De Verenigde Naties nemen vandaag een resolutie aan over diabetes. De VN heeft de ziekte hoog op de agenda gezet. Wereldwijd bestaat er bezorgdheid over de toename van het aantal mensen met suikerziekte, als gevolg van een ongezond eetpatroon en overgewicht.

Met name in de ontwikkelende landen India en China vormt diabetes een levensgroot probleem. Nergens ter wereld zijn er meer patiënten dan daar. Meneer Li is 58 jaar, maar oogt zichtbaar ouder door zijn zware suikerziekte. Afgelopen jaren kwam daar een ernstige nieraandoening bij. Een transplantatie is onvermijdelijk.

Volgens meneer Li zit diabetes ‘in de familie’. Zijn vader had ‘t, zijn oom, en ook zijn nicht. Maar als we vragen naar zijn kleinzoon, blijkt erfelijkheid niet de enige oorzaak. Het jochie is twaalf jaar oud, nog geen 1 meter 50 lang, maar weegt al zeventig kilo.

Rijkeluisziekte
Opa en oma Li houden ervan om hun kleinkind te verwennen. Snoep, cola, McDonald’s. Er is nu immers geld voor. “Vroeger, voor de revolutie, hadden we niets. Elke dag aten we granen of kaf. Zonder vis en vlees kreeg je heus geen diabetes hoor.” Opa Li moet toegeven, het is een rijkeluisziekte.

Het laat zich eenvoudig raden dat de snel groeiende welvaart de oorzaak is van de diabetescrisis in China. Mensen eten meer en bewegen minder. Bovendien roken bijna alle Chinese mannen, wat het risico van suikerziekte ernstig vergroot. De schuld ligt, als je dat zo kan zeggen, bij het westen.

Door films en reclames is de Amerikaanse en Europese levensstijl in korte tijd enorm populair geworden. Welgestelde Chinezen wonen steeds vaker in westers ingerichte appartementen, ze rijden in Duitse bolides en dragen kleding van de Europese modehuizen. En daar komt ook een ongezonder eetpatroon bij.

Verklaring
De van oorspong gevarieerde en gezonde Chinese keuken verliest steeds meer terrein aan biefstuk en frites, de lunch bestaat uit hamburgers en pizza.

Chen Wei is diabetesexpert van het Xie He Ziekenhuis in Peking en heeft een medische verklaring voor de steeds dikker wordende Chinezen. “Lange tijd waren we een arm land. Er was weinig eten en onze lichamen verteerden daardoor alles wat we maar aan voedingsstoffen binnenkregen.”

“Maar door de economische groei van de afgelopen twintig jaar hebben we nu ineens voedsel te over. We eten meer, maar onze lichamen zijn onveranderd en zijn nog steeds gewend om alles te absorberen. Dat noemen wij het economische gen”, legt Wei uit.

Gouden generatie
Chens afdeling in het ziekenhuis wordt met de dag drukker: “We maken ons grote zorgen over deze snel groeiende ziekte in China. De leeftijd wordt ook steeds lager. Was diabetes vroeger typisch een klacht van mensen tussen de 55 en 65, tegenwoordig ligt de leeftijd tien jaar lager.”

“Dat zijn mensen in de bloei van hun leven en carrière, de gouden generatie. Deze aandoening is dus niet alleen een ramp voor de volksgezondheid, maar ook voor de economie van ons land.”

Volgens de meest recente cijfers van het Ministerie van Gezondheidszorg telde het land 20 miljoen diabetespatiënten in het jaar 2002. Maar dokter Chen schat dat aantal nu veel hoger in. “Wij gaan uit van 40 miljoen geregistreerde patiënten. En dat zijn alleen de mensen, die daadwerkelijk wéten dat ze ziek zijn.”

Platteland
Want ondanks veelvuldige pogingen van de overheid om de ziekte onder de aandacht te brengen, zijn vooral op het platteland veel mensen zich niet bewust dat ze diabetes hebben.

