In een nieuwe studie wordt het meest overtuigende bewijs tot nu toe geleverd voor de veronderstelling dat een maagverkleining zoals uitgevoerd bij obesitaspatiënten, diabetes kan genezen. Volgens de Australische onderzoekers hadden patiënten bij wie een maagverkleining uitgevoerd was een vijf keer grotere kans op genezing van hun diabetes binnen twee jaar dan patiënten die de gewone diabetes-behandeling kregen. De meeste patiënten die een operatie ondergingen, konden uiteindelijk stoppen met de diabetes-medicatie en hadden normale bloeduitslagen. De maagverkleining die uitgevoerd was, bestond uit het aanbrengen van een maagband. Een zogenaamde ‘gastric bypass’ zou zelfs tot nog betere resultaten leiden, met een vermindering van de diabetes in slecht enkele dagen tot een maand, aldus Ziekenhuis.nl

Deskundigen op het gebied van diabetes vinden dat een dergelijke operatie geschikt kan zijn voor bepaalde diabetespatiënten met overgewicht, maar verder onderzoek is nodig om te bepalen hoe lang het goede resultaat aanhoudt en welke patiënten er het meeste baat bij hebben. De operatierisico’s moeten goed afgewogen worden tegen de bijwerkingen van diabetesmedicatie en de gezondheidsrisico’s die diabetes op de lange termijn met zich meebrengt. Alle experts zijn het er unaniem over eens dat operaties tegen overgewicht, zoals de maagverkleining, sowieso niet toegepast mogen worden bij diabetespatiënten die geen overgewicht hebben.

Onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) zijn er in geslaagd om uit de pancreas van volwassen muizen cellen te isoleren die insulineproducerende cellen kunnen vormen. Als die cellen ook in de pancreas van mensen voorkomen, is dat goed nieuws voor diabetespatiënten die onvoldoende insuline aanmaken omdat ze een tekort aan insulineproducerende cellen hebben. Dat laat de VUB weten.

Insuline
De stof insuline is nodig in ons lichaam om suiker, onze primaire energiebron, uit het bloed in onze cellen te loodsen. Wanneer er geen of te weinig insuline geproduceerd wordt in de pancreas raakt de suiker niet in de cellen, en stijgt het suikergehalte in het bloed, wat aanleiding geeft tot allerlei complicaties. Dat is wat gebeurt bij diabetespatiënten.

Pancreas van muizen
De onderzoekers hebben nu ontdekt dat er in de pancreas van volwassen muizen cellen aanwezig zijn die kunnen aanleiding geven tot cellen die insuline produceren, de zogenaamde betacellen. Het onderzoek daarvoor verliep in twee fasen. Eerst werd bij volwassen muizen weefselschade toegebracht aan de pancreas, om het proces dat zorgt voor de activering van “voorlopercellen”, de voorlopers van insulineproducerende cellen, te stimuleren. Die cellen zijn namelijk moeilijk te activeren.

Cellen isoleren
Vervolgens werden die voorlopercellen gemerkt, zodat de onderzoekers de cellen konden opsporen en isoleren. Daaruit bleek dat er wel degelijk voorlopers van betacellen aanwezig zijn in de pancreas van volwassen muizen.

Nu moet er verder onderzoek gedaan worden om na te gaan of de voorlopercellen ook in de pancreas van volwassen mensen aanwezig zijn. Als dat het geval is, moet nog worden nagegaan op welke manier of via welke factoren ze tot goed functionerende insulinecellen kunnen worden omgezet.

Schade
“Streefdoel is om door behandeling met die factoren de voorlopercellen te activeren zonder dat er daarvoor eerst schade moet worden toegebracht aan de menselijke pancreas”, legt professor Harry Heimberg uit. Hij wijst erop dat het toebrengen van weefselschade een vrij ingrijpende actie is.

Vermenigvuldigen
Als blijkt dat de voorlopercellen ook aanwezig zijn in de pancreas van volwassen mensen, en als de nodige activeringsfactoren gevonden worden, zou dat ertoe kunnen leiden dat de cellen in het lab vermenigvuldigd kunnen worden, waarna ze weer ingeplant kunnen worden. Hoewel Heimberg erop wijst dat dat nog niet voor de nabije toekomst is, houden de resultaten wel hoop in voor de toekomst van betaceltransplantaties.

Tekort aan donororganen
Nu kan transplantatie nog maar bij weinig patiënten worden toegepast door het grote tekort aan donororganen, zeggen de onderzoekers. Het onderzoek kan een eerste aanzet zijn om transplantatie op grotere schaal mogelijk te maken. Belangrijk daarbij is dat er samengewerkt wordt met immunologen, aangezien transplantatie erg nauw verbonden is met de studie van het immuunsysteem. Dat is ook wat gebeurt binnen het kader van het VUB-onderzoek.

Speciaal voor diabetici komt het sportmerk X-Socks met een speciale sok, de Air Force 1, op de markt. De sokken bevatten zilver en zijn bedoeld voor patienten met diabetes type 2 om zo voetbeschadiging te voorkomen. Zilver heeft een genezende en desinfecterende werking heeft op de huid, aldus diverse kranten vandaag.

