Nationaal Actieprogramma Diabetes

Op 1 maart is het Nationaal Actieprogramma Diabetes van start gegaan. Het programma richt zich de komende vier jaar op een meer integrale aanpak van diabetes om preventie en zorg dichter bij elkaar te brengen.

Het aantal mensen met diabetes neemt epidemische vormen aan. In totaal telt Nederland 850.000 mensen met diabetes en elk jaar komen er ruim 72.000 mensen met diabetes bij. Om deze reden wil de overheid tot 2025 de groei van het aantal mensen met diabetes beperken en complicaties zoveel mogelijk voorkomen of uitstellen.

Optimaliseren van preventie en zorg
Het Nationaal Actieprogramma Diabetes (NAD) draagt bij aan de bestrijding en de gevolgen van diabetes. Het programma bundelt de acties en initiatieven die gericht zijn op het optimaliseren van preventie van diabetes en de zorg voor mensen met diabetes. De acties betreffen o.a. voorlichting en vroege opsporing van diabetes, de versterking van de positie van mensen met diabetes, de organisatie van ketenzorg met een programmatische aanpak, belemmerende wet- en regelgeving en het e-diabetesdossier in het nationaal elektronisch patiëntendossier.

Looptijd van 4 jaar
Op 1 maart 2009 is het NAD van start gegaan; het ministerie van VWS heeft hiervoor 10 miljoen beschikbaar gesteld. Het programma kent een looptijd van 4 jaar en wordt uitgevoerd door de Nederlandse Diabetes Federatie; de koepel van organisaties die zich richten op de zorg voor mensen met diabetes.

Afspraken over zorg voor diabetespatiënt

De besturen van ziekenhuis Gelderse Vallei en het Regionaal Overleg Huisartsen hebben een contract getekend voor samenwerking met betrekking tot diabeteszorg. De huisarts is de hoofdbehandelaar van patiënten met diabetes type 2. Dat is de afspraak tussen de huisartsen en de zorgverzekeraars.

Deze afspraak heeft geresulteerd in een diagnose-behandelcombinatie waarbij is bepaald welk pakket aan zorg jaarlijks aan de patiënt wordt verleend.

De diabeteszorg wordt door de huisarts gegeven en op onderdelen koopt de huisarts zorg in bij het ziekenhuis. Zo zijn er afspraken gemaakt over het maken van een jaarlijkse oogfoto door de oogarts en over samenwerking met internisten van Ziekenhuis Gelderse Vallei.

Betere werking insuline door toevoeging van metformine

Uit onderzoek van internist – diabetoloog A. Kooy is gebleken dat patiënten met diabetes type 2 aanzienlijk minder kans hebben op hart- en vaatziekten door de toevoeging van metformine aan insuline.

Nederland heeft nu circa 850.000 en binnenkort meer dan een miljoen mensen met deze aandoening. Diabetes type 2 verhoogt het risico op hart- en vaatziekten aanzienlijk tot zo’n 400% van het normale risico. Tot 75% van de patiënten met diabetes type 2 zal hieraan overlijden. Uit het onderzoek blijkt dat hart- en vaatziekten minder vaak optreden in de patiëntengroep met metformine, vergeleken met de groep die placebo kreeg. Het risico in de metforminegroep was maar liefst 39% lager. Initiatiefnemer en hoofdonderzoeker van dit onderzoek, ook wel de HOME[1]-studie, is Dr. Adriaan Kooy, internist – diabetoloog van Ziekenhuis Bethesda en het Bethesda Diabetes Research Centrum in Hoogeveen. De lange termijn resultaten zijn op 23 maart 2009 gepubliceerd in het vooraanstaand Amerikaans wetenschappelijke tijdschrift ‘The archives of internal medicine’.

Metformine is een stof die de patiënt gevoeliger maakt voor insuline en mogelijk vertragende effecten heeft op het proces van de atherosclerose, de veroudering van bloedvaten.
Resultaten van dit onderzoek tonen aan dat toevoeging van metformine aan insuline:

  • de bekende nadelige gewichtstoename onder insulinetherapie voorkomt,
  • de dagelijkse insulinebehoefte sterk doet afnemen met zo’n 30%,
  • een onmiskenbare verbetering geeft van de suikerregulatie, gemeten over de gehele dag,
  • en bovenal het risico op hart- en vaatziekten duidelijk verlaagt.

In dit onderzoek werden 390 patiënten in de regio Hoogeveen met diabetes type 2 gedurende ruim vier jaar onderzocht. De helft van hen werd behandeld met insuline + placebo, de andere helft met insuline + metformine. De toewijzing van placebo of metformine vond ‘dubbelblind’ plaats: onderzoeker en patiënt wisten geen van beiden wie wat kreeg. Deze resultaten rechtvaardigen de toevoeging van metformine aan elke patiënt met diabetes type 2 die insuline gebruikt. En dat betekent nogal wat, voor meer dan 300 miljoen patiënten wereldwijd!

De initiator en hoofdonderzoeker van de HOME-studie is Dr. Adriaan Kooy, internist – diabetoloog, verbonden aan Ziekenhuis Bethesda en het Bethesda Diabetes Research Centrum te Hoogeveen. Onder zijn leiding werd het onderzoek uitgevoerd door de HOME studiegroep met inmiddels een drietal promovendi onder het promotorschap van Prof. Dr. C.D.A. Stehouwer (Maastricht Universitair Medisch Centrum). Hij ondersteunt dit onderzoek vanaf het begin met een waardevolle wetenschappelijke inbreng.

Tv-uitzending over diabetes

Op donderdag 26 maart besteedt Omroep MAX een hele uitzending aan diabetes. In Nederland krijgen 200 mensen per dag diabetes. Het kan iedereen overkomen. De ernst ervan wordt nog te vaak onderschat In Tijd voor MAX (Ned. 2, 17.35 uur) vertellen mensen met diabetes hoe ze met hun ziekte omgaan en waar ze tegenaan lopen.

Aan bod komt onder andere een gezin uit Rotterdam waarvan zowel de moeder als haar beide kinderen diabetes hebben. Ook is een jonge vrouw van 28 jaar aan het woord die net de diagnose ‘diabetes’ heeft gekregen. Drie jonge tieners met diabetes type 1 vertellen dat ze ‘soms chagrijnig en moe zijn van de diabetes’. Deze verhalen vormen de rode draad van de uitzending, een initiatief van het Diabetes Fonds.

Tijd voor MAX
Donderdag 26 maart 2009
17.35 – 18.25 uur, Ned 2

Herhaling
Vrijdag 27 maart 2009
11.10 – 12.00 uur, Ned 2

Diabetesorganisaties bevestigen beeld diabetes van CBS

De diabetesorganisaties in Nederland, met name Diabetesvereniging Nederland, Diabetes Fonds en Nederlandse Diabetes Federatie, zijn niet verbaasd over de nieuwe cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag publiceerde. Volgens de nieuwe cijfers zou 4 procent van de Nederlanders diabetes hebben. De drie diabetesorganisaties gaan zelfs uit van een hoger aantal, omdat veel mensen diabetes hebben zonder het zelf te weten.

Het diabetesveld maakt zich daarom sterk voor een actieve preventie van diabetes. Verschillende partijen werken samen in het recent gestartte Nationaal Actieprogramma Diabetes, dat tot doel heeft om het aantal mensen met diabetes terug te dringen en de zorg voor mensen met diabetes te verbeteren. Dat is van groot belang, omdat diabetes een domino-effect heeft en vaak de eerste stap is in een reeks van andere aandoeningen, zoals hartproblemen, nierfalen en dementie.

Als de trend in de groei van het aantal mensen met diabetes zich doorzet, betekent dit voor de zorg in Nederland een sterk groeiende vraag naar begeleiding en controle. De diabetesorganisaties werken samen om te zorgen voor aandacht, goede zorg en innovatie om die tsunami aan diabetes en groeiende zorgvraag het hoofd te bieden. Het uitbrengen van de Zorgwijzer, een handleiding voor patienten met diabetes type 2, past daarin. Maar ook goede voorlichting aan mensen die nog geen diabetes hebben, om het te voorkomen.
[DVN]

Helft kinderen met suikerziekte snoept stiekem

Bijna de helft (45 procent) van de kinderen met suikerziekte weet dat ze op hun eet- en drinkgedrag moet letten, maar toch snoept ruim de helft (56 procent) wel eens stiekem. Dat blijkt uit een onderzoek dat de Diabetesvereniging Nederland woensdag heeft gepresenteerd.

De vereniging ondervroeg 477 kinderen. Bij diabetes, ook wel suikerziekte genoemd, maakt de alvleesklier geen of te weinig insuline aan. Hierdoor hebben diabetespatiënten regelmatig te veel of te weinig glucose in hun bloed. Diabetici moeten daarom insuline spuiten en op hun eten letten.