Ze worden te weinig geïnformeerd door artsen, die bovendien niet voldoende aanwezig zijn of zelf ook niet goed weten wat de symptomen van de ziekte zijn.
[NOS]

Veranderingen in leefstijl, zoals meer bewegen en gezonde voeding, kunnen diabetes type 2 -vroeger ouderdomssuiker genoemd- helpen voorkomen of uitstellen. Dr. Eva Corpeleijn promoveerde aan de Universiteit Maastricht op onderzoek naar het mechanisme achter dit leefstijleffect.

Leefstijl kan volgens Corpeleijn op diverse manieren de stofwisseling verbeteren. Zo leidt gewichtsverlies tot een verbeterd vermogen van spieren om na de maaltijd om te schakelen van verbranding van vetten naar verbranding van suikers. Ook kunnen spieren bij gewichtsverlies beter vetten verbranden tijdens het vasten (voor een maaltijd) en worden ze gevoeliger voor het hormoon insuline, zodat de suikerspiegel na een maaltijd laag blijft.

Het lichaam streeft er altijd naar de bloedsuikerspiegel laag te houden, om schade aan bloedvaten en zenuwstelsel te voorkomen.

Gewichtsverlies heeft ook effect op de afgifte van de stressfactor interleukine-6 door spieren aan het bloed. Mannen die op het punt staan ouderdomssuiker te ontwikkelen, bleken met name na de maaltijd veel van deze stof te produceren. Na aanzienlijk gewichtsverlies was deze afgifte weer verdwenen, mogelijk als gevolg van een verbeterde regulering van de vetverbranding in de spier.

Het onderzoek van Corpeleijn maakte deel uit van de SLIM studie (Studie naar Leefgewoonten Interventie en Gestoorde glucose tolerantie Maastricht). In het kader van dit onderzoek volgde een grote groep mensen in het voorstadium van type 2 diabetes een gecombineerd voedings- en beweegprogramma om suikerziekte te voorkomen of uit te stellen.
[Reformatorisch Dagblad]

In Zweden is met succes een eerste proef gedaan met een metertje dat continu de bloedglucose meet. De deelnemers aan het onderzoek hadden type 1 diabetes die moeilijk te reguleren was. De meter waarschuwde hen wanneer de bloedglucosespiegel te hoog of te laag werd.

Aan het Zweedse onderzoek deden 81 volwassenen en 81 kinderen met type 1 diabetes mee. Ze waren geselecteerd omdat ze moeilijk in te stellen waren ondanks intensieve insulinebehandeling. Dat betekende dat ze vaak last hadden van een te hoge of te lage bloedglucosespiegel. De groep werd door loting verdeeld in drie groepen: twee behandelgroepen en een controlegroep.

De behandelgroepen kregen een experimentele glucosemeter die via een geïmplanteerd metertje continu de bloedglucose mat. Sommige mensen droegen hem voortdurend, anderen drie dagen om de twee weken. Bij te lage of te hoge bloedglucosewaarden gaf het metertje een alarmgeluid. De proefpersonen konden dan actie ondernemen om hun bloedglucosespiegel te corrigeren.

Aan het eind van de proef, na drie maanden, had 50 procent van de deelnemers die de meter continu hadden gebruikt een flinke verbetering van de glucosespiegel (daling van het HbA1c met 1 procent). Dezelfde daling had 37 procent van de drie-dagengroep tegenover 15 procent van de controlegroep die aan normale zelfcontrole had gedaan.
Een kwart van de continu-groep had zelfs een daling van 2 procent, tegenover 9 procent in de drie-dagengroep en 4 procent in de controlegroep.

De meter is nog niet op de markt verkrijgbaar want meer onderzoek en technische ontwikkeling van het apparaat is nodig. Maar het is een veelbelovende eerste proef.
[Diabetesfonds]

Op 5 december publiceerde de Internationale Diabetes Federatie (IDF) de nieuwe internationale cijfers over diabetes. De aantallen zijn schrikbarend en hoger dan verwacht: 246 miljoen mensen in de wereld hebben diabetes.

