Rekentest geeft aan of oudere met diabetes zelfstandig insuline kan spuiten

diabetes insulineEen speciale rekentest kan vrij betrouwbaar aangeven of oudere mensen met diabetes zelfstandig insuline kunnen spuiten. Ze moeten dan wel eerst hebben geleerd hoe ze dat moeten doen. Dat hebben Duitse onderzoekers laten zien.

Wat is het probleem en wat is er tot nu toe over bekend?
Het is voor oudere mensen met diabetes vaak moeilijk om zelf insuline te spuiten. Sommigen kunnen de spuit niet meer goed vasthouden, en anderen zijn niet in staat de juiste hoeveelheid insuline te bepalen. Als ze niet zelf hun insuline kunnen spuiten, verliezen ze voor een deel de controle over hun eigen leven.

Er bestaat een rekentest om te achterhalen of mensen hun handen nog goed kunnen bewegen en of ze nog goed kunnen rekenen. Dat zijn twee belangrijke dingen voor mensen die zelfstandig insuline spuiten. De onderzoekers wilden nu weten of ze deze rekentest kunnen gebruiken om te bepalen of oudere mensen met diabetes zelfstandig hun insuline kunnen spuiten.

Hoe en waarmee is het onderzoek gedaan?
Aan het onderzoek deden 73 mensen met diabetes mee. Zij waren gemiddeld zo’n 77 jaar oud en spoten allemaal insuline. Aan het begin van het onderzoek kregen alle deelnemers speciale uitleg over hun diabetesbehandeling, bijvoorbeeld over hoe ze insuline moeten spuiten en hun bloedsuiker moeten meten. Drie maanden later deden ze een test om na te gaan hoe goed ze hun diabetesbehandeling uitvoerden.

Lees verder op Leesbaaronderzoek.nl

Half miljoen voor onderzoek naar leven met diabetes

diabeteszorgVijf nieuwe onderzoeken naar leven met diabetes kunnen van start gaan met financiering door het Diabetes Fonds. Een investering van bijna een half miljoen euro. Binnen drie jaar zullen de projecten eraan bijdragen dat mensen met diabetes beter kunnen omgaan met hun aandoening. Mentaal, lichamelijk en met zelfmanagement.

Mensen met diabetes zijn elke dag bezig om hun diabetes in het gareel te houden. De meeste patiënten moeten hun leven lang een paar keer per dag hun bloedsuikerspiegel meten, medicijnen nemen, of insuline spuiten. Dat heeft een behoorlijke weerslag op het dagelijks leven van patiënten. Met als gevolg bijvoorbeeld depressie en een mindere kwaliteit van leven. Bovendien leidt diabetes vaak tot ernstige complicaties, zoals hart- en vaatziekten, slechtziendheid en nierschade. Ook dat vooruitzicht is voor veel mensen zwaar.

Bijna een miljoen mensen met diabetes
In Nederland hebben bijna een miljoen mensen diabetes. Dat aantal neemt de komende jaren toe. Door onderzoek te financieren zet het Diabetes Fonds zich in om hun leven te verbeteren. De volgende onderzoeken kunnen nu van start gaan:

De Universiteit Maastricht gaat bekijken of ondersteuning op sociaal en emotioneel gebied in de huisartsenpraktijk de kwaliteit van leven van patiënten verbetert. Op dit moment is die ondersteuning eigenlijk alleen gericht op medicijnen en leefstijl.

Het UMC Utrecht zal onderzoeken hoe een speciaal patiëntenportaal op internet helpt om patiënten te betrekken bij hun eigen behandeling. Op het portaal kunnen patiënten onder andere bloedsuikerwaardes digitaal naar hun behandelaar sturen.

Onderzoekers van het VU medisch centrum Amsterdam willen de psychische zorg verbeteren voor patiënten met ernstige complicaties. Deze patiënten hebben vaker psychische klachten. De onderzoekers gaan kijken waar deze patiënten behoefte aan hebben.

Het Academisch Ziekenhuis Maastricht gaat kijken hoe ze mensen met diabetes en chronische zenuwpijn er weer bovenop kunnen helpen met een speciaal programma. De bedoeling is dat ze daardoor beter kunnen bewegen, waardoor ze hun leven weer op kunnen pakken.

Onderzoekers van de Isala Klinieken in Zwolle gaan uitzoeken wat de ervaringen, meningen en verwachtingen zijn van patiënten die insuline spuiten. Met die kennis willen ze behandeling en begeleiding voor elke patiënt op maat maken, zodat de bloedsuikerspiegel en uiteindelijk de kwaliteit van leven verbetert.

De vijf onderzoeksaanvragen werden na een vakkundige selectie gehonoreerd. Ze gaan binnenkort van start en zullen één à twee jaar duren. Meer informatie over de projecten: www.diabetesfonds.nl/onderzoek.

Over het Diabetes Fonds
Het Diabetes Fonds maakt zich sterk om diabetes en complicaties te voorkomen en te genezen. Om dat te bereiken zamelt het Diabetes Fonds geld in voor wetenschappelijk onderzoek en voorlichting. Het is hiermee de grootste financier van wetenschappelijk diabetesonderzoek in Nederland. Dankzij het Diabetes Fonds heeft het diabetesonderzoek in Nederland de afgelopen decennia een sterke impuls gekregen, waardoor nieuwe behandelmethoden snel binnen bereik van patiënten kunnen worden gebracht.
De inzet van de duizenden vrijwilligers en steun van particulieren en bedrijven is daarvoor onmisbaar.

Sperma brengt insuline productie op gang

Wetenschappers in de Verenigde staten gebruikten stamcellen uit sperma om zo de productie van insuline bij diabetespatiënten terug op gang te helpen.

Diabetes komt voor door schade aan de cellen in de pancreas die insuline produceren, hierdoor verliest het lichaam de mogelijkheid om het niveau van glucose in het bloed te controleren. Professor Ian G Gallicanp slaagden erin de voorloper van menselijk sperma, gekend als spermatogoniale stamcellen, te veranderen in beta isletcellen. Deze hebben de mogelijkheid om insuline te produceren, wat in de pancreas gebeurt. Deze cellen ontwikkelen zich in weefsel na drie weken in het lichaam. Uit elke gram van menselijk weefsel van mannelijke testikels produceren de wetenschapper en zijn team een miljoen stamcellen.

Genetisch gemanipuleerde muizen zonder immuunsysteem werden voor het onderzoek geïnjecteerd met deze cellen. De muizen waren binnen de week in staat zelf insuline te produceren om hun glucoseniveau in hun bloed te controleren. De onderzoeker zet zijn onderzoek bij mannen, waarbij hij hun eigen weefsel gebruikt, met diabetes type 1 voort.

Eetpatroon draagt bij aan diabetes

overgewichtMensen met overgewicht en een eetpatroon dat vooral bestaat uit friet, snacks en frisdrank hebben meer kans op diabetes dan mensen met overgewicht die weinig van deze producten eten en drinken. Die conclusie trekt Florianne Bauer uit het eetgedrag en de gezondheid van 20.000 Nederlanders. Zij promoveerde op 16 december aan het UMC Utrecht.

Via vragenlijsten analyseerde Bauer het eetgedrag van ruim 20.000 Nederlanders met overgewicht (een BMI van 25 of meer). Op basis hiervan maakte ze twee eetpatronen. Een patroon bestaande uit voornamelijk vis, wijn, rauwe groenten en kip; en een ander patroon bestaande uit voornamelijk friet, snacks en frisdrank. De vragenlijsten zijn halverwege de jaren negentig afgenomen, in de tien jaar erna volgden onderzoekers de gezondheid van de deelnemers. In totaal kregen 831 personen diabetes.

