Depressieve diabetespatiënt beweegt te weinig

Veel diabetespatiënten, vooral de patiënten met type 2 diabetes, bewegen te weinig. Terwijl regelmatig bewegen naast dieet en medicatie de kans op complicaties verkleint. Berber Koopmans ontdekte dat diabetespatiënten die te weinig bewegen vaak depressief zijn of een zogenaamd type D-persoonlijkheid hebben. Volgens haar is het zaak om in het behandelprogramma voor diabetespatiënten meer aandacht te besteden aan beweging. Koopmans promoveert op 12 september op dit onderzoek aan de Universiteit van Tilburg.

Diabetes komt in onze maatschappij van veel bureauwerk en overconsumptie steeds vaker voor. In 2003 bedroeg het aantal diabetespatiënten in Nederland 600.000 en de verwachte stijging is ruim 70.000 per jaar. Diabetes is een sluipende ziekte die langzaam complicaties als hartklachten, oogproblemen en zenuwschade met zich meebrengt. Omdat de ziekte op steeds jongere leeftijd aanvangt, wordt de kans op complicaties alleen maar groter. Lichaamsbeweging is een belangrijk middel om complicaties te voorkomen, het probleem is alleen dat veel diabetespatiënten niet voldoende bewegen.

Eerder onderzoek wees uit dat depressie vaker voorkomt bij diabeten dan bij niet-diabeten. Koopmans vond hier echter geen bewijs van: het aantal patiënten met diabetes en een depressie was relatief laag. Diabetespatiënten met meerdere complicaties zijn wel vaker depressief. Daarnaast onderzocht Koopmans de type D-persoonlijkheid. Dit zijn mensen die vaak negatieve gevoelens hebben, maar deze veelal voor zichzelf houden en daar niets van laten blijken in hun omgeving: de introverte piekeraars. Zowel diabetespatiënten die depressief zijn als mensen met een type D-persoonlijkheid zullen eerder dan anderen onvoldoende bewegen. Daarnaast hebben type D-patiënten zonder partner een nog grotere kans om niet voldoende aan beweging toe te komen én om depressief te geraken.

Aan psychosociale factoren en lichaamsbeweging wordt in de huisartsenpraktijk echter nog niet voldoende aandacht besteed, zegt Koopmans. Terwijl deze factoren voor een groot deel het ziekteproces bepalen. De uitvoering van onderzochte bewegingsprogramma’s blijft in de praktijk achterwege. De belangrijkste stap, zegt Koopmans, is dus om deze mensen aan het bewegen te krijgen.

Berber Koopmans (1979) studeerde Gezondheidswetenschappen aan de Universiteit Maastricht en behaalde in 2003 haar doctoraaldiploma voor de afstudeerrichting Bewegingswetenschappen. Na haar afstuderen participeerde zij als onderzoeker in het zorgvernieuwingsproject ‘Chronisch zieken in beweging’, een project dat als doel had bewegingsprogramma’s te integreren in de bestaande zorg voor zowel patiënten met claudicatio intermittens als patiënten met type 2 diabetes. Vervolgens deed zij promotieonderzoek aan de Faculteit Sociale Wetenschappen van de Universiteit van Tilburg. Dit onderzoek vond plaats bij Praktijk-ondersteuning Zuidoost-Brabant (POZOB), waar zij momenteel werkzaam is als wetenschappelijk medewerker bij het project Diabeteszorg Zuidoost Brabant (DIAZOB), één van de koploperprojecten in het kader van het landelijke Programma Diabetes Ketenzorg.
[Universiteit van Tilburg]

Verontrustende resultaten Diabetes Risicotest op 50plusbeurs

Het Diabetes Informatie Centrum was een drukbezochte stand tijdens de 50plusbeurs die van 17 t/m 21 september plaats vond in de Jaarbeurs in Utrecht. Ruim 2000 belangstellenden hebben de Diabetes Risicotest gedaan. Meer dan de helft van deze groep bleek een verhoogd risico te hebben. Vervolgens lieten 1852 bezoekers zich testen op diabetes. Maar liefst 20% van deze mensen bleek een bloedglucosewaarde van boven de 8 mmol/l te hebben; de normale waarde is tussen de 4 en 8 millimol per liter. Deze mensen zijn doorverwezen naar hun huisarts voor verdere diagnose en begeleiding.

