Hoogleraar Luc de Witte van de Universiteit Maastricht heeft een subsidie van bijna 7 ton binnengehaald. Hij krijgt het geld voor een onderzoek naar een apparaatje dat mensen met longziekte COPD en suikerziekte advies geeft over lichaamsbeweging.

Het gaat om een eenvoudig apparaat dat de mate van lichamelijke beweging in het dagelijks leven meet, en de patiënt daarna advies geeft. Het apparaatje maakt deel uit van een behandelingsmethode van Maastricht Universitair Medisch Centrum.

De Witte is bijzonder hoogleraar technologie in de zorg bij de vakgroep sociale geneeskunde aan de Maastrichtse Univeristeit. Ook is hij lector technologie in de zorg bij de hogeschool Zuyd.

Novo Nordisk medewerker van het eerste uur, de heer Pieter Stehouwer, reikte dinsdagavond 6 april jl. met zichtbaar plezier de 23e  Novo Nordiskprijs uit. Winnaar was de DVN Afdeling Almere, die in 2009 77 nieuwe leden mocht bijschrijven. Een groei van 10,7%.

Een bijzondere avond, want toen Novo Nordisk 23 jaar geleden voor het eerst deze prijs uitreikte viel de eer eveneens te beurt aan deze afdeling. Een prestatie die kort daarna nógmaals werd herhaald. Bij het overhandigen van de prijs, waaraan een geldbedrag van € 1400,- is gekoppeld, was dit voor Pieter Stehouwer dan ook reden om even stil te staan bij de historie van de Novo Nordisk prijs en het bijzondere feit dat Almere tot 3x toe deze ereplaats mocht bereiken.

De cirkel is rond
’23 Jaar geleden stelden wij deze prijs in, en de eerste feestelijke uitreiking was hier, bij de toen nog heel jonge afdeling Almere. Met de reorganisatie van DVN is dit de laatste keer dat wij de prijs aan een afdeling uitreiken en met de overhandiging van deze prijs aan Almere is de cirkel rond. Alle mensen die deze afdeling hebben gemaakt tot wat zij nu is, leden, vrijwilligers en bestuursleden: van harte gefeliciteerd’. Woorden die door de volle zaal beaamd en beloond werden met een overtuigd applaus.

Ook de heer Arie Visser, vice-voorzitter van Diabetesvereniging Nederland sprak woorden van gelijke strekking in zijn toespraak. ‘De Cirkel is Rond. Dit is de mooist denkbare manier om –met alle mensen van de afdeling die ik vandaag graag van harte wil feliciteren- afscheid te nemen van de oude vorm en het goede werk voort te zetten in de nieuwe regio.’

Van afdeling naar werkgebied
Afdelingsvoorzitter Monique Baartman en secretaris Gerda van Wees (zie foto) waren de blije gelukkigen die de prijs en felicitaties in ontvangst mogen nemen. De Novo Nordiskprijs wordt besteed aan activiteiten voor het werkgebied Almere.

Na de reorganisatie maakt DVN Almere deel uit van de Regio Midden Nederland, die verder bestaat uit de werkgebieden ’t Gooi, Oost Flevoland en Eemland.
[DVN ]

Het College voor zorgverzekeringen (CVZ) heeft het zorgpakket doorgelicht en adviseert om het verzekerde pakket aan te passen: anticonceptiemiddelen, eenvoudige loophulpmiddelen en tandheelkundige zorg voor 18 tot 22 jarigen kunnen uit het pakket. De vergoedingsmogelijkheden voor hoortoestellen moeten volgens het CVZ juist verruimd worden. Verder neemt het CVZ het standpunt in dat onder meer voetzorg bij diabetes, de second opinion en protonentherapie deel uitmaken van de verzekerde zorg.

Naast nieuwe adviezen en standpunten bevat het Pakketadvies 2010 ook een overzicht met aanbevelingen die het CVZ het afgelopen jaar heeft gedaan. Het CVZ heeft het Pakketadvies deze week aan demissionair minister Klink van VWS aangeboden.

Om te zorgen dat verzekerden nu en in de toekomst de zorg krijgen die ze nodig hebben – tegen aanvaardbare kosten – beoordeelt het CVZ nieuwe en bestaande zorg op grond van vier criteria: noodzakelijkheid, effectiviteit, kosteneffectiviteit en uitvoerbaarheid van de zorg. Naast adviezen bevat het CVZ-rapport ook bindende standpunten waarin het CVZ aangeeft of specifieke zorgvormen op grond van de stand van de wetenschap en de praktijk (wel of niet) tot het verzekerde pakket behoren.