Diabetespatienten hebben vaak last van voetbeschadiging. De zenuwuiteinden zijn dan beschadigd (neuropathie) en hierdoor is de voet minder gevoelig, daardoor ontstaat letsel en worden wondjes slecht waargenomen.

De sokken van X-Socks hebben een polyamide kern en een oppervlakte van 99 procent puur zilver. Daardoor is minimaal 80 procent van de voetzool continu in aanraking met het pure zilver. Zo worden de kleinste wondjes gedesinfecteerd en infecties vermeden.

Het Europese Geneesmiddelenagentschap (EMEA) in Londen heeft een persbericht uitgebracht om aan te kondigen dat de veiligheidsinformatie van Avandia (rosiglitazon), Avandamet (rosiglitazon/metformine) en Avaglim (rosiglitazon/glimepiride) zal worden aangepast.

Het EU Wetenschappelijk Comité voor Geneesmiddelen voor gebruik bij de mens (CHMP), waarin het CBG vertegenwoordigd is, neemt een nieuwe waarschuwing op dat het gebruik van rosiglitazon in patiënten met ischaemische hartaandoeningen en/of perifere arteriële aandoeningen niet aanbevolen wordt.

Ook zal er een nieuwe contra-indicatie worden toegevoegd: rosiglitazon mag niet gebruikt worden bij patiënten met een acuut coronair syndroom (zoals angina pectoris of myocard infarct) omdat de veiligheid en effectiviteit van rosiglitazon in deze patiëntengroep niet is aangetoond in klinische studies.
[College ter Beoordeling van Geneesmiddelen]

Gerelateerd
- Diabetesmiddel Avandia weer gevaarlijk bevonden
- Avandia en Actos verdubbelen risico op hartziekten
- Hoger risico op hartaanval door diabetesmedicijn

De Nederlandse Hartstichting, het Diabetes Fonds en de Nierstichting investeren samen drie miljoen euro om hart- en vaatziekten, diabetes en nierziekten aan te pakken. De drie aandoeningen hebben veel met elkaar te maken. Daarom willen de fondsen mensen met een verhoogd risico vroeger opsporen en behandelen. De actie heet LekkerLangLeven.

Minister Klink (VWS) is blij met het initiatief van de fondsen: “De plannen zijn in lijn met de kabinetsvisie op gezondheid en preventie en een bewijs dat samenwerking loont. Een aanzienlijk deel van de ziektelast wordt veroorzaakt door het eigen ongezonde gedrag van mensen, zoals roken, drinken en overgewicht. Het is goed dat de fondsen elkaar hebben gevonden in de strijd hiertegen en gebruik maken van de mogelijkheden voor vroege opsporing en preventie van deze ziekten.”

De drie fondsen willen met het preventieprogramma LekkerLangLeven bij burgers, professionals en de overheid aandacht vragen voor het grote maatschappelijke probleem van de ongezonde leefstijl.
[Persbericht Diabetes Fonds, Hartstichting en Nierstichting]

Suikerpatienten zouden standaard statinen (cholesterolverlagers) moeten krijgen, want door de statinen gaat het risico op een hartinfarct of beroerte sterk omlaag. Dit blijkt uit een Brits/Australisch onderzoek onder 19.000 patiënten met diabetes type 1 en 2, aldus GezondheidsNet.

Volgens de wetenschappers zouden statines deel uit moeten maken van de standaardbehandeling van diabetes. Dit zou op termijn de zorgkosten omlaag kunnen brengen en suikerpatienten lopen minder complicaties op.

Vorig jaar kwamen statinen negatief in het nieuws, omdat ze spierafbraak als bijwerking zouden hebben. Dit komt echter zelden voor, zo zeggen deskundigen.

Diabetesvereniging Nederland (DVN) start een eigen onderzoek naar het hanteren van protocollen bij prikken van bloedglucosewaarden door zorginstellingen. De DVN start dit onderzoek gezien de grote onrust die is ontstaan bij mensen met diabetes nadat verschillende zorgcentra niet-steriele naaldjes in prikpennen hebben gebruikt bij grote groepen patiënten.

Het vermoeden bestaat dat momenteel diverse handleidingen en protocollen worden gebruikt. De DVN wil dat patiënten zich zonder angst voor besmettingsgevaar kunnen laten prikken. Zo nodig brengt de DVN een eigen veiligheidschecklist naar buiten voor patiënten die geprikt worden bij een zorgcentrum.

De DVN zal zo’n 25 zorginstellingen door heel Nederland benaderen om van hen het prikprotocol te ontvangen. Deze zullen worden vergeleken en de resultaten hiervan worden binnen enkele weken naar buiten gebracht. Daarbij zullen 50 leden van de DVN worden benaderd met de vraag wat hun ervaringen zijn bij het prikken van de bloedglucosewaarden door zorginstellingen.

