Archief November 2009

Karateclinic kinderen met diabetes succesvol

22 November 2009

In het kader van Wereld Diabetes Dag hield de Diabetesvereniging Nederland, afdeling Emmen een karateclinic voor kinderen met diabetes type 1. De clinic werd gegeven door Lydia Mossel en haar vader Wim Mossel, die tevens bondscoach is. Lydia is lid van het Nationale Dames Karate team en heeft zelf diabetes sinds haar tiende. Ze had een boeiend verhaal over het beoefenen van topsport en diabetes. Tijdens deze leerzame, maar vooral leuke middag konden de ouders ervaringen uitwisselen, terwijl de kinderen in de sporthal verschillende karatetechnieken leerden.
[emmen.nu]

Isala klinieken starten kinderdiabetescentrum

18 November 2009

kinderdiabetesOp 13 november vond de officiële aftrap van het nieuwe kinderdiabetescentrum in de Isala klinieken plaats. In het centrum is alle diabeteszorg voor kinderen gebundeld. Kinderartsen Loes Veenhuizen en Angelien Spaans leggen hun focus volledig op de diabeteszorg.

Meer mogelijkheden

De oprichting van een apart centrum voor kinderdiabetes biedt meer mogelijkheden voor verdere verbetering van de zorg en het doen van wetenschappelijk onderzoek. Het nieuwe centrum is 24 uur bereikbaar. Ook maken huisbezoeken en voorlichting op scholen over diabeteszorg onderdeel uit van de kinderdiabeteszorg. Daarnaast is de samenwerking met de diabeteszorg voor volwassen in de Isala klinieken verder geïntensiveerd. De officiële aftrap van het centrum werd gevierd met een symposium voor ouders, kinderen en huisartsen.

Korte lijnen
De afgelopen maanden heeft het nieuwe centrum al gedraaid. De eerste reacties van ouders zijn positief. Ze vinden met name de korte lijnen met de kinderartsen prettig en de 24-uurs bereikbaarheid. Ook de beschikbaarheid van de kinderarts bij een ziekenhuisopname is prettig, omdat ouders en patiënten dan liever de ‘eigen’ kinderartsen van het centrum zien dan een onbekende arts. In zes jaar tijd is het aantal kinderen dat met diabetes bij de Isala klinieken komt verdubbeld naar honderd zestig patiënten.

Meer informatie over kinderdiabetes staat op www.isala.nl/kinderdiabetes.

DiabeteszorgBeter presenteert resultaten

18 November 2009

diabetes-insulineOp donderdag 12 november zijn de resultaten van het project ‘DiabeteszorgBeter in Noordoost Nederland’ aangeboden aan Minister Klink. Tijdens het congres ‘Eén zorg ontketend’ in het World Forum in Den Haag overhandigde Paul Habets, namens de 459 betrokken huisartsen, de eindevaluatie van dit project aan de minister.

Het project heeft geleid tot optimale zorg voor diabetspatiënten die onder behandeling staan bij de huisarts. Door geprotocolleerde inzet van praktijkondersteuners, diabetesverpleegkundige en internistisch advies, werd de samenwerking in de zorgverlening aan deze groep patiënten verbeterd.

Eenvoudige formule

DiabeteszorgBeter is gebaseerd op de werkwijze van het project Transmurale Diabeteszorg, dat in 1998 startte vanuit het Medisch Coördinatie Centrum Klik (MCC Klik) in de regio Zwolle. Dit project had als doel de diabeteszorg te verbeteren. De basis van die verbetering is even simpel als doeltreffend: bevorder dat huisartsen jaarlijks feedback krijgen over hun zorgverlening aan diabetespatiënten. Genereer die feedback met een structurele ondersteuning en vanuit een beperkte mix van structuur-, proces-, populatie- en uitkomstendata. Laat iedere huisarts, onder professionele toelichting en begeleiding, zijn gegevens spiegelen aan die van een grotere groep huisartsen. Omdat zorgverleners geen herhaling willen van uitkomsten onder het gemiddelde, wordt met deze methode professioneel handelen sterk bevorderd.