Adviezen CVZ
- Anticonceptiemiddelen uit pakket
Het CVZ adviseert om anticonceptieve middelen – zoals `de pil’ en het `spiraaltje’ – niet langer te vergoeden. Het voorkomen van zwangerschap is geen geneeskundige zorg en kan voor eigen rekening komen – ook wanneer er wel een medische indicatie voor het gebruik van deze middelen is.

- Mondzorg beperken tot 18 jaar
Het CVZ adviseert om het recht op mondzorg te beperken tot 18 jaar. Uit onderzoek van het CVZ blijkt dat er geen reden is om de groep 18 tot 22 jarigen als risicogroep aan te merken. Vergoeding kan daarom beperkt worden tot verzekerden tot 18 jaar (nu 22 jaar).

- Eenvoudige loophulpmiddelen niet langer vergoeden
Het CVZ adviseert om eenvoudige mobiliteitshulpmiddelen niet langer te vergoeden. Voor de rollator geldt dat dit hulpmiddel algemeen gebruikelijk is: de rollator is breed verkrijgbaar en hoort min of meer bij het dagelijks leven in een bepaalde levensfase – zoals de leesbril. Andere mobiliteitshulpmiddelen kunnen vanwege de lage kosten voor eigen rekening komen. Uitzonderingen hierop vormen de blindentaststok en de loopwagen: het CVZ adviseert om deze hulpmiddelen in het te verzekeren pakket te laten.

- Vergoedingsmogelijkheden hoortoestellen verruimen
Het CVZ adviseert de indicatiecriteria voor hoortoestellen aan te passen zodat ook eenzijdig slechthorenden voor vergoeding van een hoortoestel in aanmerking komen. Verder adviseert het CVZ om de huidige maximum vergoedingen voor deze hulpmiddelen te laten vervallen, waardoor meer marktwerking kan ontstaan.

Standpunten CVZ
Het CVZ oordeelt dat de volgende zorgvormen – soms onder voorwaarden – tot het verzekerde pakket behoren:

- Voetzorg bij diabetes
Voetzorg bij diabetespatiënten maakt volgens CVZ deel uit van de verzekerde zorg. Het gaat dan om jaarlijkse voetcontrole en behandeling van huid- en nagelproblemen én om de controle van voetvorm- en standsafwijkingen. Maar bijvoorbeeld ook om advisering over adequaat schoeisel.

- Second opinion
Verzekerden maken aanspraak op een second opinion wanneer zij een verwijzing hebben van hun (eerste) behandelaar, de `opinie’ betrekking heeft op de al bestaande geneeskundige zorg en de verzekerde terugkeert naar de oorspronkelijke behandelaar.

- Indicaties Protonentherapie
Het CVZ oordeelt dat protonentherapie bij bepaalde tumoren deel uitmaakt van het basispakket. Omdat protonentherapie in Nederland (nog) niet beschikbaar is, kan een verzekerde hierop een beroep doen in het buitenland. De medische beroepsgroep zal richtlijnen opstellen waarin zij aangeven op welke wijze selectie van patiënten plaatsvindt.

Gepast gebruik
In het Pakketadvies 2010 benadrukt het CVZ het belang van het gepast gebruik van het verzekerde pakket: zorgverzekeraars en zorgaanbieders moeten ondoelmatig gebruik van zorg én overbehandeling voorkomen. Maar ook eventuele onderbehandeling verdient aandacht. Voor het aangeven van de norm van gepast gebruik zijn richtlijnen (van zorgverleners) het instrument bij uitstek. Waar richtlijnen ontbreken, kan het CVZ bijvoorbeeld met standpunten zelf aangeven wie er redelijkerwijs op welke zorg is aangewezen.

Kosten
De zorgkosten ten laste van de Zorgverzekeringswet en AWBZ bedragen in 2010 naar verwachting 59,3 miljard. Dat betekent een stijging sinds 2008 (in twee jaar) van 7,6%, toen 55,1 miljard werd uitgegeven.
De uitstroomadviezen van CVZ zijn goed voor een kostenreductie van 193 miljoen. Na aftrek van de kosten van de instroomadviezen resteert per saldo een vermindering van de geraamde kostenstijging van 125 miljoen op jaarbasis.

Veel diabetespatiënten meten hun bloedsuikerspiegel niet goed. Dat is riskant, want iemand kan een hypo krijgen. Bij een hypo (te weinig suiker in het bloed) kan iemand gaan zweten, trillen, de concentratie verliezen of ineens hoofdpijn krijgen.

,,In het merendeel van de gevallen waar zelfcontrole niet goed verloopt, blijkt dat de patiënt niet over de benodigde kennis, inzicht en vaardigheden beschikt”, schrijven deskundigen van het Medisch Spectrum Twente en laboratoria van de Ziekenhuisgroep Twente donderdag in Medisch Contact.

Daarom is het volgens hen belangrijk dat patiënten in elk geval een keer per jaar een herhalingstraining volgen, zodat ze weer weten hoe ze moeten meten. Ruim een kwart van de mensen met diabetes controleert de bloedsuikers niet correct. Ze prikken bijvoorbeeld niet goed, doen het bloed niet op de juiste manier op een strip of gebruiken strips die over de datum zijn. Bovendien blijken patiënten vooral de gegevens niet goed te interpreteren.

Ook moet hun glucosemeter periodiek worden gecontroleerd en geijkt. Uit een test van het ziekenhuis en de laboratoria kwam aan het licht dat veel apparaten niet goed werkten. Ze waren kapot of vervuild. Hierdoor zijn de resultaten niet betrouwbaar.

Dat kwam naar voren op controledagen die het MST en ZGT samen met onder meer apotheken en de Diabetesvereniging Nederland hielden. De spreekuren werden door 884 patiënten bezocht. Honderdduizenden Nederlanders hebben diabetes. Mensen die insuline gebruiken, moeten drie maal per dag hun bloedsuikerspiegel controleren.

Het verband tussen een laag geboortegewicht en type 2 diabetes was al langer bekend. Nu weten we dat dit verband een genetische oorzaak heeft. Dat publiceert een internationaal team van onderzoekers, waaronder Dorret Boomsma van de Vrije Universiteit, 7 april in Nature Genetics.

De onderzoekers analyseerden data van meer dan 38.000 Europeanen uit 19 studies naar zwangerschap en geboorte. Twee ‘genetische varianten’ toonden een sterk verband met het geboortegewicht. Een van deze varianten, te vinden in het gen ADCY5, werd onlangs in verband gebracht met type 2 diabetes (de meest voorkomende variant van diabetes – vroeger ‘ouderdomsdiabetes’ genoemd). Deze vondst helpt verklaren waarom bij baby’s met een laag geboortegewicht later vaker type 2 diabetes voorkomt. Tot nu toe werd deze verklaring vooral gezocht in de ‘omgeving’, zoals het gedrag van de moeder tijdens de zwangerschap.

De gevonden genetische effecten blijken een belangrijke invloed te hebben: 9% van de Europeanen erft alle 4 risicoallelen die zorgen voor een lager geboortegewicht. Deze groep weegt gemiddeld 113 gram minder dan de 24% die één of geen van deze allelen (varianten van een gen) erft. Dit effect op het geboortegewicht is vergelijkbaar met het effect van een moeder die tijdens de zwangerschap 4 à 5 sigaretten per dag rookt. Daarnaast heeft de groep met de twee genetische varianten 25% meer kans op het ontwikkelen van type 2 diabetes dan de groep die deze genetische varianten niet erft.

Uit familieonderzoek, zoals het onderzoek dat wordt uitgevoerd met gegevens uit het Nederlands tweelingenregister (NTR), kan worden opgemaakt dat eigenschappen (deels) genetisch bepaald zijn. Wetenschappers kunnen de precieze genetische locatie van eigenschappen steeds beter bepalen. Deze bevindingen zorgen ervoor dat in de toekomst gezondheidsproblemen gerichter behandeld of mogelijk zelfs voorkomen kunnen worden.
[Vrije Universiteit]

Gisteren startte het Diabetes Fonds een landelijke campagne om bloedverwanten van mensen met diabetes type 2 te wijzen op hun verhoogde kans om ook diabetes type 2 te krijgen. In Nederland hebben bijna een miljoen mensen diabetes, 90% daarvan heeft diabetes type 2. Zij hebben samen ruim 2 miljoen bloedverwanten (kind, broer of zus) die een hoger risico lopen om de ziekte ook te krijgen. Hoe hoog hun risico is, kunnen familieleden berekenen met de Nationale Diabetes Erfelijkheidstest op www.diabetesfonds.nl. Nadat het risico helder is, krijgen zij een advies hoe diabetes type 2 te voorkomen is.

Uit onderzoek dat het Diabetes Fonds in 2009 deed, bleek dat slechts een derde van de bloedverwanten weet dat er een verhoogd risico is op diabetes type 2. Voor bloedverwanten is het belangrijk dat zij hun risico kennen. Omdat diabetes type 2 te voorkomen is. Bloedverwanten moeten weten dat zij hun risico met de helft kunnen verkleinen door voldoende te bewegen, gezond te eten en een gezond gewicht te hebben.