De personen met overgewicht en het eetpatroon met friet, snacks en frisdrank blijken vaker te roken en minder te bewegen. Bovendien hebben mensen met dit eetpatroon een grotere kans op diabetes type II dan de groep met het andere eetpatroon, ondanks dat beide groepen kampen met overgewicht. Het betekent dat het eetpatroon, los van te dik zijn, een risicofactor vormt voor het ontstaan van diabetes. Daarnaast hebben deze personen een nog hoger risico op type II diabetes als ze ook weinig bewegen. Bauer concludeert dat het voorkómen van diabetes dus niet alleen gericht moet zijn op afvallen, maar ook op een goed dieet en voldoende beweging.

De gegevens zijn afkomstig van het EPIC-NL-cohort. Onderzoekers onder leiding van het UMC Utrecht en het RIVM volgen daarin bijna ruim 40.000 Nederlanders om leefstijlfactoren op te sporen die de kans op ziekte vergroten.

Genen en eten
Bauer bestudeerde ook genen die samenhangen met lichaamsgewicht. Zij zocht in het DNA van 1.700 gezonde vrouwen naar een verband tussen lichaamsgewicht en twaalf genen (waarvan eerder genetisch onderzoek al een verband met overgewicht had aangetoond). Bij zeven genvarianten vond ze inderdaad een verband met overgewicht.

Bovendien zag ze een verband tussen sommige genen en eetgedrag. Veranderingen in het SH2B1-gen gaan samen met een vetrijk eetpatroon. Van het SH2B1-gen is bekend dat het betrokken is bij de energiebalans. Daarnaast blijken vrouwen met een variant van het KCTD15-gen meer koolhydraten te eten, ongeveer 2,5 gram per dag meer. De functie van dit gen is onbekend. Het is een eerste aanwijzing dat overgewicht-genen een rol kunnen spelen in eetgedrag.

In 2050 heeft één op drie Amerikanen diabetes

diabetesTegen 2050 is mogelijk een op de drie Amerikanen een diabetespatiënt. Dat zei voormalig president van de Verenigde Staten Bill Clinton zondag in Dubai tijdens een forum over diabetes in Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

De welvaartsziekte zal een groot deel van het budget voor de gezondheidszorg opslokken en het holt de productiviteit van de economie uit, aldus Clinton. In de Verenigde Staten is diabetes een epidemie. Een op de tien inwoners lijdt aan suikerziekte. Dat kost nu al jaarlijks 150 tot 160 miljard dollar (ongeveer 114 tot 121 miljard euro).

In de Verenigde Arabische Emiraten lijdt bijna 20 procent van de inwoners aan diabetes. Het eilandje Nauru is wereldrecordhouder met 30,7 procent diabetespatiënten.

Medtronic sponsort Bas van de Goor Foundation

Bas van de Goor FoundationDe levenskwaliteit van mensen met diabetes kan enorm verbeteren door middel van sport en beweging. Voormalig topsporter Bas van de Goor, die zelf type 1 diabetes heeft, heeft daarom een foundation opgericht. De Bas van de Goor Foundation zal in 2011 en 2012 gaan samenwerken met medisch-technologisch bedrijf Medtronic. Dit is aangekondigd op het tweede Medtronic Diabetes-symposium, met dit jaar als thema ´Advances in Diabetes Technologies & Research’. Aan dit symposium nemen ruim tweehonderd vooraanstaande artsen uit heel Europa deel.

Bas van de Goor is een topsporter met een indrukwekkende loopbaan als professioneel volleyballer; het hoogtepunt in zijn carrière was het behalen van een Olympische gouden medaille in 1996. Nadat bij hem type 1 diabetes geconstateerd was, heeft hij enkele jaren geleden de Bas van de Goor Foundation opgericht. Gebaseerd op de positieve ervaringen van Bas zet de organisatie zich in voor het verbeteren van de kwaliteit van het leven van mensen met diabetes door middel van sport en beweging.