De resultaten op lange termijn van deze ‘simpele’ methode waren opmerkelijk: 50% minder kans op hartfalen, 50% minder amputaties, 20% minder ziekenhuisopnamen en 30% minder beroertes. De levensverwachting van patiënten met diabetes in de regio Zwolle is inmiddels gelijk aan die zonder diabetes.

In 2006 werd besloten tot de uitrol van deze werkwijze over zes extra regio’s in Noordoost Nederland, onder de projectnaam DiabeteszorgBeter. Deze uitrol vond plaats in de regio’s Meppel, Assen, Emmen, Hoogeveen, Hardenberg/Coevorden en Flevoland/Noordoostpolder. Daarmee participeerden 459 huisartsen (95 %) en werden gegevens geregistreerd van zo’n 27.000 patiënten met diabetes type 2.

Zorgsubstitutie geeft betere resultaten
Ondanks dat het percentage diabetespatiënten in de eerstelijn aanzienlijk toenam en het in de tweedelijn afnam en dus de ernst van diabetes in de huisartsenpopulatie toenam, behaalden alle regio’s toch progressief betere resultaten op de prestatieparameters. De uitgangswaarden lagen aanvankelijk al op het landelijk gemiddelde. Het aantal mensen met diabetes met een combinatietherapie of insulinebehandeling in de eerste lijn in Noordoost Nederland toegenomen van 8% in 2006 naar 11% in 2008. Het aantal van deze patiënten in tweede lijn is evenredig afgenomen.

De ketenaanpak resulteerde niet alleen in betere zorg. De mensen met diabetes in Noordoost Nederland zijn meer tevreden over de geboden zorg dan in de rest van Nederland. Op basis van deze goede resultaten is de werkwijze inmiddels een geïntegreerd onderdeel geworden van de reguliere diabeteszorg in zeven ziekenhuisregio’s in Noordoost Nederland.

Wetenschappelijk onderzoek
Een waardevolle bijwerking van de werkwijze is dat er een grote set gegevens is waarmee trendlijnen en gezondheidswinst op wetenschappelijk verantwoorde wijze inzichtelijk konden worden gemaakt. Dit is met name te danken aan de inzet van Henk Bilo c.s., internist te Zwolle en hoogleraar Transmurale Zorg UMCG.
[Artsennet]

Bloeddruk gebaat bij combinatietherapie

16 November 2009

Direct starten met een combinatie van bloeddrukverlagers is de trend bij de behandeling van hypertensie. Dit geeft minder bijwerkingen en verhoogt mogelijk de therapietrouw. Want daarmee is het ronduit slecht gesteld.

De trend in de behandeling van hoge bloeddruk is dat artsen steeds vaker starten met een combinatietherapie: de gangbare stepcare-therapie – waarbij gestart wordt met één bloeddrukverlager – moet plaatsmaken voor de start met een combinatie van bijvoorbeeld een ACE-remmer en een diureticum. De gedachte hierachter is dat de combinatie van meerdere antihypertensiva in een lagere dosering even effectief is als één middel in een hogere dosering, maar dat de combinatie minder bijwerkingen oplevert.

Verder wordt steeds duidelijker dat de therapietrouw bij de behandeling van hypertensie veel te wensen overlaat. De bijwerkingen zijn daar mogelijk debet aan. Ook kan het feit dat patiënten geen voordeel ervaren van hun behandeling daarbij een rol spelen. Een concrete oplossing is echter nog niet voorhanden.

Lees verder op PW

Diabetes op School

15 November 2009

kinderdiabetesDiabetesopschool.nl is bestemd voor ouders van schoolgaande kinderen met diabetes. En voor leerkrachten en begeleiders van leerlingen met diabetes in de klas. Voor ouders bevat deze site informatie en tips over hoe zij hun kind met diabetes goed voorbereid naar school kunnen laten gaan. Leerkrachten en begeleiders worden geadviseerd over wat zij kunnen en mogen doen voor kinderen met diabetes.

Nederland telt 12.000 schoolgaande kinderen en jongeren met diabetes. Jaarlijks komen daar 500 tot 600 kinderen en jongeren bij. Kinderen met diabetes kunnen in vanaf een bepaalde leeftijd heel goed voor zich zelf zorgen tijdens schooltijd. Maar daarbij moeten ze wel kunnen rekenen op begrip en begeleiding van leerkrachten en begeleiders. Deze website helpt alle betrokkenen daar samen afspraken over te maken. Met informatie, tips, checklists en voorbeeld-documenten om afspraken concreet te maken.

De informatie en instrumenten zijn ontwikkeld door ervaringsdeskundigen en professionals. Zij kennen de praktijk, kennen de problemen van kinderen met diabetes maar ook van scholen en leerkrachten. Deze website biedt oplossingen; praktisch en haalbaar.

Diabetesopschool.nl brengt school en zorg dichter bij elkaar. Als gebruiker van de website weet u dat u werkt met actuele informatie en deskundige adviezen. Bij de start alleen nog voor kinderen van 4 tot 12 jaar, maar binnenkort ook voor kinderen van 0 – 4 en 12 – 18 jaar.
Begrip en begeleiding – dat is wat kinderen met diabetes en ouders nodig hebben, dat is ook wat scholen en leerkrachten verdienen. En het is precies wat deze website biedt.

De alvleesklier en diabetes – 15 november in Je Lijf Je Leven op RTL4

14 November 2009

In oktober startte weer een nieuw seizoen van het televisieprogramma Je Lijf Je Leven op RTL 4. Presentatrice Morijntje Schröder, oftewel dokter Morijntje, neemt de kijker mee op ontdekkingsreis door het menselijk lichaam. Op zondag 15 november staat de gehele uitzending in het teken van de alvleesklier. Omdat dit orgaan een belangrijke rol speelt bij de productie en afgifte van insuline en daarmee dus ook gerelateerd is aan diabetes, gaat een groot deel van de uitzending over deze chronische aandoening.

Tijdens de uitzending wordt de werking van de alvleesklier uitgelegd. Bovendien gaat het programma dieper in op de meeste gangbare behandeling voor diabetes type 2 en de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van diabetesbehandeling. De uitzending wordt mede mogelijk gemaakt door Novo Nordisk, omdat het bedrijf ervan overtuigd is dat meer kennis over het eigen lichaam, bijdraagt aan een betere gezondheid.

De uitzending wordt herhaald op zaterdag 21 november om 10.15 uur en is hierna online on-demand beschikbaar op www.jelijfjeleven.nl.
[Bloedsuiker]

Wereldwijde standaard voor HbA1c

14 November 2009

diabetes-insulineHet HbA1c is een afspiegeling van het gemiddelde glucosegehalte in het bloed in de voorgaande zes tot acht weken. Wereldwijd worden er verschillende meetmethoden gehanteerd voor het bepalen van het HbA1c. Dit bemoeilijkt het doen van internationaal wetenschappelijk onderzoek. Daarom is er recent een referentiemethode ontwikkeld door de International Federation of Clinical Chemistry voor de wereldwijde standaardisatie van het HbA1c.

Het HbA1c-gehalte meet weliswaar de gemiddelde bloedglucosewaarde van de voorgaande periode, een HbA1c van 7% staat echter niet gelijk aan een gemeten bloedglucosewaarde van 7 mmol/l. Als de nieuwe referentiewaarden van kracht zijn, vanaf januari 2011, zullen de uitslagen waarschijnlijk wel overeenkomen. Wel zo duidelijk.

