Diabetes beïnvloedt hart en leverstofwisseling

diabetesPatiënten met diabetes type 2 hebben een veranderde stofwisseling van hart en lever. Ook de pompfunctie van het hart is anders. Aldus internist in opleiding Luuk-jon Rijzewijk die onderzoek deed bij deze patiënten. Hij vond ook dat de aanwezigheid van veel levervet een ongunstige hartstofwisseling tot gevolg heeft bij deze patiënten. Luuk-jon Rijzewijk promoveert 4 juli bij VU medisch centrum.

Rijzewijk keek tevens naar het effect van twee veel gebruikte bloedglucose verlagende medicijnen. Pioglitazon verbetert de hartfunctie, verhoogt de glucoseopname van hart en lever, maar heeft geen effect op de energiebalans van het hart en het percentage levervet.

Veel patiënten met type 2 diabetes mellitus ontwikkelen cardiovasculaire ziekten, zoals hartfalen, wat een grotere kans geeft op voortijdig overlijden. Er is ook een groep patiënten met type 2 diabetes die hartfalen ontwikkelen zonder vaatproblemen of hoge bloeddruk. Dit heeft te maken met een veranderde stofwisseling van het hart en daaraan gerelateerde verstoringen in de hartcellen. Deze veranderingen treden ook op in de lever.

Luuk-jon Rijzewijk onderzocht de stofwisseling van hart en lever bij patiënten met diabetes type 2. Daarnaast keek hij naar het effect van behandeling met twee veelgebruikte bloedglucoseverlagende medicijnen: pioglitazon versus de standaard therapie metformine. Zijn belangrijkste conclusies zijn dat de stofwisseling van hart en lever bij deze patiënten is veranderd. Hij vond ook dat type 2 diabetes patiënten met veel levervet een ongunstigere hartstofwisseling hebben in vergelijking met patiënten met weinig levervet. Tevens concludeert hij dat het gebruik van pioglitazon in vergelijking met metformine de werking van het hart verbetert, en de hart- en lever stofwisseling gunstig beïnvloed, echter zonder een effect op de energiebalans en de hoeveelheid vet in het hart.

Promotie L.J. Rijzewijk
Metabolic imaging in gluco-lipotoxic heart and liver disease in type 2 diabetes
Promotoren: prof.dr. M. Diamant, prof.dr. A.A. Lammertsma
[VUmc]

Magere mannen lopen ook risico op suikerziekte

overgewicht‘Slank gen’ verhoogt kans op hartaandoeningen en suikerziekte
Slank zijn betekent niet altijd dat je minder risico hebt op het ontstaan van hartaandoeningen en suikerziekte. Een internationale groep onderzoekers, waaronder wetenschappers van Erasmus MC, ontdekte een gen dat ervoor zorgt dat sommige mensen, en vooral mannen, slanker zijn en minder lichaamsvet hebben. Datzelfde gen blijkt echter ook te leiden tot een grotere kans op hartaandoeningen en suikerziekte. Deze vondst is van belang voor toekomstige vormen van behandeling of preventie. De wetenschappers publiceren hun bevindingen vandaag in Nature Genetics.

Tot nu toe werd gedacht dat vooral mensen met overgewicht groter risico hebben op het ontstaan van hart- en vaatziektes of suikerziekte. De internationale groep onderzoekers kwam nu echter tot de verrassende conclusie dat ook slanke mensen dat risico kunnen hebben. Mensen met een bepaalde variant van het zogenoemde IRS1-gen blijken slanker te zijn maar desondanks ongezond hogere niveaus cholesterol en suiker in hun bloed te hebben.

Carola Zillikens, internist bij Erasmus MC en één van de onderzoekers: “In onze zoektocht om te begrijpen waarom een gen dat ervoor zorgt dat je slank blijft ook schadelijk kan zijn, vonden we dat deze genvariant alleen de hoeveelheid vet onder de huid vermindert maar niet de hoeveelheid vet rond de inwendige organen. We gaan er daarom van uit dat personen met deze genvariant minder in staat zijn om een teveel aan vet op een veilige plaats onder de huid op te slaan. In plaats daarvan zal vet zich opstapelen in de buurt van de organen, zoals de lever en het hart. Daar kan het de normale functie van organen aantasten. Zo kunnen hartaandoeningen en suikerziekte ontstaan.”