Medtronic zal de Bas van de Goor Foundation financiële ondersteuning bieden om de organisatie van diverse sportactiviteiten en evenementen mogelijk te maken. Met de sportdagen, clinics en challenges die de foundation eerder organiseerde, heeft de Bas van de Goor Foundation een belangrijke plek in de Nederlandse diabeteszorg ingenomen. Bas en zijn medewerkers bruisen van de ideeën voor nieuwe activiteiten, die mede dankzij deze financiële impuls mogelijk gemaakt kunnen worden.

De missie van de Bas van de Goor Foundation sluit perfect aan bij de behandelingen die Medtronic biedt voor mensen met diabetes. Insulinepomptherapie en continue glucosemonitoring kunnen mensen met diabetes helpen om een actief leven te leiden. De combinatie van een insulinepomp met een glucosesensor geeft gebruikers de mogelijkheid om de afgifte van insuline aan te passen op basis van actuele glucosewaarden. Medtronic hoopt dat samenwerking met de Bas van de Goor Foundation helpt om de bekendheid en acceptatie van deze behandelingen te vergroten en dat meer mensen toegang zullen krijgen tot een optimale behandeling van diabetes.

Medicore levert maatwerk voor Diabeter

diabetesDiabetes is een van de snelst groeiende gezondheidsproblemen en treft niet alleen volwassenen, maar vaak ook kinderen en jongvolwassenen. Voor deze laatste twee vervult het nationaal expertisecentrum Stichting Diabeter een unieke rol. ‘Wij willen kinderen en jongvolwassenen met diabetes een betere toekomst bieden’, vertelt oprichter en bestuursvoorzitter Henk Veeze. ‘Dat is een intensief traject en daarop willen we ons volledig kunnen concentreren met het team van hoogwaardige professionals dat we binnen Diabeter bij elkaar hebben gebracht. De software die we hierbij gebruiken, moet dit volledig ondersteunen. Een elektronisch patiëntendossier hadden we hiertoe al in eigen beheer ontwikkeld, maar met een EPD alleen zijn we er nog niet. Tot op heden hebben we volledig ons eigen DBC, facturatiesysteem en aanlevering aan de DIS gebouwd. Met de op handen zijnde veranderingen naar de DOT en de voortdurende aanpassingen die hier te verwachten blijven, hebben we besloten naar een complementair IT systeem te zoeken. Enerzijds behoud van ons expertsysteem welke dagelijks meer dan 50 verschillende uitkomst- en procesparameters controleert en anderzijds willen we geen zorgtijd verliezen aan de voortdurende administratieve veranderzin. Dankzij onze keuze voor Medicore hebben we dit proces nu volledig onder controle. Het bedrijf heeft in nauwe samenwerking met ons maatwerk geleverd en daarmee zijn we in staat geweest om in korte tijd ons administratieve proces toekomstbestendig te maken.’

Directeur Boris Hololtcheff van Medicore vertelt: ‘Als een vermaard centrum als Stichting Diabeter belt met de vraag of je wilt samenwerken in maatwerk softwareontwikkeling, zeg je geen nee. Diabeter is een van de grootste diabetescentra in Europa en heeft een reputatie die ver over onze landsgrenzen reikt. Onze Medicore software MCIS was voor hen een interessant uitgangspunt Wel was direct duidelijk dat Diabeter het toch vooral zag als de basis waarop we verder moesten ontwikkelen. Dankzij goede samenwerking is dit optimaal gelukt. We hebben de omgeving ingericht en afgestemd op de werkprocessen van Diabeter. De software is inmiddels met succes ingevoerd, zodat we nu klaar zijn voor vervolgstappen. Denk bijvoorbeeld aan de implementatie van online patiëntenregistratie.’