Vorige maand kwam aan het licht dat er bij Zorgcentrum De Spil in Almere maandenlang bloed is geprikt met een pen die alleen voor thuisgebruik geschikt is. Daardoor bestond het risico dat bij verschillende mensen met dezelfde naald is gebruikt, waardoor besmetting op zou kunnen treden. Zoals gisteren bekend werd gemaakt, zijn in de Van Mesdagkliniek in Groningen vijf bewoners besmet geraakt met het hepatitis B- en C virus. Dit is gebleken uit tests die zijn gehouden onder de patiënten. Ook hier was gebleken dat op foutieve wijze gebruik is gemaakt van een prikpen. Dit brengt het aantal bemettingsgevallen op zeven; twee ouderen zijn in Rotterdam besmet geraakt na foutieve handelingen door het verplegend personeel.

Eerder deze week maakte de DVN nog bekend, opgelucht te zijn over het uitblijven van besmettingen als gevolg van het foutief prikken in De Spil. Hoe de foutieve handeling in de Van Mesdagkliniek tot stand is gekomen, is nog niet bekend.

Maarten Ploeg, directeur van de DVN, spreekt zijn ongerustheid uit: “Uiteraard steunen wij alle mensen met diabetes die ongerust zijn over de prikmethodes van zorginstellingen. Ten slotte worden dagelijks door heel Nederland mensen met diabetes geprikt voor hun bloedglucosewaarden. Als DVN willen wij dat dergelijke praktijken niet meer voorkomen en daarom doen we nu deze steekproef. Mocht hieruit blijken dat in meer zorginstellingen op de verkeerde wijze wordt geprikt, dan zijn direct maatregelen nodig. Bijvoorbeeld een verplicht protocol dat geldt voor de gehele zorg. Ten slotte wordt door heel Nederland ook al op basis van een protocol de bloeddruk opgemeten.”

Opvang verontrusten
Ploeg benadrukt dat de DVN klaarstaat om verontruste mogelijk gedupeerden op te vangen. Mochten mensen onzeker zijn over de wijze waarop zij zijn geprikt, adviseert de DVN het volgende:

Neem contact op met de locatie waar men geprikt is, vraag of het prikken veilig is gebeurd (d.w.z. met de juiste prikpen en een nieuwe naald). Indien dat niet het geval is, eis dan een volwaardige bloedtest die rekening houdt met de incubatietijd van mogelijke besmettingen. Mochten er onduidelijkheden of problemen optreden, neem dan contact op met de Inspectie voor de Gezondheidszorg: 088 – 1205000. Op de website van deze instelling staat uitgebreid advies over hoe te handelen (www.igz.nl). En uiteraard kunnen diabetici ook contact opnemen met de Diabetesvereniging Nederland: e-mail info@dvn.nl.

De Nederlandse Diabetes Federatie, waar de DVN lid van is, onderschrijft het belang van deze actie.

Het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb gaat vanaf volgende maand alle orale middelen die gebruikt worden voor de behandeling van diabetes mellitus type 2 op bijwerkingen controleren. Voor de uitvoering van het onderzoek is Lareb een samenwerking aangegaan met de Diabetes Vereniging Nederland (DVN).

In Zuidoost-Brabant (regio Eindhoven) is een bijzonder onderzoek naar preventie van diabetes gestart. Diabetes type 2 dat ook wel ouderdomsdiabetes wordt genoemd, wordt een steeds groter probleem in Nederland. Dit staat te lezen bij de Omroep Brabant.

In ons land zijn 800.000 mensen met diabetes, waarvan 85 tot 90% type 2 heeft. Elk jaar komen er 65.000 nieuwe gevallen bij. 200.000 mensen weten niet eens dat ze diabetes hebben.

De term ouderdomsdiabetes klopt niet meer. Mensen krijgen het op steeds jongere leeftijd. Ook veertigers en vijftigers, maar er zijn ook kinderen die het al krijgen. Diabetes type 2 is een ziekte die sterk samenhangt met overgewicht en dat komt in Nederland ook steeds meer voor. en we krijgen in Nederland, door onze levensstijl, steeds vaker te maken met overgewicht. Een gezondere leefstijl kan een hoop ellende voorkomen worden.

Vanuit veertien huisartsenpraktijken in Eindhoven, Deurne, Son en Breugel, Geldrop, Helmond en Valkenswaard zijn 15.000 personen van 40 tot 70 jaar oud aangeschreven. Zij hebben een korte vragenlijst ontvangen, waarmee het risico op diabetes type 2 kan worden ingeschat. Bij een verhoogd risico zullen zij via via een gesprek met hun eigen huisarts worden geadviseerd met het project mee te doen. De initiatiefnemers hopen op duizend deelnemers.

Vrouwen die zwangerschapsdiabetes hebben gehad, hebben vijftig procent kans om binnen vijf jaar na de bevalling diabetes type 2 te krijgen. Zwangerschapsdiabetes ontstaat wanneer een vrouw in verwachting is en verdwijnt meestal weer na de bevalling.

Volgens Harold de Valk, internist in het Universitair Medisch Centrum (UMC) in Utrecht, is het belangrijk dat deze vrouwen in de eerste jaren na hun zwangerschap regelmatig getest worden op diabetes.