De bevindingen waren sterker aanwezig bij mannen dan bij vrouwen. Dit zou te maken kunnen hebben met de verschillen in lichaamsbouw tussen mannen en vrouwen en daarmee de verschillen in de verdeling van vet over het lichaam. Zillikens: “Mannen slaan minder vet op dan vrouwen en hebben relatief minder onderhuids vet en meer buikvet. Daarom zijn zij mogelijk gevoeliger voor een verandering in deze vetverdeling. Dit betekent dat mannen die er op het oog slank uitzien, toch teveel schadelijk buikvet kunnen hebben.”

De internationale groep onderzoekers verrichte zijn werkzaamheden gezamenlijk onder leiding van de zogenaamde Medical Research Council groep (MRC) in Cambridge. In totaal maakten wetenschappers van 72 instituten verspreid over tien landen gezamenlijk gebruik van gegevens uit 26 verschillende studies. De twee Nederlandse studies die hierin waren betrokken zijn het Rotterdamse ERGO onderzoek (Erasmus Gezond Ouder Worden) en de ERF (Erasmus Rucphen Familie) studie. Voor dit onderzoek werden gegevens van 75.000 onderzoekspersonen bestudeerd.
[Erasmus MC]

Aantal diabetici in 30 jaar verdubbeld

diabetes bloedglucoseHet aantal diabetici is sinds 1980 wereldwijd meer dan verdubbeld. Ongeveer 350 miljoen mensen lijden aan suikerziekte. Het aantal volwassenen met suikerziekte is gestegen van 153 miljoen in 1980 naar 347 miljoen in 2008. Dat blijkt uit een studie die wetenschappers van het Imperial College in Londen en de Harvard Universiteit in de VS hebben uitgevoerd, aldus het Brits medisch tijdschrift The Lancet.

Diabetes – een abnormale suikerspiegel in het bloed – kan hartziekten en infarcten veroorzaken en tast ook de werking van de nieren, zenuwen en ogen aan. De ziekte eist wereldwijd elk jaar drie miljoen slachtoffers.

“Onze studie toont aan dat suikerziekte in heel de wereld doordringt”, stelt Majid Ezzati van het Imperial College. Het aantal diabetici is vooral in landen in de Pacific de hoogte in geschoten. Zo lijdt op de Marshall-eilanden één vrouw op drie en één man op vier aan suikerziekte. De stijging is in West-Europa een stuk kleiner.

Diabetesmedicijn Byderuon krijgt Europese goedkeuring

bydureon diabetesmedicijnDe eerste eenmaal wekelijkse behandeling voor diabetes type 2 goedgekeurd door Europese Registratieautoriteit
Deze week heeft het farmaceutisch bedrijf Eli Lilly and Company toestemming gekregen van de Europese registratieautoriteit EMA, de European Medicines Agency, om Bydureon®, exenatide 2 mg met verlengde afgifte, binnen de Europese Unie beschikbaar te stellen voor volwassenen met diabetes type 2. Bydureon is hiermee de eerste GLP-1 receptor-agonist die slechts eenmaal per week per subcutane injectie behoeft te worden toegediend in combinatie met gebruik van orale bloedglucose verlagende medicatie. Exenatide 2 mg met verlengde afgifte verbetert de bloedsuikerwaarden van volwassenen met diabetes type 2, die onvoldoende zijn gereguleerd met gebruik van de maximale dosering van orale bloedglucose verlagende medicatie. De goedkeuring geldt voor alle 27 Europese lidstaten.

