Vorige week publiceerden zowel The Lancet als The New England Journal of Medicine op hun websites de uitkomsten van trials met twee medicijnen voor patienten met een verhoogde kans op het krijgen van diabetes type II.
In The Lancet rapporteerde het team van de zogeheten DREAM-trial Diabetes Reduction Assessment with ramipril and rosiglitazone Medication de effecten van het geneesmiddel rosiglitazon (Avandia) op de incidentie van diabetes type II bij mensen (N=5269) met een verhoogd risico daarop – zij hadden een verlaagde glucosetolerantie. De helft van de groep kreeg een placebo, de anderen gedurende een periode van drie jaar dagelijks 8 mg rosiglitazon. Deze interventie reduceerde de incidentie van diabetes.
De auteurs rekenen voor dat op elke 1000 mensen die gedurende drie jaar rosiglitazon krijgen, ongeveer 144 gevallen van diabetes worden voorkomen. Ook de mortaliteit vermindert. Maar het middel had geen noemenswaardig effect op cardiovasculaire maten. Zoals vaker gerapporteerd in onderzoek met medicatie van het type waartoe rosiglitazon behoort (een thiazolinedion-preparaat), constateerden de onderzoekers ook nu vasculaire en renale effecten (die ook de geringe bloeddrukverlaging kunnen verklaren) die in enkele gevallen leidden tot niet-fataal congestief hartfalen.
Tegelijkertijd verschenen in NEJM van de hand van hetzelfde team de resultaten van een trial met de ACE-remmer ramipril. Uit eerdere studies is gebleken dat middelen die aangrijpen op het renine-angiotensinesysteem bij mensen met hypertensie of cardiovasculaire ziekten het risico op diabetes verminderen. Ramipril blijkt die werking echter niet te hebben. Gedurende een periode van drie jaar leidt gebruik ervan niet tot een significante reductie van de incidentie van diabetes of overlijden onder pati?nten met glucose-intolerantie.
Ofschoon de DREAM-trials naar behoren zijn uitgevoerd, is de kritiek in zowel The Lancet als NEJM op beide studies niet mals. Zo betogen Jaakko Tuomilehto en Nicholas Wareham in The Lancet dat niets vaststaat over de duurzaamheid van de werking van rosiglitazon. Is glucoseverlaging wel hetzelfde als diabetespreventie, vragen beide commentatoren zich af. Terwijl inmiddels uit grootscheeps Fins onderzoek blijkt dat leefstijlinterventies, mits patienten uiteraard therapietrouw zijn, wel duurzaam effectief zijn. Die vorm van “behandeling” is daarom te verkiezen boven het dure rosiglitazon, dat Tuomilehto en Wareham niet geschikt achten voor mensen met glucose-intolerantie, maar met een laag cardiovasculair risico. En patienten met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten dan? Die zullen de baten moeten afwegen tegen het verhoogde risico op hartfalen dat het gebruik van rosiglitazon met zich meebrengt.
Nu nog even opletten of de producent van het middel de fraaie trialresultaten toch niet gaat uitventen zonder dat venijnige commentaar.
[Medisch Contact]
Zie ook:
