Wanneer een moeder tijdens de zwangerschap niet gezond genoeg eet, vergroot dat de kans dat haar kind later hart- en vaatziekten en type II diabetes krijgt. Dit verband tussen prenatale voeding en ontwikkeling van ziekten op latere leeftijd wordt ook wel `metabole programmering’ genoemd.
Promovenda Esther van Straten onderzocht manieren om door metabole programmering de stofwisseling zo te beïnvloeden dat het risico op ziekte van het kind afneemt. Ze verrichtte dit onderzoek onder meer door zwangere muizen een farmacologische stof toe te dienen die de werking van LXR (een belangrijke regulator van het cholesterol- en vetmetabolisme) activeert. Dit leidde in de muizenfoetussen tot een verhoging van het (goede) HDL cholesterol, maar had ook een negatieve bijwerking, namelijk vetstapeling in de lever. Deze sterke veranderingen op het vetmetabolisme tijdens de foetale ontwikkeling hadden echter geen invloed op het vetmetabolisme tijdens jongvolwassenheid.
Ook door zwangere muizen op een eiwitarm dieet te zetten, kan de stofwisseling van hun nakomelingen beïnvloed worden, zo toont Van Straten aan. Hoewel deze ondervoeding niet per definitie tot een lager geboortegewicht van de nakomelingen leidt, lijkt de stofwisseling op latere leeftijd wel beïnvloed te zijn. Wanneer de nakomelingen eenmaal volwassen zijn, lijkt het erop dat vrouwtjesmuizen gevoeliger zijn voor het ontwikkelen van diabetes type II dan mannetjesmuizen. Dit zou kunnen betekenen dat de voedingsstatus van de moeder tijdens de zwangerschap geslachtsspecifieke effecten heeft op de stofwisseling van haar kinderen.
Esther van Straten (Maasbree, 1980) studeerde Voeding en Gezondheid in Wageningen. Ze verrichtte haar onderzoek aan de afdeling Kindergeneeskunde van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en binnen onderzoeksschool GUIDE. Van Straten werkt inmiddels als projectmanager in het UMCG.
Zie ook:
- Latere problemen van kinderen van moeders met hoge bloedsuiker in zwangerschap
- Nieuwe inzichten rol vetweefsel bij insulineresistentie
- Stokkende adem tijdens slaap verhoogt kans op diabetes type 2
- Diabetes beïnvloedt hart en leverstofwisseling
- Later grotere kans op diabetes na ondervoeding in baarmoeder
- Huidige zorg zwangere type 1-diabeten adequaat