Bijna de helft van de 246 miljoen mensen met diabetes is tussen de 40 en 59 jaar. Het merendeel heeft type 2 diabetes. Ook de voorspellingen zijn alarmerend: als de huidige trend zich voortzet en er wordt niets aan gedaan, hebben over twintig jaar 380 miljoen mensen diabetes.

De IDF noemt als belangrijkste reden voor de diabetesexplosie economische veranderingen en de daaruit volgende veranderingen in levensstijl.

Internationaal roepen diabetesorganisaties iedereen op tot het tekenen van een internationale diabetespetitie om het diabetesprobleem aan te pakken. Teken ook, op www.diabetespetitie.nl
[Diabetesfonds]

In een elf jaar durende studie waarin 28.812 vrouwen van boven de vijftig betrokken waren, bleek het drinken van koffie omgekeerd evenredig gerelateerd te zijn aan het risico op ouderdomsdiabetes. Het drinken van cafeïnevrije koffie bleek in dit verband gunstiger dan gewone koffie.

Via zeer uitgebreide vragenlijsten op het gebied van voeding moesten 126 vragen beantwoord worden naar risicofactoren, werd informatie verzameld. De consumptie van koffie werd in vijf categorieën ingedeeld: 0; minder dan 1; 1 tot 3; 4 tot 5 en minstens 6 koppen per dag. In de periode van 11 jaar werden 1418 gevallen van suikerziekte geregistreerd.

Statistische analyses met correcties voor storende factoren gaven als uitkomst 22% lager risico op het krijgen van ouderdomsdiabetes bij vrouwen die tenminste 6 koppen koffie per dag dronken, vergeleken met zij die 0 koppen dronken. Vrouwen die tenminste 6 koppen cafeïnevrije koffie dronken hadden 33% lager risico.
Vermoed wordt dat de antioxidanten in de koffie en niet de cafeïne de gevonden beschermende factor zijn.
[Ortho]

Diabetespatiënten die zelf hun bloedsuikerspiegel actief controleren, hebben 50 procent minder kans te overlijden aan hun ziekte. Ook lopen ze 30 procent minder kans op amputaties en complicaties als blindheid en hart- en nierfalen. Dat blijkt uit een groot epidemiologisch onderzoek door het Duitse Diabetes Centrum in Düsseldorf.

Volgens Stephan Martin van het centrum tonen de uitkomsten aan dat het nut van zelfcontrole en zelfregulatie voor mensen met diabetes type 2 ‘onomstotelijk’ is.

Diabetes type 2 staat ook wel bekend als ouderdoms- of welzijnsdiabetes. Daarbij
maakt het lichaam meestal nog wel zelf insuline aan, maar niet genoeg. Of de insuline kan zijn werk niet meer goed doen, doordat het lichaam ongevoelig is voor insuline. Er wordt dan onvoldoende glucose uit het bloed gehaald. Daarnaast zijn de vetstofwisseling en bloeddruk vaak ontregeld. Door zelf met een bloedprikje en een electronisch meetapparaatje de bloedwaarden te controleren, weet de patiënt precies waar hij aan toe is en kan hij medicijnen nemen of iets eten om de waarden weer op peil te brengen.

Volgens de Duitse onderzoekers maakt kennis over de glucosewaarden zichtbaar,
hoe gedrag het verloop van de ziekte beïnvloedt. Het ministerie van Volksgezondheid schat in dat 800.000 mensen diabetes hebben. Van die groep weet een kwart miljoen dat zelf niet. Als de stijging van de laatste jaren aanhoudt, dan overschrijdt het aantal diabetespatiënten over drie jaar in Nederland zelfs de grens van één miljoen. De meeste van hen lijden aan type 2 dat wordt veroorzaakt door overgewicht. Steeds meer jonge mensen en zelfs kinderen lijden aan de
ziekte.
[AD]