Het Diabetes Informatie Centrum is een initiatief van het Diabetes Fonds, de Diabetesvereniging Nederland (DVN), de landelijke campagne ‘Kijk op Diabetes‘ en de beroepsorganisatie van apothekers KNMP. De samenwerkende organisaties hebben er bewust voor gekozen om aanwezig te zijn tijdens de 50plusbeurs. Onderzoek heeft uitgewezen dat het risico op het krijgen van diabetes toeneemt bij mensen van boven de 45 jaar en met overgewicht. Het publiek van de beurs is dan ook een belangrijke doelgroep.

Diabetes voorkomen
Bezoekers konden in de stand terecht voor informatie en voorlichting over diabetes, het voorkomen daarvan en voor de Diabetes Risicotest. Met deze wetenschappelijk onderbouwde test kan aan de hand van zeven vragen eenvoudig worden vastgesteld of iemand een verhoogd risico heeft. Mensen met een verhoogd risico werden geattendeerd op de risico’s om diabetes te krijgen en hoe ze deze kunnen terugdringen door te letten op voeding en bewegen.

Breng de kans op het krijgen van diabetes met 50% terug
Nederland telt naar schatting 1 miljoen mensen met diabetes. Ruim drie miljoen mensen hebben een verhoogd risico, en moeten er rekening mee houden dat ze binnen één tot vijf jaar diabetes krijgen. Wie tijdig zijn leefstijl aanpast door meer te bewegen en gezonder te eten, brengt die kans met 50 procent terug.
[Kijk op Diabetes]

Kijk op diabetes campagne

Kijk op DiabetesMomenteel hebben 850.000 mensen in Nederland diabetes. 250.000 daarvan weten niet dat ze het hebben. Overgewicht geeft een sterk verhoogd risico op diabetes. Drie miljoen Nederlanders van 45 jaar en ouder hebben overgewicht. Er is dus genoeg reden om campagne te voeren. Daarom is ook dit jaar weer de campagne ‘Kijk op diabetes’ gestart. Doel van de campagne is om mensen te helpen die niet weten dat ze diabetes hebben. En om mensen met overgewicht bewust te maken van het risico op diabetes, want voor hen is de ziekte te voorkomen of uit te stellen door gezonder te leven.

Risicotest
‘Kijk op Diabetes’ wil de mensen die hoog risico lopen, bewust maken van dat risico. Dat gebeurt door de zogeheten diabetes-risicotest, een test met behulp waarvan het risico op diabetes wordt vastgesteld. Als blijkt dat dat risico daadwerkelijk verhoogd is, krijgt men het advies naar de huisarts te gaan voor een diagnose. De diabetes-risicotest is te vinden op www.kijkopdiabetes.nl en is ook te verkrijgen bij onder meer de apotheek.

Hoger risico op diabetes door verpakkingsmateriaal?

We lopen mogelijk een hoger risico op diabetes door verpakkingsmateriaal. In verpakkingsmateriaal zit de chemische stof Bisphenol A (BPA) en nu blijkt uit een Amerikaans onderzoek dat BPA in verpakkingen voor eten en drinken mogelijk het risico verhoogt op hartziektes en diabetes bij volwassenen. De onderzoekers publiceerden het onderzoek in het internationale wetenschappelijke tijdschrift JAMA.

Het onderzoek van de wetenschappers toonde aan dat onder de 1500 onderzochte mensen de groep met de hoogste BPA-concentratie drie keer meer kans hadden op een hartziekte dan mensen met de laagste BPA-waarden.

Maagoperatie helpt tegen diabetes

Obese patiënten die een maagomleiding (ook bekend als gastric bypass) laten uitvoeren, vertonen dagen na de operatie al een drastische verbetering in hun bloedsuikerniveau. Dit is lang voor er enig gewichtsverlies merkbaar is.
Vooral patiënten met diabetes type 2 varen wel bij deze operatie, en het zou zelfs beter werken dan de normale behandeling voor dit type diabetes. De onderzoekers zijn opgetogen, en menen dat hun resultaten de behandeling van diabetes kan verbeteren.

Dubbele productie
De reden voor deze snelle verbetering in diabetes type 2, is dat de dunne darm zijn productie glucose na de maagverkleining verdubbelt. Het ligt dus niet aan de veranderende hormonen die eetlust, bloedsuikerspiegel en gewicht controleren zoals eerst werd gedacht.