[Bloedsuiker, DiabeteSpecialist online maart 2006, MedNet en Nederlandse Diabetes Federatie]

Diabetes bij jongeren

13 November 2009

kinderdiabetesOngeveer 8000 jongeren in de leeftijd tot 20 jaar betrokken in 2008 in Nederland diabetesmedicatie van de openbare apotheken. Dit aantal is de afgelopen vier jaar niet gewijzigd. Toch komen er jaarlijks in de groep tot 15 jaar gemiddeld veertig nieuwe insulinegebruikers per levensjaar bij.

Van diabetes mellitus komen de varianten type 1 en type 2 het meeste voor. Bij diabetes type 1 maakt de alvleesklier geen insuline meer aan en moet insuline worden toegediend. Dit type diabetes heette vroeger ook wel juveniele diabetes, omdat het al op jonge leeftijd kan voorkomen. Dit in tegenstelling tot diabetes type 2, dat voorheen ouderdomsdiabetes werd genoemd.

Bij diabetes type 2 maakt het lichaam zelf nog wel insuline aan, maar te weinig om aan de behoefte te voldoen. Bij dit type kunnen orale bloedglucoseverlagende middelen worden toegepast, die de alvleesklier aanzetten meer insuline te maken ter verlaging van het bloedglucosegehalte. Doordat de alvleesklier in de loop der tijd steeds minder functioneert, komt het voor dat mensen met diabetes type 2 ook insuline moeten gaan gebruiken. Zwaarlijvigheid is een belangrijke oorzaak van dit type diabetes, dat om die reden ook steeds vaker voorkomt bij jongeren.

Zwangerschapsdiabetes is een tijdelijke vorm van diabetes, waarbij in de meeste gevallen dieetadviezen volstaan en geen medicatie nodig is. In 15% van de gevallen is evenwel behandeling met insuline nodig. Na de zwangerschap is het bloedglucosegehalte snel weer normaal. Toch krijgt de helft van de vrouwen met zwangerschapdiabetes binnen vijf jaar na de bevalling diabetes type 2.
De laatste jaren zijn ‘nieuwe’ typen ontdekt en beschreven (www.dvn.nl), zoals MODY, LADA en MIDD. Deze typen komen veel minder vaak voor.

Gebruikers
Nederlandse openbare apothekers verstrekten in 2008 diabetesmedicatie aan 680.000 mensen. Van hen ontvingen 125.000 uitsluitend insuline en 450.000 alleen orale bloedglucoseverlagende geneesmiddelen, terwijl 105.000 mensen beide gebruikten.

Van de mensen die in 2008 diabetesmedicatie gebruikten zijn 8000 jonger dan 20 jaar. Vrijwel al deze gebruikers ontvingen uitsluitend insuline. Het aantal gebruikers van orale glucoseverlagende geneesmiddelen is tot die leeftijd zeer beperkt. In de leeftijdsjaren daarna stijgt het aantal gebruikers in eerste instantie licht en daarna sterker.
Opvallend is dat in de groep tot 15 jaar het aantal gebruikers van insuline jaarlijks per levensjaar met ongeveer 40 toeneemt (1 op 5000 kinderen per leeftijdsjaar), terwijl dat aantal in de volgende tien levensjaren globaal gelijk blijft, om daarna weer in ongeveer dezelfde mate toe te nemen. Hierdoor treedt geen wijziging op in het aantal insulinegebruikers in de leeftijd tot 20 jaar.

Verschillende insulines
In 2008 verstrekten apothekers 60.000 keer insuline aan een jongere beneden 20 jaar. Het merendeel van die verstrekkingen, 62%, betrof een snelwerkende insuline, 29% een langwerkende insuline. Uit de tabel blijkt dat de enkelvoudige variant van middellangwerkende insuline en de vaste combinatie van middellangwerkende en snelwerkende insuline in de afgelopen jaren minder vaak zijn verstrekt, ten gunste van de enkelvoudige snel- en langwerkende insulines. Een gelijk beeld is waarneembaar bij de groep bestaande uit alle leeftijden.
[Stichting Farmaceutische Kengetallen]