Toekomst: diabetesblaastest

In de toekomst wordt het misschien mogelijk om diabetes vast te stellen via een blaastest. Philips heeft een patent ingediend voor een apparaat dat door middel van een blaastest kan zien of ieman diabetes heeft.

Het “diabetesblaastest”-apparaat meet het gehalte koolmonoxide in de lucht die de persoon uitademt en extrapoleert hieruit het glucosegehalte in het bloed. Een teveel aan glucose stimuleert een enzym in het menselijk lichaam die ervoor zorgt dat er meer koolmonoxide geproduceerd wordt.

Of er daadwerkelijk in de toekomst een diabetesblaastest-apparaat in productie gaat, is nog niet bekend.

Geen verhoogde kans op botbreuken door insuline en hypoglycemica

Insuline en bloedsuikerverlagers (hypoglycemica) zorgen niet voor een verhoogde risico op botbreuken. Lange tijd werd gedacht dat deze middelen het gevaar van botbreuken met zich meebrengen, maar uit onderzoek blijkt nu dat op de lange termijn dit niet het geval is.

In het onderzoek zijn 83 diabetici met botbreuken en 249 controlepersonen bekeken. Er is geen enkel verband gevonden tussen het gebruik van bloedsuikerverlagers of insuline en de breuken. De studie heeft tien jaar geduurd.

Wel bleek dat mannen in de beginperiode van het medicijngebruik vaker botbreuken opliepen. Dit kan een gevolg zijn van de bloedsuikerverlagers, melden de onderzoekers. Het risico daarop is echter na een aantal weken verdwenen. Vrouwen bleken in de beginperiode geen verhoogd gevaar te lopen.

Onderzoek naar preventie suikerziekte

Afgelopen week is het Diabetes Onderzoek Centrum van het VU medisch centrum Amsterdam met een grootschalig wetenschappelijk onderzoek gestart naar een methode om hart- en vaatziekten en suikerziekte te voorkomen. In dit ‘Leefstijl Onderzoek West-Friesland’ wordt onderzocht hoe risicogroepen ongezonde gewoontes over boord kunnen zetten en werkelijk gezonder gaan leven. Univé Zorgverzekeringen maakt het onderzoek mede mogelijk.

In Nederland neemt het aantal mensen met hart- en vaatziekten en suikerziekte jaarlijks toe. Dit komt veelal omdat mensen te weinig bewegen, ongezond eten en roken. Door de leefstijl te verbeteren, wordt de kans op het krijgen van deze ziekten aanzienlijk kleiner. Omdat het erg lastig is gebleken om de leefstijl aan te passen, start het Diabetes Onderzoek Centrum samen met het VU medisch centrum Amsterdam een grootschalig wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van een methode om mensen hierbij te ondersteunen. De verwachting is dat het onderzoek een werkwijze oplevert die op landelijk niveau kan bijdragen aan het voorkomen van deze chronische ziekten.

Diabetesonderzoek ACCORD stopt wegens oversterfte

Een grote trial waarin drie manieren werden uitgetest om het risico op hart- en vaatziekten bij diabetici te verlagen is deels gestopt. Er vielen meer doden onder patiënten die normale bloedsuikerwaarden bereikten.

De zogeheten Accord-trial, met 10.251 deelnemers, is deels gestaakt; onder patiënten bij wie langs intensieve, medicamenteuze weg werd gestreefd naar een HbA1c-waarde van ongeveer 6 procent of lager vielen meer doden dan onder degenen die standaardtherapie kregen met een streefwaarde van rond de 7 procent. In de laatste groep constateerden de onderzoekers elf sterfgevallen per duizend individuen per jaar over een gemiddelde follow-upperiode van vier jaar. In de intensieve behandelgroep ging het om veertien sterfgevallen per duizend personen per jaar. In absolute getallen: 257 doden in de intensieve behandelgroep tegen 203 doden in de standaardgroep. Overigens waren de sterftecijfers in beide behandelgroepen relatief laag, terwijl de deelnemers aan dit onderzoek een hoog risico hadden op hart- en vaatziekten. Verder was de kans op een hartaanval kleiner bij mensen met de intensieve behandeling, maar de hartaanvallen die optraden, waren fataler. Daarmee overtrof het verhoogde risico de potentiële baten van de behandeling: voldoende reden om te stoppen.

De beide armen van de trial waarin intensieve methoden van bloeddrukverlaging en cholesterolverlaging met standaardbenaderingen worden vergeleken, gaan wel door.

De Accord-trial is in drie opzichten vernieuwend: niet eerder is nagegaan of drastisch verlagen van de bloedsuikerspiegel tot waarden zoals gezonde mensen die vertonen cardiovasculair gunstig uitpakt bij diabetes-type-2-patiënten. Ook is in dat opzicht nooit eerder gekeken naar patiënten die al een cardiovasculaire aandoening hebben of die zijn behept met verschillende risicofactoren. Ten derde waren de patiënten gemiddeld 62 jaar oud en gemiddeld al een jaar of tien bekend met de ziekte. In eerdere studies was dat niet het geval.

