige zorgt voor aanpassing in Richtlijn Zelfcontrole

diabetes bloedglucosePatiënten met diabetes die zelf hun bloedglucosewaarde controleren met een bloedglucosemeter via bloeddruppels, kunnen het beste hun handen met water en zeep wassen voor hun controle. De eerste bloeddruppel biedt dan een betrouwbaar meetresultaat. Ontbreekt de mogelijkheid om eerst handen te wassen, dan biedt bij vingers die niet zichtbaar vies zijn of in aanraking zijn geweest met glucose (suiker) na het wegvegen van de eerste bloeddruppel, juist de tweede bloeddruppel een betrouwbare bloedglucosewaarde. Dit blijkt uit een onderzoek van diabetesverpleegkundige Hanneke Hortensius van Isala Klinieken uit Zwolle. Haar onderzoek leidde tot aanpassing van de Nederlandse Richtlijn Zelfcontrole. Zij promoveert op 15 mei aan de Rijksuniversiteit Groningen op haar onderzoek. Zij is de eerste in Nederland die als diabetesverpleegkundige promoveert.

Er wordt geschat dat zo‘n 250.000 mensen in Nederland behandeld worden met insulinetherapie. Zelfcontrole is voor hen een onmisbaar hulpmiddel. Het doel van zelfcontrole is om een zo goed mogelijke diabetesinstelling te bereiken en daarmee de kans de kans op micro- en macrovasculaire complicaties te verkleinen. De meeste van deze mensen moeten hun leven lang zelfcontrole uitvoeren en een deel van hen moet dit dagelijks doen. Hortensius deed als een van de eersten bij deze patiëntencategorie wetenschappelijk onderzoek naar belangrijke praktische aspecten van zelfcontrole. De uitkomsten leidden tot praktische adviezen voor zelfcontrole.

Bloeddruppels
In een van haar onderzoeken ging zij na welke bloeddruppel gebruikt kan worden om een betrouwbare bloedglucosewaarde te krijgen. Zij kwam hierbij tot drie adviezen. Na het goed wassen van de handen met water en zeep, kan bij zelfmeting het beste de eerste bloeddruppel gebruikt worden. Als handen niet zichtbaar vuil zijn of in aanraking zijn geweest met glucose en handen wassen niet mogelijk is, kan juist beter de tweede druppel gebruikt worden nadat de eerste is weggeveegd. Zijn de handen zichtbaar vuil of in aanraking geweest met glucose en kunnen ze niet gewassen worden, dan is haar conclusie dat er geen betrouwbare bloedglucosewaarde gemeten kan worden. Hortensius adviseert om dan geen zelfcontrole te doen. De conclusies van haar onderzoek leidden tot een aanpassing van de multidisciplinaire Richtlijn Zelfcontrole.

Vragenlijst legt persoonlijke aandachtspunten bloot
Mensen ervaren zelfcontrole niet altijd als een hulpmiddel. Het kan ook als last ervaren worden omdat het hen bijvoorbeeld steeds opnieuw confronteert met hun diabetes. Hortensius ontwikkelde op basis van de uitkomsten van haar onderzoek een vragenlijst naar beleving van zelfcontrole. Tot nu toe was er nog niet een goede manier om de beleving van deze patiënten op een gestructureerde manier te meten. Hortensius verwacht dat bespreken van de beleving leidt tot een betere inzet van zelfcontrole en daarmee tot verbetering van de glucoseregulatie en kwaliteit van leven.

Curriculum Vitae
Hanneke Hortensius (Harderwijk, 1964) is diabetesverpleegkundige in de Isala Klinieken te Zwolle. Zij deed haar onderzoek in het Diabetes Kenniscentrum van de Isala Klinieken. De titel van haar proefschrift is ‘Self monitoring of blood glucose in insulin-treated patients with diabetes’. Na haar promotie gaat zij werken als Verpleegkundig Specialist (in opleiding) in verpleeghuis Het Zonnehuis in Vlaardingen.
[UMCG]