Spelenderwijs
Acht op de tien kinderen willen graag spelenderwijs leren omgaan met hun ziekte, aldus de vereniging die daarvoor een computerspel liet ontwikkelen.

Daarin moeten personages Mia en Justin opdrachten uitvoeren terwijl ze ook kampen met een schommelende bloedsuikerspiegel.

In Nederland zijn twaalfduizend kinderen en jongeren met diabetes, van wie er vijfduizend jonger zijn dan 15. Jaarlijks komen er vijf- tot zeshonderd kinderen met diabetes bij.
[ANP]

Lancering GRIP Sugarkids

GRIP SugarkidsDeze week heeft Diabetesvereniging Nederland (DVN) in samenwerking met farmaceut sanofi-aventis het online zelfmanagementprogramma GRIP® Sugarkids voor kinderen met diabetes van 7 tot en met 11 jaar geïntroduceerd.

Hoewel diabetes op het leven van deze kinderen impact heeft, schamen zij zich niet voor de ziekte en hebben zij grote behoefte aan zelfstandigheid. Kinderen met diabetes willen graag zelf leren hoe zij zo zelfstandig mogelijk kunnen functioneren, zo blijkt uit recent onderzoek dat vandaag gepresenteerd wordt.

Via het online zelfmanagement programma kunnen kinderen met diabetes gamen en leren tegelijk, een dagboek bijhouden en dit gebruiken in de communicatie met leeftijdgenoten, de arts en volwassenen.

Meer informatie over GRIP® Sugarkids

Meer Nederlanders met suikerziekte

Het aandeel inwoners van Nederland met suikerziekte is gestegen van bijna 3 procent in 2001/2002 naar 4 procent in 2007/2008. Suikerziekte komt relatief vaak voor bij ouderen en niet-westerse allochtonen. Dat laatste hangt deels samen met ernstig overgewicht. Met deze risicofactor hebben niet-westerse allochtonen vaker te kampen dan autochtonen. Dat blijkt uit cijfers van het CBS.

Suikerziekte neemt toe
In 2007/2008 gaf 4 procent van de Nederlanders aan suikerziekte te hebben. Dat is ruim 1 procentpunt meer dan in de periode 2001/2002. Deze toename hangt samen met de vergrijzing van de bevolking en het gestegen aandeel mensen met ernstig overgewicht. Suikerziekte komt meer voor bij ouderen en mensen met obesitas.

Ook actievere opsporing door huisartsen en een grotere alertheid bij mensen door voorlichtingscampagnes hebben echter bijgedragen aan de toename van het aantal mensen dat weet dat ze suikerziekte hebben. Van de suikerziektepatiënten gebruikt ruim 1 op de 5 insuline vanaf kort na de constatering van de ziekte.

Suikerziekte naar leeftijd
Suikerziekte naar leeftijd

Vaker suikerziekte bij niet-westerse allochtonen
Onder niet-westerse allochtonen komt suikerziekte vaker voor dan onder autochtonen. Het meest komt de ziekte voor bij Surinamers/Antillianen/Arubanen en Turken/Marokkanen. Gecorrigeerd voor leeftijdsverschillen komt suikerziekte bij deze twee groepen twee tot drie keer vaker voor dan bij autochtonen. Daarbij is gekeken naar mensen van 25 jaar of ouder, omdat de ziekte bij jongeren nauwelijks voorkomt.

Suikerziekte bij 25-plussers (gecorrigeerd voor leeftijdsverschillen), 2001/2008
Suikerziekte bij 25-plussers (gecorrigeerd voor leeftijdsverschillen), 2001/2008

Suikerziekte vooral bij eerste generatie
Waarom sommige groepen niet-westerse allochtonen vaker aan suikerziekte lijden is niet exact aan te geven. De plotselinge overgang van een niet-geïndustrialiseerde samenleving in het land van herkomst naar een westers geïndustrialiseerd land wordt wel gezien als een mogelijke oorzaak. Suikerziekte komt inderdaad meer voor onder eerste generatie niet-westers allochtone 25-plussers dan onder de tweede generatie.

Ook leefstijlfactoren, zoals voeding en de mate van bewegen, kunnen een rol spelen. Ernstig overgewicht komt bijvoorbeeld vaker voor bij de Turken/Marokkanen en Surinamers/Antillianen/Arubanen dan bij de andere herkomstgroeperingen.

Ernstig overgewicht bij 25-plussers (gecorrigeerd voor leeftijdsverschillen), 2001/2008
Ernstig overgewicht bij 25-plussers (gecorrigeerd voor leeftijdsverschillen), 2001/2008