Stichting Diabeter is het nationale centrum voor de behandeling van diabetes bij kinderen en jongvolwassenen. Diabeter heeft vestigingen in Rotterdam, Deventer (Diabeter-Oost) en Veldhoven (Diabeter-Zuid) en behandelt momenteel bijna duizend patienten uit het hele land. De kliniek is in zijn soort een van de grootste van Europa. Diabeter adviseert ook bij behandeling in ziekenhuizen, bijvoorbeeld het Erasmus MC en het Maxima Medisch Centrum. Diabeter is gevisiteerd en zal erkend gaan worden als Europees ‘Centre of Reference’.

Medicore is een jong en snel groeiend bedrijf dat naam gemaakt heeft met de ontwikkeling van software die precies aansluit bij de behoeften van de zorgaanbieders. Het Medicore Informatie Systeem is een uniek en allesomvattend softwarepakket voor logistieke en administratieve steun dat de gebruiker in staat stelt snel en adequaat in te spelen op de veranderende eisen in de hedendaagse gezondheidszorg. In het Medicore Informatie Systeem komen modulegewijs alle zaken bij elkaar die in dit kader van onmisbaar belang zijn: patiëntenregistratie, planning, behandelingenregistratie, elektronische aanleveringen aan zorgverzekeraars, digitale dossiervorming en debiteurenbeheer.

Diabetes Mentaal creëert een voordeur voor patiënten

diabetes bloedglucoseEén van de projecten waarin somatische en psychische zorg samenvallen is Diabetes Mentaal. Wat houdt het project in en waar moet het toe leiden?

Frank Snoek: Frank Snoek, hoogleraar medische psychologie: “Binnen het diabetescentrum worden relatief complexe diabetespatiënten behandeld, waarvan een deel psychologische hulp nodig heeft. Op dit moment bieden wij al diagnostiek en poliklinische behandeling voor diabetespatiënten van VUmc met vooral depressieve klachten, aanpassingstoornissen en angststoornissen. De fusie tussen VUmc en GGZ inGeest biedt de mogelijkheid om wat er al is, verder uit te bouwen in nauwe samenspraak met de psychiatrie.”

Uitbreiden
De ambitie is om het hulpaanbod naar diabetespatiënten verder uit te breiden, in volume, bereik en complexiteit. Snoek: “We kunnen een voordeur creëren voor patiënten die op verwijzing van huisarts of specialist naar deze nieuwe polikliniek kunnen komen. Tot nu toe was dit niet mogelijk, terwijl er groeiende vraag is naar ons specialisme. Ook scholing staat hoog op de agenda, zowel voor diabetesprofessionals, als voor professionals binnen de geestelijke gezondheidszorg, zoals psychiaters, verpleegkundigen en psychologen die in toenemende mate te maken krijgen met mensen met diabetes of een voorstadium daarvan.”

Gecombineerde aandacht
Binnen de GGZ worden patiënten behandeld vanwege bijvoorbeeld depressie, schizofrenie of angststoornis, die vanwege medicatie en leefstijl een extra risico lopen om diabetes te ontwikkelen. Snoek: “Diabetes Mentaal ontwikkelt een integraal aanbod voor diabetespatiënten met psychische klachten, waaronder internettherapie maar ook voor GGZ patiënten met diabetes of een hoog risico daarop. In beide gevallen is de gecombineerde aandacht belangrijk.” Diabetes Mentaal is in eerste instantie een project om de patiëntenzorg voor deze groepen uit te breiden en te verbeteren, maar geeft ook een impuls aan het wetenschappelijk onderzoek. Bijvoorbeeld naar de oorzaken en behandelingsmogelijkheden van depressie, die twee keer zo vaak voorkomt bij diabetespatiënten vergeleken met mensen zonder diabetes. Snoek: “Er is behoefte aan een toegesneden zorgaanbod en er is zeker meer wetenschappelijk onderzoek nodig. Dit kan in de constellatie van Diabetes Mentaal waarbij medische psychologie en psychiatrie samen optrekken.”
[VUmc]