De Europese registratieautoriteit nam haar besluit na zorgvuldige bestudering van de ingedien-de data, waaronder de gegevens uit het DURATION studieprogramma. DURATION staat voor Diabetes Therapy Utilization: Researching changes in HbA1c, weight and other factors Through Intervention with Exenatide ONce Weekly. Dit programma omvat zes klinische studies, die elk de veiligheid en effectiviteit van verscheidene bestaande behandelingen voor diabetes type 2 bij volwassenen vergelijken met exenatide 2 mg met verlengde afgifte. De goedkeuring is verder gebaseerd op meer dan 5 jaar wereldwijde ervaring van patiënten met het gebruik van twee-maal dagelijkse subcutane injecties Byetta® (exenatide). De ingediende data tonen aan dat exenatide 2 mg met verlengde afgifte na zes maanden een statistisch significante HbA1c daling laat zien van 14 mmol/mol (1,3%) tot 21 mmol/mol (1,9%) met slechts één wekelijkse dosering. Daarbij is er bij de meeste patiënten sprake van gewichtsverlies. Exenatide 2 mg met verlengde afgifte behoort tot de klasse van glucagon-like peptide-1(GLP-1) receptor-agonisten. In een eenmaal wekelijkse dosering wordt exenatide continue afgegeven dankzij Medisorb®, een biologisch afbreekbare microsfeertechnologie.

Over diabetes
Nederland telde in 2010 ruim 922.000 mensen met diabetes. Daarnaast wordt gesproken over nog eens 200.000 mensen die nog niet gediagnosticeerd zijn. De ziekte neemt zelfs epidemische vormen aan met een verwachte groei tot 2025 met ruim 30%. Deze forse groei van het aantal diabetes patiënten wordt voornamelijk veroorzaakt doordat steeds meer mensen kampen met overgewicht. Zwaarlijvigheid en te weinig lichaamsbeweging zijn de grootste risico’s om
diabetes type 2 te ontwikkelen. Er wordt nu al gezegd dat diabetes volksziekte nummer 1 is.

Over GLP-1 receptor-agonisten
Exenatide 2 mg met verlengde afgifte behoort tot de klasse van glucagon-like peptide-1(GLP-1) receptor-agonisten. Om het probleem van snelle inactivatie van GLP-1 in het lichaam tegen te gaan, hebben wetenschappers synthetische versies van GLP-1 ontwikkeld die ongevoelig zijn voor het inactiverende enzym DPP-4. GLP-1-receptor-agonisten, stimuleren op glucose afhankelijke wijze, de insulineafgifte en remmen de afgifte van glucagon door de alvleesklier wat zich vertaalt in een verbetering van de glucosehuishouding. Bovendien kunnen GLP-1- receptor-agonisten leiden tot gewichtsverlies omdat zij eetlust remmen, waardoor de voedselinname wordt verminderd. Het behandel algoritme van de “ American Diabetes Association / European Association for the Study of Diabetes (2008)” beveelt behandeling met GLP-1 receptor-agonisten aan wanneer met initiële levensstijlinterventie en metformine de glykemische doelen niet worden behaald of behouden. Volgens dit algoritme zou exenatide 2 mg met verlengde afgifte met name geschikt zijn voor diabetes type 2 patiënten waarbij gewichtsverlies is gewenst en hypoglykemie ongewenst.

Over Lilly
Eli Lilly en Company is een toonaangevend innovatief farmaceutisch bedrijf, dat continue werkt aan de ontwikkeling van geneesmiddelen van de hoogste kwaliteit om langer, gezonder en actiever te leven. Dit gebeurt door middel van eigen onderzoek in de wereldwijde laboratoria en samenwerking met vooraanstaande wetenschappelijke organisaties. Lilly voorziet in antwoorden – door middel van geneesmiddelen en kennisoverdracht – op vragen over kwaliteit van le-ven en over genezing en biedt oplossingen voor medische problemen. Het hoofdkantoor van het bedrijf staat in Indianapolis, Indiana, VS. Website www.lilly.com. Website Lilly Nederland: www.lilly.nl.