“Het is duidelijk dat de darmen meer zijn dan een transitkanaal voor etensresten. Het is ook een belangrijke regulator voor het glucoseniveau in je bloed”, legt maagverkleiningsspecialist Francesco Rubino uit.

Lees verder op de website van DeMorgen

Uniek project voor Diabetes type I patiënten van start

Azivo en Diabetespoli MC Haaglanden initiëren een test met Freestyle Navigator glucosemeting
In samenwerking met Abbott Diabetes Care en Diabetespoli MC Haaglanden is Azivo Zorgverzekeraar een project gestart voor een specifieke groep Diabetes Mellitus type I patiënten. Met behulp van Freestyle Navigator wordt glucose gedurende 24 uur per dag real-time gemeten. De Navigator zou hierdoor bijdragen aan een aanzienlijke verbetering van de kwaliteit van leven voor deze groep patiënten.

Ernstige hypo´s voorkomen
Door de real-time glucose meting kan ontregeling van de bloedwaarde worden voorkomen. Dit heeft een beter gereguleerde diabetes tot gevolg. Doordat trends in het bloedsuikerverloop te zien zijn, kan de patiënt dalingen en stijgingen van de bloedsuiker beter en sneller onderkennen en hier sneller op anticiperen. Ernstige hypo en hyperglycaemiëen, waarvoor in veel gevallen een ziekenhuisopname noodzakelijk is, kunnen hierdoor worden voorkomen. Ook het risico op ongevallen tijdens autorijden of werk wordt aanzienlijk verkleind. Dit betekent voor de patiënt met type I diabetes een aanzienlijke verbetering van leven.

Betere kwaliteit van leven
Azivo is al enige tijd bezig met preventieprojecten voor patiënten met Diabetes type II. John van der Stel, accountmanager farmacie: ´De problemen rondom type II diabetes zijn door diverse instanties landelijk in kaart gebracht. Het is inmiddels bekend hoe dit type diabetes voorkomen kan worden en hoe klachten kunnen worden ingeperkt. Natuurlijk zijn we blij dat we deze groep patiënten inmiddels goed kunnen ondersteunen en adviseren, maar het zat ons niet lekker dat de groep type I patiënten buiten de boot vielen. We zijn daarom blij met de samenwerking van de diabetespoli MC Haaglanden en de firma Abbott. Enkele proefmomenten in het MCH hebben inmiddels de meerwaarde van de Navigator laten zien. Als deze proef goed blijkt te werken, kunnen we straks aan alle diabetespatiënten een betere kwaliteit van leven geven. En dat is waar Azivo altijd naar streeft.´

Voor de proef zijn door dr. Geelhoed, internist, en diabetesverpleegkundige mevrouw Krijgsman een aantal Azivo-verzekerden geselecteerd. Deze verzekerden gebruiken de speciale sensor een half jaar tot een jaar. In samenwerking met de firma Abbott, leverancier van Freestyle Navigator, zal het psychologisch welbevinden van de patiënten worden gemeten.
[Azivo]

Afvallen kort na diagnose type 2 verkleint de kans op complicaties

Mensen die in de anderhalf jaar na hun diagnose van diabetes type 2 gewicht verliezen, hebben daar nog jarenlang voordeel van. Zelfs als ze weer aankomen. Dat blijkt uit een Amerikaanse studie, gepubliceerd in het vakblad Diabetes Care.

In het onderzoek werden ruim 2.500 volwassenen met diabetes type 2 vier jaar lang gevolgd. Degenen die binnen anderhalf jaar na de diagnose gewicht verliezen, hadden na vier jaar twee keer zo vaak een betere bloeddruk en bloedsuikerwaarden als degenen die niet waren afgevallen.

Op zich is bekend dat afvallen een gezond effect heeft, maar het bijzondere van dit onderzoek is dat het goede effect ook nog doorwerkte als mensen inmiddels weer waren aangekomen. Dat is goed nieuws, want betere bloeddruk en bloedsuikerwaarden betekent minder kans op complicaties, zoals schade aan bloedvaten en zenuwstelsel.

De resultaten gelden voor mensen die bij de diagnose te zwaar waren, er zijn ook mensen die diabetes type 2 krijgen zonder dat ze overgewicht hebben. Maar de onderzoekers pleiten ervoor dat mensen met overgewicht zo snel mogelijk na de diagnose gewicht verliezen, dan hebben ze er later veel baat bij.
[DiabetesFonds]

CVZ: Verzekerde pakket diabeteszorg grotendeels toereikend

‘Pakketscan diabetes’ vergelijkt gevraagde, aangeboden en verzekerde zorg
In het verzekerde pakket zit het merendeel van de diabeteszorg die volgens richtlijnen nodig is en waar patiënten om vragen. Alle benodigde huisartsenzorg en medisch-specialistische zorg – en bijna alle bloedglucoseverlagende middelen – worden volledig vergoed. Wel lijkt de verzekerde diabeteszorg voor de ene groep patiënten toegankelijker dan voor de andere. Zo krijgen vrouwen minder zorg dan mannen en krijgen patiënten van Surinaamse, Turkse en Marokkaanse afkomst minder vaak de diabeteszorg die ze nodig hebben. Dit blijkt uit de Pakketscan diabetes – gevraagde, aangeboden en verzekerde zorg vergeleken, die het College voor zorgverzekeringen (CVZ) eind augustus aan de minister van VWS heeft aangeboden.

Het CVZ constateert dat het verzekerde pakket voor diabeteszorg grotendeels toereikend is. In het pakket zit namelijk het overgrote deel van de diabeteszorg die volgens richtlijnen nodig is en waar patiënten behoefte aan hebben. Sommige zorg wordt niet vergoed, ook al hebben mensen met diabetes daar wel behoefte aan. Aan het verzekerde pakket ontbreken bijvoorbeeld fysiotherapie en therapeutisch bewegen, bepaalde vormen van educatie of voorlichting, voetzorg en hulpmiddelen voor zelfcontrole.

Het verzekerde pakket aan diabeteszorg lijkt echter nog niet voor iedereen toegankelijk genoeg. In de praktijk krijgen mensen met diabetes niet alle zorg die ze nodig hebben en waarvoor ze ook via het basispakket verzekerd zijn. Zo komt het voor dat behandelaars controles overslaan, niet doorverwijzen of bepaalde medicijnen niet voorschrijven. Bovendien zijn er aanwijzingen dat vrouwen minder diabeteszorg krijgen dan mannen; er is minder aandacht voor hun seksuele problemen en voor de risico’s van hart- en vaatziekten.

Ook mensen van Surinaamse, Turkse en Marokkaanse afkomst lijken niet altijd de diabeteszorg te krijgen die ze gezien hun etnische achtergrond nodig hebben. Ze ontvangen dezelfde zorg als andere patiënten, maar de resultaten daarvan zijn minder goed.

Dit lijkt voor een deel te komen door onvoldoende aandacht voor etnische verschillen en sekse in wetenschappelijk onderzoek, richtlijnen en standaarden. Mensen van Turkse, Marokkaanse en Surinaamse afkomst krijgen twee tot vier keer zo vaak diabetes als autochtone Nederlanders, en Hindoestaanse Surinamers nog vaker.

Diabetes
Diabetes is een van de meest voorkomende chronische ziekten in Nederland: bij 700.000 mensen is diabetes gediagnosticeerd, en elk jaar komen daar 70.000 mensen bij. Bovendien zijn er naar schatting ook nog 250.000 mensen die diabetes hebben zonder het te weten. In 2003 werd in Nederland 735 miljoen euro uitgegeven aan diabeteszorg. Daarvan is 45 procent uitgegeven aan genees- en hulpmiddelen, 27 procent aan ziekenhuiszorg en 13 procent aan verpleging en verzorging.

Pakketscan
De Pakketscan diabetes vergelijkt gevraagde, aangeboden en verzekerde diabeteszorg en is het resultaat van een nieuw type onderzoek naar het pakket van verzekerde zorg: doorlichtingsonderzoek. Met dit type onderzoek beantwoordt het CVZ de vraag hoe toereikend en toegankelijk het verzekerde pakket is voor een bepaald indicatiegebied (in dit geval diabetes). Het CVZ doet dat door het pakket van verzekerde zorg, de zorgvraag en het zorgaanbod met elkaar te vergelijken.
[CVZ]