Om de bloedsuikerwaarden omlaag te krijgen, gebruikten de onderzoekers alle belangrijke medicijnen die daarvoor beschikbaar zijn (in verschillende combinaties en doseringen) waaronder metformine, rosiglitazon, pioglitazon en injecteerbare insuline. Tot op heden zou uit hun analyses niet zijn gebleken dat een van deze medicijnen of een combinatie daarvan verantwoordelijk is voor de oversterfte. Dus ook rosiglitazon (Avandia) niet, dat recentelijk nog in verband is gebracht met een verhoogd risico op myocardinfarct en cardiovasculaire mortaliteit.

Pikant is dat ruim tien jaar geleden, voor de komst van Avandia en verwante middelen, in een klein onderzoek onder 150 veteranen (Arch Intern Med 1997; 157 (16): 1802-17) ook al eens is geconstateerd dat meer hypoglycemische en cardiovasculaire events optraden in de intensieve behandelgroep waarin normale bloedsuikerwaarden werden nagestreefd, overigens zonder dat dit leidde tot meer sterfgevallen.

Guy Rutten, hoogleraar diabetologie aan het UMC Utrecht, kwalificeert de Accord-trial als ‘belangrijk’. Maar de uitkomsten hebben volgens hem geen gevolgen voor het Nederlandse beleid ten aanzien van diabetespatiënten. ‘Bij ons schrijven de richtlijnen niet voor dat patiënten onder een HbA1c van 7 procent moeten komen. Daar is immers geen evidence voor. Maar dokters die desondanks een lager getal nastreven, moeten zich nog maar eens achter de oren krabben.’
Hij is het eens met de Amerikaanse deskundigen dat er fysiologisch geen goede verklaring is voor de oversterfte. De mogelijkheid bestaat dat er bij de randomisatie iets is misgegaan, waardoor bij toeval in deze arm van de trial net wat slechtere patiënten zijn terechtgekomen dan in de andere, maar erg waarschijnlijk acht Rutten dat niet.
[Medisch Contact]

Bloedsuikerwaarde doorgeven via het internet

Diabetespatiënten controleren elke dag hun eigen bloedsuikerwaarde en vanaf 12 februari kunnen diabetespatiënten die onder behandeling zijn bij de IJsselmeerziekenhuizen op een heel nieuwe, veiliger en gemakkelijkere manier hun bloedsuikerwaarden doorgeven via internet.

De IJsselmeerziekenhuizen heeft speciaal voor haar diabetespatiënten een elektronisch diabetesdagboekje ontwikkeld. Met dit digitale dagboekje kunnen diabetespatiënten 24 uur per dag hun bloedsuikerwaarden aan het ziekenhuis doorgeven vanaf elke plek in de wereld. De patiënt krijgt dan de volgende werkdag van de medisch specialist of de diabetesverpleegkundige een advies. Ook kunnen zowel de patiënt als de arts en verpleegkundige op elk gewenst moment het complete overzicht van alle bloedsuikerwaarden bekijken.

Kids Chain For Diabetes

Kids Chain For DiabetesKids Chain for Diabetes, een onderdeel van de Care Cure Science Foundation, is een uniek initiatief in het Jaar van de Kinderdiabetes volgend op een VN resolutie.

Kids Chain stimuleert kinderen met diabetes zelf aan de slag te gaan; zelfwaarde te vergroten door zelf spelers op het gebied van gezonde voeding, sport, gezondheidszorg en diabetes bij hun acties te betrekken; met als doel onderzoek, kennis en beleid op het gebied van kinderdiabetes te bevorderen. Minister Rouvoet gaf reeds de aftrap.

De Kids van Kids Chain for Diabetes renden reeds de Athens Classic Marathon in Griekenland en zullen het gehele jaar 2008 deelnemen aan diverse hardloopevenementen (zie evenementen). Zij laten zien dat diabetes een uitdaging in plaats van een belemmering kan zijn. Het bleek voor de Kids direkt motiverend om op een positieve wijze in de belangstelling staan, op het Jeugdjournaal hun verhaal te vertellen, internationaal ondersteund te worden (ISPAD, IDF, Internationale kinderen) en een prestatie van topniveau te leveren.

Meer informatie op de website van Kids Chain For Diabetes

Diabetes komt vaker voor bij luie katten

Ook katten kunnen diabetes krijgen. En katten die uitsluitend binnenshuis leven of inactief zijn, hebben een verhoogde kans op het ontwikkelen van suikerziekte (diabetes mellitus). Het eten van koolhydraatrijk voedsel, vaak als boosdoener aangewezen, lijkt echter geen invloed te hebben op de ontwikkeling van de ziekte. Dat is de conslusie van het promotie-onderzoek van dierenarts Lars Slingerland aan de Universiteit Utrecht.

Lichaamsbeweging
Slingerland onderzocht oorzaken die het ontstaan van diabetes zouden kunnen versterken. Hij vergeleek het voedings- en bewegingspatroon van gezonde katten met dat van katten met suikerziekte. Het blijkt dat inactieve katten en katten die uitsluitend binnenshuis leven, een grotere kans op suikerziekte hebben. Slingerland adviseert dan ook om er vooral voor te zorgen dat katten veel spelen en bewegen zodat ze niet dik worden.

Koolhydraatrijke voeding
Het droogvoer dat tegenwoordig aan katten wordt gegeven bevat veel meer koolhydraten dan blikvoer of hun oorspronkelijke, natuurlijke dieet van vogeltjes en muizen. Toch vond Slingerland geen verschil tussen het voeren van droog- of blikvoer. Daarmee vond hij ook geen bevestiging dat koolhydraatrijke voeding de ontwikkeling van suikerziekte in de hand werkt.

Volkoren producten aanbevolen om diabetes te voorkomen

Het gebruik van voeding rijk aan volkorenproducten verlaagt de kans op het ontstaan van type-2-diabetes. Dit blijkt uit een nieuw overzicht van het onderzoek op dit terrein dat epidemioloog/voedingsdeskundige Marion Priebe van het Universitair Medisch Centrum Groningen heeft gedaan. Er is echter nader, zogeheten gerandomiseerd onderzoek nodig voordat de wetenschap een causaal verband kan bevestigen. Onderzoekster Priebe pleit dan ook voor het doen van dergelijk gespecificeerd vervolgonderzoek. Zij publiceert hierover in de gerenommeerde Cochrane Library.

In de laatste decennia is er een daling in de consumptie van volkorenproducten, terwijl er ook een toename van type-2-diabetes is. Dit leidde tot de theorie dat er een verband tussen beide zou kunnen bestaan.

Minder risico
Priebe heeft in haar literatuurstudie één klinisch onderzoek en 11 prospectieve studies bestudeerd. In al deze onderzoeken werd het verband onderzocht tussen het gebruik van volkoren producten en het ontstaan van type-2-diabetes. De prospectieve studies lieten consequent een daling zien in het risico op deze ziekte bij mensen die veel volkoren producten gebruikten. In deze studies worden populaties zonder diabetes gedurende lange perioden gevolgd. Bewijsmateriaal dat afkomstig is van dit soort onderzoeken wordt wetenschappelijk gezien zwakker geacht dan dat van gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken. Dit omdat de invloed van andere leefstijlfactoren die het ontstaan van diabetes kunnen beïnvloeden, niet helemaal uitgesloten kan worden. In gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken, die veel moeilijker uit te voeren zijn, kan men deze invloeden op het ontstaan van de ziekte wel uitsluiten.

Belang uitkomsten
Type-2 diabetes komt inmiddels vaak voor. Voeding is een van de weinige risicofactoren die mensen zelf kunnen beïnvloeden. Daarom is het volgens Priebe belangrijk om precies te weten welk soort voeding kan bijdragen tot preventie van diabetes. Deze kennis kan helpen om aanbevelingen voor gezonde voeding te verbeteren en om de gunstige bestanddelen in deze voedingsmiddelen te identificeren. Nieuwe rassen van landbouwgewassen en nieuwe voedingsmiddelen kunnen ontwikkeld worden en worden verrijkt met deze bestanddelen.

Nader onderzoek
Priebe vindt dat dit overzicht een belangrijk probleem in voedingsonderzoek duidelijk maakt. “In het voedingsonderzoek is sprake van een groot tekort aan gerandomiseerde gecontroleerde studies die nodig zijn om evidence-based aanbevelingen voor gezonde voeding te doen”. Een reden voor dit tekort in verband met het ontstaan van type-2 diabetes is de lange tijdsperiode tot het ontstaan van de ziekte. Het is dringend nodig fysiologische factoren, de zogeheten ‘biomarkers’, te vinden die het ontstaan van diabetes in een vroeg stadium betrouwbaar kunnen voorspellen. Dit kan de duur van de studies verkorten.

Cochrane Library
De Cochrane Library is een elektronische database van de Cochrane Collaboration. Dit is een onafhankelijke internationale organisatie die als doel heeft up to date en correcte informatie over gezondheidseffecten van behandelingen beschikbaar te stellen. In systematische overzichtsonderzoeken worden “evidence-based” conclusies getrokken over medische interventies nadat zowel de inhoud als de kwaliteit van bestaande medische onderzoeken op gebied van een bepaald onderwerp zijn overwogen.
[UMCG]