Lilly Diabetes
Met haar langdurige toewijding aan de diabeteszorg, biedt Lilly mensen met diabetes baanbrekende behandelingen die hen in staat stellen langer, gezonder en kwalitatief beter te leven. Sinds 1923 loopt Lilly voorop in het ontwikkelen van vernieuwende therapieën die professionals in de gezondheidszorg kunnen gebruiken om het leven van hun patiënten te verbeteren. Het onderzoek naar innovatieve behandelingen en medicatie waarmee aan de onbeantwoorde be-hoeften van patiënten kan worden voldaan, gaat onvermoeibaar voort.

Test voor erfelijke aanleg diabetes niet voor iedereen geschikt

diabetesOnderzoekers van het Erasmus MC hebben een test ontwikkeld waarmee iemand kan zien of hij aanleg heeft voor diabetes type 2 op latere leeftijd. Volgens het Diabetes Fonds mogen we niet te vroeg juichen, want de test is niet voor iedereen geschikt.

De Rotterdamse onderzoekers Sijbrands en De Rooij vertellen over hun test in het blad Monitor van het Erasmus MC (juni 2011). Ze leggen daar uit hoe de normale tests voor diabetes vooral kijken naar bloedsuiker. Maar dan zie je eigenlijk pas vlak voordat iemand diabetes heeft, dat er wat mis gaat. Hun eigen test kijkt breder: ook naar hoe het lichaam omgaat met insuline. De nieuwe test wordt nog volop onderzocht, binnen families waarin veel diabetes type 2 voorkomt, zoals families van Hindoestaanse afkomst. De test kan bepalen wie binnen de familie een verhoogde kans heeft om diabetes te krijgen.

Geen bevolkingstest
Dr. Dries Hettinga, hoofd Kennis & Onderzoek van het Diabetes Fonds: “Uiteraard juichen wij het toe dat nieuwe tests worden ontwikkeld om diabetes snel op te sporen. Want hoe concreter je kunt zeggen: ‘pas op, je gaat bijna zeker diabetes krijgen’, hoe makkelijker het is om op tijd maatregelen te nemen. Maar de test van het Erasmus MC wordt momenteel alleen bij families afgenomen waarin veel diabetes type 2 voorkomt. Het is dus géén bevolkingstest die voor iedereen bruikbaar is. De test gaat ook niet de bestaande tests vervangen, maar kan wellicht een uitkomst zijn voor mensen met een genetisch grotere aanleg voor diabetes type 2.”

Preventie
De test biedt volgens het Diabetes Fonds kansen om diabetes te voorkomen. Hettinga: “Uit eerder onderzoek is gebleken dat we de kans op diabetes type 2 door gezond leven met vijftig procent kunnen verkleinen. Door deze test weten we beter wie extra aandacht moeten besteden aan gezonde voeding en voldoende beweging.”
[Diabetes Fonds]

Test voor erfelijke aanleg suikerziekte

insuline injectieVroegtijdig opsporen van aanleg voorkomt suikerziekte op latere leeftijd
Voor het eerst is het mogelijk vast te stellen of iemand aanleg heeft voor het ontwikkelen van suikerziekte op latere leeftijd. Onderzoekers van het Erasmus MC hebben een test ontwikkeld die dit aantoont. Deze test biedt de kans om tijdig in te grijpen. Met leefstijladviezen en eventueel medicatie kan vervolgens worden voorkomen dat iemand op latere leeftijd suikerpatiënt wordt. De onderzoekers hebben daarmee een wereldprimeur.

In het blad Monitor van Erasmus MC dat morgen verschijnt, geven de onderzoekers uitgebreid uitleg over hun vondst waarmee bij jonge mensen kan worden vastgesteld of zij een groot risico hebben op het ontstaan van suikerziekte (diabetes type 2). Met die kennis is het mogelijk de ziekte te voorkomen of uit te stellen. Professor Eric Sijbrands, internist en één van de onderzoekers van het Erasmus MC: “De eerste resultaten met de nieuwe test zijn reeds geboekt. Jonge personen uit de onderzoeksgroep die een verhoogd risico blijken te hebben, komen nu vast naar de polikliniek voor leefstijladviezen en in sommige gevallen medicatie, die ervoor zorgt dat hun lichaam efficiënter omgaat met insuline. Als de aanleg bij deze jonge deelnemers, soms vroege twintigers, niet bekend was geweest, zouden ze misschien pas over 25 jaar hun eerste reguliere controle hebben ondergaan. Dan is de kans groot dat het leed al is geschied. De ziekte is dan misschien een feit en niet terug te draaien.”

Met de oude test, die wereldwijd wordt gebruikt, is alleen te zien dat iemands suikergehalte in het bloed niet in orde is. De nieuwe test gaat echter een belangrijke stap verder en biedt de gelegenheid vast te stellen dat iemand niet efficiënt met zijn insuline omgaat. De nieuwe test maakt bijvoorbeeld onderscheid tussen nieuw aangemaakte insuline en insuline die nog ‘op voorraad’ is. Als je de opgeslagen insuline niet goed kan gebruiken dan moet je meer nieuwe insuline aanmaken. Gebeurt dat bij iemand die nog jong is, dan heeft hij aanleg voor suikerziekte (diabetes type 2) en kan hij in combinatie met slechte leefgewoonten, zoals te veel eten en te weinig bewegen, de ziekte op latere leeftijd daadwerkelijk ontwikkelen.

Er zijn 900.000 Nederlanders bij wie diabetes niet is vastgesteld, maar bij wie de ziekte wel sluimert. Jaarlijks krijgt ongeveer 9% van hen de aandoening. Sijbrands: “De nieuwe test biedt de kans eerder mensen aan te wijzen die een groot risico lopen. Het is mooi als je iemand van 23 of 24 kan vertellen dat hij weliswaar aanleg heeft, maar dat hij er dankzij die constatering zelf en met eventuele medicatie aan kan gaan werken om te voorkomen dat de ziekte na zijn veertigste ontstaat.”

De wetenschappelijke doorbraak was mede mogelijk dankzij de bestudering van specifieke cellen die functioneren als een machine die de suikerspiegel op het juiste niveau houdt, de zogenoemde bètacellen. Deze cellen horen voldoende insuline te maken. Op het moment dat je eet en je bloed de suiker opneemt vanuit de darm, komt insuline in actie om ervoor te zorgen dat de suikerspiegel niet te hoog wordt. Bij mensen met suikerziekte (type 2) wordt de suikerspiegel te hoog en is vervolgens levenslange behandeling nodig.
[Erasmus MC]

Campagne Mijn Zorgpagina van start

Diabetes en hart- en vaatziekten komen vaak gecombineerd voor. Informatie over verschillende aandoeningen wordt meestal op verschillende plaatsen aangeboden. Dat is niet handig. Daarom hebben Diabetesvereniging Nederland (DVN) en De Hart&Vaatgroep een nieuw platform ontwikkeld voor patiënten en zorgverleners: www.mijnzorgpagina.nl.

Het nieuwe internetportaal biedt mensen met diabetes en/of hart- en vaatziekten de mogelijkheid een persoonlijk profiel aan te maken. Voor het managen van de aandoening kan de patiënt gebruik maken van verschillende online applicaties, zoals een online dagboek of een checklist voor goede zorg.

Deze maand ontvangen ruim 20.000 zorgverleners een informatiepakket met daarin tijdschriften, posters en een display met kaartjes. Hiermee kunnen zorgverleners hun patiënten tijdens een consult wijzen op het internetportaal via de actie: Geef richting aan uw zorg! Ook kunnen patiënten een gratis Diabc (van Diabetesvereniging Nederland) of een Vida (van de Hart&Vaatgroep) opvragen. Op de website www.mijnzorgverleners.nl kunnen zorgverleners extra materialen aanvragen. De actie wordt ondersteund door de koepelorganisaties EADV, NHG, NIV en NVvPO.

Meer weten? Kijk eens op www.mijndiabetes.nl of op www.mijnhartenvaten.nl.
[Diabetesvereniging Nederland]